جذب تمام درخواست ها و قراردادهای سرمایه گذاری برای بنادر چابهار/ احداث اسکله شناورهای مسافری و تفریحی بندر شهیدکلانتری چابهار/ افزایش ۲۰ درصدی صادرات و ترانزیت کالا در دستور کار افزایش ظرفیت اسمی بندر شهیدرجایی از ۱۱۴ به ۱۲۰ میلیون تن/ افزایش جذب سرمایه گذاری بخش غیردولتی از طریق انعقاد قراردادهای کانتینری و غیر کانتینری/ مقابله با ساخت و سازهای ساحلی غیرمجاز/ ارتقاء سطح پیشگیری و مقابله با آلودگی محیط زیست دریایی ناشی از شناورها و تاسیسات بندری افزایش 32 درصدی صادرات کالا از بنادر آبادان در سال 98/ خارج سازی 15 فروند موتور لنج متروکه و رها شده از بندر آبادان/ ارائه خدمات یدک کشی به شناورهای مستقر و متردد در بندر آبادان طی سال 99 کاهش فرآیندها و تسهیل در صادرات بندر شهید رجایی در سال جاری خارج سازی شناورهای مغروقه در محدوده تردد شناورهای مسافری و خدماتی/ نصب و بهره برداری از اسکله پانتونی شناور در محل اسکله تفریحی بندرترکمن/ رفع نقص اسکله های چوبی سنتی و تأمین ایمنی اسکله های تفریحی بنادر گلستان در دستورکار۹۹ رشد ۹۶ درصد صادرات غیرنفتی بندر جاسک/ رشد ۱۱ درصدی صادرات کالاهای غیرنفتی بنادر گیلان طی سال ۹۸/ لایروبی و ساخت تله های رسوبگیر تالاب انزلی در سال ۹۹ / افزایش و تسریع فرآیند تخلیه و بارگیری کالاها/ جذب سرمایه گذار در صنایع دارای ارزش افزوده در مجتمع بندری انزلی ثبت رکورد تخلیه وخروج همزمان ۱۳۵۰۰ تن گندم در بندر چابهار رشد ۵ درصدی صادرات از بنادر گیلان/ توانایی پهلودهی تمام کشتی‌ها در بنادر گیلان وجود دارد رشد ۲۶ درصدی تخلیه و بارگیری کالا در سال ۹۸/ افزایش ظرفیت کانتینری از ۱۰۰ هزار به ۴۰۰ هزار TEU/ خارج سازی مغروقه های باقیمانده در آبراه اروند طی سال ۹۹/ افزایش سهم ریلی بندر خرمشهر از فعالیت های بندری در زنجیره تأمین کالا
بندر چابهار نقطه اتصال منافع هند،افغانستان و ایران
سه کشور منطقه برای تامین نیازهای اقتصادی خود به بندر چابهار وابسته شده اند.
روزنامه آسیا تایمز در مقاله‌ای با اشاره به دیدار مقامات کشورهای ایران، افغانستان و هند در حاشیه شانزدهمین نشست سران جنبش غیرمتعهدها در تهران به موضوع ایجاد تأسیسات و تسهیلات جهت تجارت با افغانستان در بندر چابهار که در این دیدار درباره آن بحث و گفت‌وگو شد، پرداخته است.

نویسنده مقاله با مهم خواندن دیدار مقامات ارشد سه کشور خاطرنشان می‌کند که "مسائل اقتصادی عمده‌ترین دستور گفت‌وگوها را به خود اختصاص خواهند داد. در عین حال مسایل مهم سیاسی نیز در دستور مذاکرات در اولویت برخوردار خواهند بود."

در ادامه این مقاله آمده است: "موقعیت جغرافیایی این سه کشور، عمده‌ترین عامل در تجارت سه جانبه محسوب می‌شود. در ماه مه سال جاری میلادی، انور الحق احدی، وزیر بازرگانی و صنایع افغانستان و ابوالفضل زهروند، سفیر ایران در کابل موافقت‌نامه‌ای برای گسترش مناسبات بازرگانی بین دو کشور امضاء کردند. مهم‌ترین موضوع مورد توجه دو طرف در این موافقت‌نامه، بندر چابهار در جنوب شرق ایران بود. پنجاه هکتار از زمین‌های مجاور این بندر و محوطه خود بندرگاه برای ایجاد تأسیسات و تسهیلات بسیار بزرگی برای تجارت با افغانستان اختصاص یافته است."

به گزارش ایسنا، نشست سه‌جانبه‌یی پنجم شهریورماه ایران، هند و افغانستان درباره بررسی همکاری‌های مشترک به ویژه توسعه و گسترش همکاری‌ها برای تجارت و ترانزیت و سرمایه‌گذاری در بندر چابهار برگزار شد.

در این نشست سیدعباس عراقچی، معاون آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه ایران، حیدر، معاون وزیر خارجه افغانستان و ماتای، قائم مقام وزیر خارجه هند شرکت داشتند.

در ادامه مقاله مذکور نویسنده درباره توافق سه کشور برای ایجاد تأسیسات و تسهیلات بسیار بزرگ در بندر چابهار برای تجارت با افغانستان مدعی شده است: "گرچه این موافقت‌نامه از اهمیتی به مراتب بیش‌تر از تجارت با افغانستان برخوردار است، اما امضاء آن چندان مورد توجه قرار نگرفت."

وی‌ می‌افزاید: "در خلال 10 سال گذشته دولت هند برای توسعه بندر چابهار با دولت ایران همکاری کرده است تا زمینه برای پهلو گرفتن کشتی‌های هندی در این بندر برای تخلیه محموله‌های خود به مقصد افغانستان و بازارهای آسیای میانه آماده شود. بندر چابهار سبب خواهد شد تا هند برای تجارت سودآور با کشورهای آسیای میانه دیگر نیازی به حمل کالاهای خود به بازارهای این منطقه از طریق خاک پاکستان نداشته باشد. ایران، هند و افغانستان در سال 2003 میلادی نخستین موافقت‌نامه خود را درباره توسعه بندر چابهار امضاء کردند. براساس این موافقت‌نامه، قرار شد که ایران جاده چابهار تا مرز افغانستان را بسازد و دولت هند نیز این جاده را از مرز افغانستان تا زرنج ـ دل‌آرام که کنار بزرگراه قندهار ـ هرات واقع است ادامه دهد. به این ترتیب، بندر چابهار به کابل و نقاط شمالی افغانستان پیوند خواهد خورد. این جاده‌ها هم اکنون آماده شده‌اند و بندر چابهار نیز برای تبدیل شدن به کانون اصلی ترانزیت کالاهای هندی به مقصد افغانستان و کشورهای آسیای میانه از آمادگی لازم برخوردار است."

این مقاله می‌افزاید: "بندر چابهار یا چهار بهار یک بندر مهم در حاشیه آب‌های گرم اقیانوس هند و دریای عمان است و به همین علت قادر است در تمامی طول سال امکان انتقال کالا به آسیای میانه را فراهم آورد. دولت ایران در سال 1991 میلادی چابهار را منطقه ویژه اقتصادی اعلام کرد تا امکان سرمایه‌گذاری خارجی به‌ ویژه از سوی کشورهای جنوب شرق آسیا در این شهر بندری فراهم کند. 10 سال پیش هندی‌ها علاقمندی خود را برای سرمایه‌گذاری در چابهار اعلام کردند و اکنون حضور هندی‌ها در این بندر از دیگران چشمگیرتر است. دولت ایران امیدوار است با امضا موافقت‌نامه جدیدی با دولت هند امکان سرمایه‌گذاری‌های بیش‌تر با آن کشور در چابهار را فرآهم آورد.

افزون بر یک بزرگراه عمده که چابهار را به بزرگراه قندهار ـ هرات متصل می‌کند، دو طرح ریلی نیز در دست اجرا قرار دارند. نخستین خط آهن که هندی‌ها ساخت آن را برعهده دارند بندر چابهار را به منطقه حاجی گاک که ارزش ذخایر معدنی آن بین یک تا سه هزار میلیارد دلار برآورد شده است، متصل خواهد کرد. خط دوم که ایرانی‌ها سرگرم ساخت آن هستند، شهر هرات در افغانستان را به مشهد متصل و از آن جا به سمت ترکیه ادامه خواهد یافت. ساخت این خط آهن حدود 10 سال طول خواهد کشید."

در ادامه این مقاله آمده است: "نیمی از نفت مورد نیاز افغانستان از سوی ایران تأمین می‌شود. تأمین نفت مورد نیاز افغانستان از منابع دیگر مقرون به صرفه نخواهند بود. ایران از جمله بزرگ‌ترین کشورهای تولید‌کننده نفت در جهان است و 936 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد. با وجود اشغال افغانستان توسط آمریکا این کشور نتوانسته است میزان وابستگی نفت افغانستان به ایران را کاهش دهد. افغانستان کشوری است که به دریا دسترسی ندارد و برای تجارت با جهان خارج به همسایگان خود وابسته است."

نویسنده مقاله مذکور می‌افزاید: "دولت پاکستان مسیر تدارکاتی ناتو به افغانستان را مسدود کرده است و انتقال ساز و برگ نظامی به افغانستان از سوی ناتو از طریق آسیای میانه نیز با مشکلاتی روبه‌رو شده است و دولت‌های این منطقه با زیرکی هزینه اجاره پایگاه‌ها و انتقال محموله‌ها از خاک خود به سمت افغانستان را با چانه‌زنی افزایش داده‌اند. وادار کردن حامد کرزای به پیوستن به جمع کشورهای تحریم‌کننده ایران ناممکن بوده است، چون این کار برای افغانستان که همواره در معرض بحران قرار دارد اقدامی مخاطره‌آمیز است و به تشدید مشکلات ناشی از اشغال این کشور خواهد انجامید.

نویسنده مقاله مذکور در ادامه درباره نگاه هند به رابطه با ایران و افغانستان و کشورهای منطقه می‌افزاید: "دولت آمریکا برای وادار کردن دولت هند به کاستن از میزان واردات نفت از ایران فشارهای شدیدی را بر دهلی‌نو وارد آورده است. هند بین 10 تا 15 درصد نفت مورد نیاز خود را از ایران وارد می‌کند که در مقایسه با پنج سال پیش کاهش چشمگیری یافته است. دولت هند در خلال دو دهه گذشته تلاش کرده است روابط خود را با آمریکا گسترش دهد و برای تحقق این هدف حاضر شده است بهای سنگینی بپردازد (رأی دادن به زیان ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سال 2005 و 2009 میلادی). دولت هند برای دستیابی به توافق در زمینه همکاری‌های هسته‌یی صلح‌آمیز با آمریکا ناگزیر شد تا در نشست‌های آژانس به زیان ایران رأی دهد.

با وجود این، هند هم‌چنان یکی از شرکای عمده تجاری ایران و از همسایگان نزدیک این کشور است. هند برای پرداخت بهای نفت خریداری شده از ایران و دور زدن تحریم‌های شدید آمریکا علیه ایران روش زیرکانه‌ای ابداع کرده و 45 درصد بهای نفت وارداتی از ایران را به روپیه پرداخت می‌کند و همین اقدام به گسترش صادرات هند به ایران کمک کرده است. فرصت پدید آمده در چابهار هند را بر سر دوراهی قرار داده است و دهلی‌نو نمی‌داندکه آیا باید برای دستیابی به بازارهای آسیای میانه در چابهار سرمایه‌گذاری کند یا این‌که برای خشنود کردن آمریکا به ایران بی‌اعتنایی نشان دهد؟

به گزارش ایسنا، این مقاله می‌افزاید: "افغانستان هم‌چنان در اشغال آمریکا قرار دارد. هند خواستار بهبود روابط با آمریکاست. ایران و آمریکا با یکدیگر دشمنی دارند. با وجود این ایران، افغانستان و هند که هریک رابطه‌ای متفاوت با آمریکا دارند به این نتیجه رسیده‌اند که موقعیت جغرافیایی آن‌ها سرنوشت‌شان را به یکدیگر گره زده است. سیاست خارجی عمل‌گرایانه و ضرورت توسعه اقتصادی، مواضع این سه کشور را به یکدیگر نزدیک کرده است. افغانستان به یک بندر و نفت نیاز دارد. ایران نیز به فروش نفت خود نیاز دارد. هند می‌خواهد برای کالاهای خود در آسیای‌ میانه بازار پیدا کند و نفت مورد نیاز خود را نیز به راحتی تأمین کند. وابستگی‌های این سه کشور به یکدیگر برای تأمین نیازهای‌شان نکته‌ای نیست که بتوان آن را به سادگی نادیده گرفت.

این تحولات برای پاکستان و آمریکا ناخوشایند است. آمریکا از آن ناخرسند است که قدرت‌های منطقه‌ای حاضر نیستند به تحریم‌های اقتصادی و سیاسی ایران مبادرت کنند که شانزدهمین کنفرانس سران جنبش غیرمتعهدها با عضویت دو سوم اعضای سازمان ملل متحد در تهران پایتخت این کشور برگزار می‌شود و موجبات سرخوردگی شدید آمریکا را فراهم آورده است.

مقامات آمریکایی می‌دانند که نمی‌توانند از شکل‌گیری این جرگه سه جانبه پیشگیری کنند. آمریکا نمی‌تواند تمامی نیازهای افغانستان را از طریق حمل و نقل هوایی تأمین کند. واشنگتن در عین حال نتوانسته است وابستگی هند به نفت ایران را از میان بردارد هرچند از عربستان خواسته است و عربستان نیز قول داده است که نفت مورد نیاز هند را تأمین کند.

نویسنده مقاله درباره نگاه پاکستان به همکاری سه جانبه ایران، هند و افغانستان می‌افزاید: "متأسفانه منافع پاکستان نیز از شکل‌گیری این جرگه جدید به خطر افتاده است. پاکستان در رقابت با طرح دولت ایران برای گسترش بندر چابهار، بندر گوادر را با کمک چینی‌ها توسعه داده است. اما روابط کابل و اسلام‌آباد به علت نگرانی حامد کرزای از حمایت دوباره پاکستان از طالبان به عنوان ابزاری برای پیشبرد سیاست‌های خود در افغانستان تیره شده است.

یادآوری این نکته لازم است که دولت وقت افغانستان تشکیل کشور و دولت پاکستان در سال 1947 میلادی را به‌ رسمیت نشناخت. افغانستان و پاکستان با یکدیگر اختلاف مرزی دیرینه دارند. از آن‌جایی که در سال 1893 میلادی مرزی بین افغانستان و هند تحت مستعمره انگلیس کشیده شد که "خط دوراند" نام دارد و کرزای از آن به عنوان "خط نفرت" یاد می‌کند. بیزاری دولت افغانستان از پاکستان به علت حمایت این کشور از طالبان سبب شده است تا کابل به سمت ایران و هند که هر دو روابطی خصمانه با طالبان دارند گرایش پیدا کند. پاکستان همواره چنین احساس کرده است که هند تلاش می‌کند با برقراری روابط دوستانه با افغانستان این کشور را به محاصره خود درآورد. این دشمنی فزآینده سبب شده است تا شکل‌گیری روابط سیاسی منطقی در این منطقه از جهان ناممکن شود. اطمینان نداشتن هند به پاکستان موجب شد تا خط لوله گاز ایران به هند از طریق خاک پاکستان به تدریج به بوته فراموشی سپرده شود.

اهداف ضد و نقیض آمریکا در این منطقه از جهان به سست شدن بنیان خط مشی آمریکا انجامیده است. آمریکا می‌خواهد صلح و ثبات را برای افغانستان به ارمغان آورد، اما بدون کنار آمدن با هند و ایران و هم‌چنین پاکستان نمی‌تواند به این خواست خود جامه عمل بپوشاند. واشنگتن می‌خواهد ایران را منزوی کند، اما به علت وحشت از فروپاشی اقتصادی افغانستان نمی‌تواند ایران را کاملا منزوی کند.

در صورت پایان یافتن قدرت نمایی‌های آمریکا در این منطقه می‌توان با اتخاذ تدابیری تنش‌ها را کاهش و میزان تکیه و وابستگی ملت‌های این منطقه به یکدیگر را گسترش داد. ایران و هند می‌توانند با ایجاد اعتماد و حسن نیت از طریق اجرای طرح‌های کوچک، روابط خود را با پاکستان گسترش دهند و سپس مناسبات سه جانبه خود را به تدریج توسعه دهند. دیدار سه جانبه زمامداران هند، افغانستان و ایران در حاشیه نشست سران جنبش غیرمتعهدها در تهران می‌تواند به برداشتن گامی کوچک در جهت اتحاد در جنوب آسیا منجر شود. چنین تحولی می‌تواند به سیاست‌های جنگ‌طلبانه در این منطقه پایان دهد."

۱۵ شهریور ۱۳۹۱ ۱۳:۰۷
ایسنا |
کد خبر : ۱۶,۱۲۵

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید