بررسی راهکارهای عملی اجرایی شدن عملیات نجات دریایی در مقیاس بزرگ در سواحل جنوبی ایران (مطالعه موردی بندر شهید رجایی)

 ۱۳۹۴/۰۵/۲۲

رشته: دریانوردی، گرایش حمل و نقل دریایی

مقطع: کارشناسی ارشد

سال دفاع: 1393

دانشگاه  دریانوردی و علوم دریایی چابهار

چکیده      :

عملیات نجات در مقیاس بزرگ، عملیاتی است که برای کمک رسانی فوری به تعداد زیادی از افراد در اضطرار انجام می شود، به طوری که امکانات موجود در یک مرکز جستجو و نجات به تنهایی جوابگوی این امر نباشد. امروزه با توجه به رشد چشمگیر تردد شناورها و هواپیماهای مسافربری در منطقه خلیج فارس و دریای عمان و به دنبال آن بروز سوانح دریایی و تلفات انسانی، اجرای چنین عملیاتی در سواحل کشورمان به خوبی تجربه نشده است. به همین علت و همچنین  تاکیدات اخیر سازمان بین المللی دریانوردی مبنی بر توجه دولت ها به موضوع نجات دریایی در مقیاس بزرگ (MRO) جهت پیدا کردن راه کارهای مؤثر اجرایی کردن آن، در حال حاضر این عملیات مورد توجه سازمان بنادر و دریانوردی ایران نیز قرا گرفته است. بدیهی است آمادگی ضعیف برای اجرای این عملیات می تواند باعث از دست رفتن جان تعداد زیادی از افراد گردد. بندر شهید رجایی با توجه به نزدیکی به ورودی تنگه هرمز و مسیر کشتیرانی و همچنین اهمیت نقش آن در اقتصاد و تجارت دریایی کشور، مهم ترین دروازه صادرات و واردات ایران محسوب می گردد. از طرفی مرکز جستجو و نجات دریایی بندرعباس نیز به عنوان مهم ترین مرکز در سواحل جنوبی ایران به شمار می آید. از اینرو این تحقیق قصد دارد راهکارهای عملی اجرایی شدن عملیات نجات دریایی در مقیاس بزرگ را در این بندر بیابد. برای این کار، ابتدا امکانات و تجهیزات موجود در مرکز جستجو و نجات دریایی بندر عباس با استاندارد های بین-المللی مقایسه گردید. سپس توانمندی های آن مرکز از طریق مصاحبه گروه کانونی سنجیده شد. در ادامه، شناسایی، تایید تاثیرگذاری و رتبه بندی عوامل اثرگذار بر اجرای مناسب عملیات نجات دریایی در مقیاس بزرگ در بندر شهید رجایی، از طریق پرسشنامه و به وسیله 218 نفر از کارشناسان، متخصصان و دریانوردان ایرانی و با استفاده از آزمون دوجمله ای و فریدمن مشخص گردیده است. نتایج حاصل نشان داد از بین عوامل اثر گذار، عواملی همچون به روز بودن امکانات و تجهیزات، سرعت عمل افراد درگیر عملیات نجات نسبت به سایر عوامل از تاثیر گذاری بیشتری برخوردار هستند. در پایان علاوه بر ارائه راهکار های مناسب و عملی برای اجرای این عملیات در بندر شهید رجایی، نتیجه گیری گردید که این مرکز جهت اجرای مناسب این عملیات از آمادگی و توانمندی خوبی برخوردار است.

واژگان کلیدی: عملیات نجات دریایی در مقیاس بزرگ، افراد مضطر در دریا و مرکز هماهنگی نجات دریایی.  

 

این پایان‌نامه با حمایت مالی سازمان بنادر و دریانوردی به انجام رسیده است.