موانع حمل یکسره کالا از بندر امام رفع شود/ روند حمل کالاهای وارداتی و صادراتی از خوزستان تسریع می شود/ فرآیندهای کاذب و دست و‌پاگیر در حوزه های مدیریتی و قانونی باید شناسایی و رفع شود بزرگترین بنادر آفریقای جنوبی را بشناسید کارنامه درخشان سازمان بنادر در پایداری تجارت دریایی کشور و مدیریت تحریم/ تأکید بر مکانیزه‌سازی و ارتقای خدمات به ذینفعان/ برون‌سپاری خدمات دریایی با دقت و قوت پیگیری می‌شود استفاده از پهبادها برای مانتیور امنیت بندر آنتروپ نجات خلبان هواپیمای تفریحی توسط تیم جستجو و نجات دریایی بندر نوشهر حمل یکسره بیش از ۸ هزار تن کالای اساسی از بندر چابهار ورود کالای ملوانی به بندر خرمشهر ارتقاء ایمنی بنادر صیادی با تعامل سازمان بنادر و سازمان شیلات/ به‌روزرسانی جرایم قانون حفاظت از دریاها و رودخانه های قابل کشتیرانی در برابر آلودگی نفتی ظرفیت بنادر بازرگانی کشور 260 میلیون تن است/ بنادر ایران می‌تواند هاب‌ ترانشیپی منطقه شود رتبه بیست و ششم کشور در صید و صیادی جهان/ تحقق بومی‌سازی دانش پرورش ماهی در قفس
روایت مدیرکل ایمنی و حفاظت دریایی سازمان بنادر و دریانوردی از فرهنگ‌سازی برای نگهداری از دریا
مریم میرزایی | روزنامه‌نگار
این دریا مال توست!
  وقتی درباره اقدامات سازمان بنادر و دریانوردی برای حفاظت از دریاها صحبت می‌کند، آموزش به مردم، کودکان و فرهنگ‌سازی جزئی لاینفک از صحبت‌های او است. تاکید دارد که باید از هر فرصتی استفاده کرد و به مردم گفت: «این دریا مال توست، قدرش را بدان.»
روز جهانی محیط زیست بهانه خوبی بود تا برای بررسی اقدامات زیست‌محیطی سازمان بنادر و دریانوردی با نادر پسنده، مدیرکل ایمنی و حفاظت دریایی این سازمان، به گفت‌وگو بنشینیم تا او از الزامات زیست‌محیطیِ مقابله با آلودگی دریاها برایمان بگوید و از برنامه‌هایشان برای همراهی مردم و کودکان در نگهداری و حفاظت از دریا حکایت کند؛ حکایتی که باید به آن توجه کرد و پذیرفت که فرهنگ‌سازی و آموزش حلقه‌ی گم‌شده‌ی موفقیت در حفاظت از محیط زیست است و انسان‌ها برای نجات زمین و حفاظت از آب، در کنار الزاماتی که وجود دارد، باید آموزش ببینند و فرهنگ استفاده از منابع زیست‌محیطی را تغییر دهند. نادر پسنده معتقد است که اگر مردم دریا را مال خود بدانند، از آن محافظت خواهند کرد.

با توجه به این‌که وظیفه حفاظت از محیط زیست دریایی بر عهده سازمان بنادر و دریانوردی است، این سازمان چه الزاماتی را برای حفاظت از محیط زیست دریایی تعیین کرده است؟

حفاظت از محیط زیست دریایی بخشی از وظایف سازمان بین‌المللی دریانوردی است و «دریای ایمن و دریای پاک» شعار و در واقع دو هدف اصلی سازمان بین‌المللی دریانوری است. حفظ ایمنی تردد شناورها که مربوط به جلوگیری از تصادم و تسهیل در امور دریانوردی و کسب‌و‌کار دریانوردی است، به‌عنوان یک وظیفه انگاشته شده و دقیقا در همان وزن، موضوع دریای پاک مطرح شده است. به‌عبارتی، آیمو می‌گوید که شما برای توسعه پایدار در دریا الزاما باید به محیط زیست هم توجه کنید. در سازمان بین‌المللی دریانوردی چندین کنوانسیون مهم وجود دارد، اما دو کنوانسیون سولاس (SOLAS) و مارپل (MARPOL) از جایگاه ویژه‌ای برای این سازمان برخوردارند.

کنوانسیون سولاس به ایمنی جان اشخاص در دریا مربوط است و کنوانسیون مارپل به جلوگیری از آلودگی آب دریا برمی‌گردد. سازمان بین‌المللی دریانوردی پیشگیری و مقابله با آلودگی آب دریا را با حفظ ایمنی و حمل‌ونقل دریایی هم‌وزن کرده تا اهمیت آن را یادآور شود.

در کنار کنوانسیون مارپل، چندین کنوانسیون و پروتکل دیگر هم وجود دارد که در آن‌ها تکالیف مشخصی برای پیشگیری از آلودگی آب دریاها تعیین شده است و در ایران،  سازمان بنادر و  دریانوردی مسئول پیگیری تمام موضوعات مربوط به آیمو است.

بر همین اساس و از آن‌جایی که نمی‌توانیم بگوییم کنترل و مقابله با آلودگی آب دریا جدا از محیط زیست است، پس ارتباط تنگاتنگی با سازمان حفاظت محیط زیست داریم. در سازمان حفاظت محیط زیست هم بخش خاصی تحت‌عنوان «دفتر معاونت دریایی» وجود دارد که خاص مسائل محیط زیست دریایی است و در سازمان بنادر و دریانوردی هم «اداره‌کل ایمنی و حفاظت دریایی» مسئول این موضوع است و کلیه امور در حوزه تحت مسئولیت، از طریق این اداره‌کل مدیریت، کنترل و پیگیری می‌شود.

 

دولت جمهوری اسلامی ایران در چه معاهدات و کنوانسیون‌هایی عضو است و با حضور در آن‌ها پذیرفته که برای حفاظت از دریاها اقداماتی انجام دهد؟

دولت جمهوری اسلامی ایران به 33 کنوانسیون آیمو ملحق شده که 14 کنوانسیون آن مربوط به حفظ محیط زیست دریایی است. برای نمونه، می‌توان به کنوانسیون بین‌المللی جلوگیری از آلودگی ناشی از کشتی‌ها (MARPOL)، کنوانسیون ‎جلوگیری ‎از آلودگی ‎دریایی‎ ناشی از دفع مواد زائد و دیگر مواد، کنوانسیون بین‎المللی آمادگی، مقابله و همکاری در برابر آلودگی نفتی (OPRC)‌، پروتکل آمادگی، مقابله و همکاری در برابر سوانح آلودگی ناشی از مواد خطرناک و سمی و پروتکل 1992 کنوانسیون بین‌المللی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت آلودگی نفتی اشاره کرد.

 

آیا الزامات ملی هم برای این موضوع وجود دارد؟ 

درست نیست اگر گمان کنیم که حفاظت از محیط زیست دریایی تنها یک وظیفه بین‌المللی است. این‌که دو نهاد ــ  دفتر معاونت دریایی سازمان حفاظت محیط زیست و اداره‌کل ایمنی و حفاظت دریایی سازمان بنادر و دریانوردی ـــ به‌طور هم‌زمان درگیر موضوعات مربوط به حفاظت از محیط زیست دریایی هستند، نشان از اهمیت ویژه آن برای هر دو سازمان است و در این خصوص الزامات ملی نیز وجود دارد. الزامات بین‌المللی از آیمو گرفته می‌شوند و الزامات ملی، در راستای اجرای الزامات کنوانسیون‌های بین‌المللی و همچنین قوانین سازمان حفاظت محیط زیست ـــ به‌عنوان متولی محیط زیست کشور ـــ اقتباس می‌شوند. لازم به ذکر است که در فرایند تدوین مقررات ملی مربوط به الزامات و کنوانسیون‌های بین‌المللی، این الزامات حتما باید در قوانین ملی درج شود که فرایند مربوطه از طریق این اداره‌کل ـــ به‌عنوان متولی خاص موضوع ـــ  و با همکاری دفتر حقوقی سازمان بنادر و دریانوردی و همچنین با هماهنگی لازم با نهادها و دستگاه‌های ذی‌ربط (در صورت لزوم) به منظور تصویب قانون در مجلس شورای اسلامی و یا برای تصویب آیین‌نامه‌های مربوطه در هیئت وزیران پیشنهاد و پیگیری می‌شود.

 

در صورت امکان به مهم‌ترین این الزامات اشاره کنید.

به‌طور کلی، یکی از مهم‌ترین سندهای حقوقی در حوزه حفاظت محیط زیست دریایی مندرج در قوانین ملی، قانون حفاظت از دریاها و رودخانه‌های قابل کشتیرانی در برابر آلودگی نفتی (مصوب سال 1389) است که به‌صورت ویژه به موضوع پیشگیری و مقابله با آلودگی دریا اختصاص یافته است و در آن به تمام همکاری‌ها در سطح ملی و متولیان پیگیری دعاوی و جرایم آلودگی و... پرداخته شده است. در حال حاضر، سه آیین‌نامه مرتبط با مواد 3، 5 و 6 قانون مذکور تدوین و مصوب شده است. برای مثال، جرایم ناشی از آلوده‌کردن آب دریا یکی از الزامات ملی است. در الزامات بین‌المللی اصطلاحا یک «حداقل الزاماتی» تعریف می‌شود که برای تردد در دریا، باید این حداقل الزامات یا این حداقل نیازها وجود داشته باشد. بعضی از شناورها مشمول برخی از این حداقل الزامات نمی‌شوند، اما نباید از اثر آلودگی آن‌ها در دریا غافل شد، ازاین‌رو، در چنین مواقعی از قوانین ملی استفاده می‌کنیم؛ همچون بحث استفاده از تجهیزات مقابله یا جلوگیری از آلودگی، وجود تجهیزات مقابله با آلودگی دریا، سامانه‌های اطلاع‌رسانی بموقع و کشف آلودگی، و تجهیزاتی که باید روی شناورها نصب شود، بخشی از این الزامات است. همچنین، تجهیزاتی که باید در بنادر نصب شوند، سامانه‌های نظارت بر کشتی‌ها و بنادر، جرایم مربوط به متخلفان و آلوده‌کنندگان آب دریا، ایجاد تسهیلات دریافت مواد زائد شناورها، نیز بخش دیگر این الزامات هستند.

در بنادر تلاش بر آن است که با ایجاد تسهیلات برای دریافت مواد زائد از شناورها ـــ هم در بخش دریافت زباله و فاضلاب و هم بخش آب‌های آلوده به مواد نفتی ـــ شرایطی فراهم شود که کشتی عملا چیزی برای تخلیه در دریا یا آلوده‌کردن دریا نداشته باشد.

 

کدام‌یک از اقدامات عنوان‌شده در عمل نتیجه مطلوب‌تری به دست داده‌اند؟

همه اقدامات به‌صورت هم‌زمان در حال انجام است. همان طوری که در حوزه سلامت، پیشگیری بر درمان اولویت دارد، در این بخش هم اقدامات پیشگیرانه در اولویت‌اند. زیرا پس از آلودگی و زمانی که تجهیزات ارسال شد، مشخص نیست که چقدر در پاک‌سازی موفق خواهیم بود. باید فرض را بر این بگذاریم که انسان‌ها عقلایی رفتار می‌کنند و انسان عاقل هیچ‌وقت دوست ندارد آلودگی را به دریا بریزد، مگر این‌که مجبور باشد. این جبر گاهی ناشی از سوانح دریایی است و گاهی هم از ساختارها نشئت می‌گیرد که در این مورد اخیر، برای جلوگیری از بروز مشکل، باید ساختارها را عوض کرد. برای مثال، چند سالی است که آیمو الزام کرده که تمامی کشتی‌های نفتکش باید دوجداره باشند تا اگر در بدنه بیرونی کشتی بر اثر یک سانحه یا پوسیدگی حفره‌ای ایجاد شد، این حفره بلافاصله به مواد نفتی و یا سوختی نرسد و این مواد به دریا نشت نکنند. بخشی از پیشگیری‌ها با ایمن‌سازی کشتی‌ها ممکن می‌شود و بخشی دیگر با ایمن‌سازی دریاها. وقتی دریا ایمن باشد، تصادف کمتر رخ می‌دهد. بخشی از پیشگیری‌ها هم جنبه بازدارندگی در برابر اقدامات متخلفان دارند. در حوزه پیشگیری، یکی از مهم‌ترین سازوکارها، تسهیلات دریافت مواد زائد است که باعث می‌شود مواد زائدی در کشتی نماند که باوجود میل باطنی، مجبور به تخلیه این زائدات در دریا باشیم.

بنابراین، همه این اقدامات باید همسان هم صورت بگیرد. اما نکته این است که تمام این‌ها الزاماتی نیستند که فقط یک سازمان قادر به اجرا یا برقراری آن‌ها باشد. قوه قضائیه، سازمان حفاظت محیط زیست، دریابانی و نیروی انتظامی و حتی مجلس ـــ  در حوزه قانون‌گذاری ـــ باید در این عرصه همکاری لازم را داشته باشند. اگرچه در قانون حفاظت از دریاها و رودخانه‌های قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی (مصوب سال 1389) به‌صراحت به میزان و نحوه همکاری‌ها پرداخته شده است، اما باید اقدام عملی لازم نیز در این راستا صورت پذیرد تا محیط زیست دریایی سالم‌تری برای آیندگان به یادگار بماند. 

 

برای پیشگیری و مقابله موفق با آلودگی آب دریاها، چقدر بین دستگاه‌هایی که نام بردید هماهنگی دیده می‌شود؟

در ممیزی داوطلبانه‌ای که سازمان بین‌المللی دریانوردی در سال 2011 از زیرساخت‌های ایجادشده در بخش مقابله با آلودگی آب دریا از مجموعه سازمان بنادر و دریانوردی و همچنین بنادر کشور انجام داد، کشور ما از نظر تجهیزات و توجه به موضوع امتیاز بسیار خوبی گرفت.

درباره وجود هماهنگی بین دستگاه‌‌های مربوطه هم باید بگویم بله، قطعا وجود دارد؛ زیرا اگر وجود نداشت، کار غیرممکن می‌شد. اما برای این‌که خیالمان راحت شود که ما این هماهنگی را به‌نحو احسن انجام می‌دهیم، اداره‌کل ایمنی و حفاظت دریایی در سال جاری طرح جدیدی را تحت‌عنوان «مدیریت یکپارچه اضطرار دریایی» شروع کرده است که این اضطرار دریایی، هم شامل سوانح دریایی می‌شود و هم شامل پیشگیری و مقابله با آلودگی آب دریا. در این طرح قرار است نحوه و میزان هماهنگی بین نهادها، سازمان‌ها و شرکت‌ها به‌صورت مستند و با یک سند بالادستی تعیین شود تا به‌عنوان یک سند الزام‌آور به منظور اقدام برای تمامی دستگاه‌ها و بخش‌های مربوطه در نظر گرفته شود.

 

آیا می‌توان معیاری محسوس و قابل ارزیابی از میزان موفقیت در کنترل یا کاهش بار آلودگی در آب‌های تحت حاکمیت کشور ارائه داد؟ 

وقتی اولویت را بر پیشگیری می‌گذاریم و آمار کاهش آلودگی آب دریا را رصد می‌کنیم، نتیجه بسیار قابل‌توجه است. گاهی اوقات می‌بینید که یک فرهنگ‌سازی چقدر راهگشا بوده است. برای مثال، یک موتور لنج، نه این‌که از عمد، فقط به این دلیل که در باور خدمه آن شناور نهادینه نشده است که رهاکردن روغن تعویضی موتور لنج در دریا می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند، باعث آلودگی دریا می‌شود، اما با فرهنگ‌سازی در این زمینه این مشکل حل شده است. حتی ممکن است بعضی از شناورها در قبال تحویل روغن سوخته به مراکز دریافت مواد زائد مبلغی را دریافت کنند، پس دیگر لزومی نمی‌بینند که روغن تعویض‌شده شناور خود را در دریا بریزند. این رفتارهای کنترلی و انگیزشی تا حدی توانسته در کاهش آلودگی آب دریا کمک کند.

در حال حاضر، به‌جز مواقع و سوانح محدود که شناورها منشا آلودگی بوده‌اند، آلودگی آب دریا مخصوصا در خلیج فارس و دریای عمان عمدتا از سمت شناورها نیست، چراکه تقریباً فرهنگ‌سازی لازم صورت پذیرفته است. متاسفانه، منشا عمده آلودگی‌های اخیر برخی تاسیسات ثابتی است که در دریا مستقر هستند، مثل سکوها و اسکله‌های نفتی که به دلایل مختلف، به‌ویژه فرسودگی و یا نبود نظارت و پایش دوره‌ای توسط متولیان امر، باعث بروز برخی آلودگی‌ها بوده‌اند که در اکثر مواقع، اقدام لازم در قالب هماهنگی برای پاک‌سازی و رفع آلودگی‌های به‌وجودآمده صورت پذیرفته است. طبق آمار جهانی، میزان آلودگی دریا ناشی از کشتی‌ها کمتر از 20 درصد کل آلودگی دریاهاست و 80 درصد آلودگی‌ها از منشا تاسیسات نفتی و سکوهای ساحلی ایجاد می‌شود. البته در این 20 درصد نیز در حوزه آب‌های خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر ما با کاهش بسیار قابل‌توجهی مواجهیم، اما این نسبت 20 به 80 باعث می‌شود که اقدامات کاهش آلودگی در دریا برجسته نباشد. در این خصوص، با هماهنگی‌ای که با سازمان حفاظت محیط زیست انجام داده‌ایم، قرار بر این است که با محوریت سازمان حفاظت محیط‌زیست، کنترل‌های ویژه‌ای روی تاسیسات نفتی ثابت در دریا داشته باشیم.

 

در بخش فرهنگ‌سازی، برای کاهش آلودگی شناورها چه اقداماتی انجام شده و به‌طور مشخص سهم سازمان بنادر و دریانوردی در این فرهنگ‌سازی چقدر است؟

طی چند سال گذشته ما متوجه شدیم که متاسفانه با دریا بیگانه‌ایم. جدا از موضوع آلودگی، به نظر می‌رسید که سازمان بنادر و دریانوردی می‌تواند کارساز آشنایی بیشتر مردم با دریا و اقدامات در دریا باشد، در همین راستا، فیلم‌ها و مستندهایی ساخته شد، روزهای خاصی به این کار اختصاص پیدا کرد، در کتاب‌های دانش‌آموزان به حوزه دریا و حفاظت از دریا توجه شد، نمادهایی در شهرها تعبیه شد و به‌طور کلی تلاش شد تا هم صداوسیما و هم رسانه‌ها به ارزش این نعمت خدادادی توجه ویژه‌ای داشته باشند و مردم هم قدر این نعمت را بیش از پیش بدانند.

اصلاح کتاب‌های درسی دانش‌آموزان نیز  از طریق پیگیری و حتی انجام کار تخصصی در دستور کار سازمان بنادر و دریانوردی قرار گرفت. در واقع، سازمان بنادر و دریانوردی از وزارت آموزش و پرورش خواستار افزایش موضوعات دریایی و آشنایی با دریا در کتاب‌های آموزشی شد. آن‌ها هم همکاری کردند و فرصتی ایجاد شد که بخشی از کتاب‌های درسی و حتی مثال‌های فیزیک، ریاضی و ...  مثال‌های دریایی شوند. مباحثی که در این‌باره در کتاب‌های درسی وجود دارد نتیجه کار تخصصی همکاران ما در سازمان است که پس از اصلاح و ویرایش، در کتاب‌ها جای گرفت. سازمان بنادر و دریانوردی حتی در حوزه طراحی نرم‌افزارها و بازی‌های رایانه‌ای هم ورود کرده است. در سازمان از هر فرصتی استفاده کرده‌ایم که به مردم بگوییم «این دریا مال تو است، قدرش را بدان».

در بنادر کشور چه اقدامات زیست‌محیطی در دست اجرا یا اقدام است؟ 

در یک ساختار سلسله‌مراتبی در سازمان بنادر و دریانوردی، ستاد در تهران سیاست‌گذاری می‌کند، اما اجرا در بنادر کشور صورت می‌گیرد. وقتی می‌گوییم اردوهایی طراحی شود تا دانش‌آموزان با دریا آشنا شوند، این اتفاق باید در بنادر کشور بیفتد؛ همچنین است در مورد الزام به ایجاد تاسیسات دریافت مواد زائد، و این الزام باید در بنادر کشور شکل اجرایی بگیرد. فرهنگ‌سازی، تاسیسات و برخوردهای قهری با تخلفات، همه، در بنادر اتفاق می‌افتند.

هم‌اکنون، سازمان بنادر و دریانوردی علاوه بر استفاده از امکانات دریابانی، در حال تجهیز یگان حفاظت به تجهیزات دریایی مثل شناورهای تندرو برای مقابله با متخلفانی است که حفظ دریای پاک را نادیده می‌گیرند. تمام این اقدامات در بنادر کشور، با نظارت ادارات کل ستاد مرکزی، در حال انجام است.

 

به نظر شما، کدام بندر در این حوزه فعال‌تر عمل کرده است؟

همه بنادر ما در این بخش‌ها فعال هستند، اما در حال حاضر در حوزه سرمایه‌گذاری برای ایجاد تسهیلات دریافت مواد زائد شناورها دو استان هرمزگان و خوزستان به‌صورت فعال اقدام کرده‌اند و در بندر امیرآباد هم این اقدام در حال پیگیری برای جذب سرمایه‌گذاری است.

 

جرایم یا برخوردها با شناورهای متخلف به چه صورت است؟ آیا جرایم ریالی و دلاری هستند یا موردی بوده که شناور و عوامل آن در قبال خسارتی که به محیط زیست زده‌اند، مجبور باشند یک فعالیت زیست‌محیطی انجام بدهند؟

از آن‌جایی که اعمال جرایم باید مستند قانونی مصوب داشته باشد، عموما دو نوع جریمه در نظر گرفته می‌شود: جریمه یا به‌صورت حبس است، که بر طبق میزان آلودگی یا خسارت واردشده در نظر گرفته می‌شود، یا نقدی است. جریمه نقدی هم بسته به میزان آلودگی و رفتاری که خدمه شناور انجام داده‌اند، تعیین می‌شود. جزئیات بیشتر مربوط به جرایم و جبران خسارت‌ها مطابق قانون حفاظت از دریاها و رودخانه‌های قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی و آیین‌نامه مربوطه، اعمال می‌شود.

 

اگر قرار باشد الگوی تنبیهی یا تشویقی در حوزه محیط زیست دریایی اجرا کنید، آن الگو چیست؟

وقتی صحبت از کشتیرانی می‌کنیم، صحبت از انسان و تجهیزات است. اعمال جریمه روی تجهیزات کمکی نمی‌کند، چون تجهیزات به‌خودی‌خود کاری نمی‌کنند و فردی که روی شناور کار می‌کند مسئول آلودگی شناور است. اگر صرفا جرایم را به شناور اعمال کنیم، جریمه موردنظر از طریق بیمه شناور پرداخت می‌شود و هیچ اتفاقی نمی‌افتد، اما باید دید کسی که آلودگی را ایجاد کرده متنبه شده یا خیر. روی این موضوع باید بیشتر کار شود. هم‌اکنون لایحه‌ای تحت‌عنوان «دستورالعمل برخورد با تخلف دریانوردان» در مجلس در حال تصویب است که بر طبق آن، علاوه بر جرایمی که به کشتی آلوده‌کننده اختصاص می‌یابد، خود دریانورد هم خطاب قرار می‌گیرد. برای مثال، می‌توان سازوکاری ایجاد کرد که اگر دریانوردی تخلفی کرد، امکان ابطال گواهینامه دریانوردی او وجود داشته باشد و حتی این فرد، به‌عنوان یک فرد خطرساز، اجازه ورود به دریا را نداشته باشد. 

 

آیا در اثر تحریم‌ها، در بخش دریایی و حفاظت از آب دریا نیز مشکلی برای تامین تجهیزات وجود دارد؟

مسلما تحریم‌ها در تولید و تامین تجهیزات مقابله با آلودگی محدودیت ایجاد کرده‌اند. در واقع، تحریم‌ها اجرای شعار دریای پاکِ آیمو را هم با اماواگر روبه‌رو کرده‌اند. ما چندین بار به سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام کرده‌ایم که تحریم‌ها دریاها را به خطر می‌اندازند، اما متاسفانه هنوز اقدام موثری را از آن‌ها در این حوزه شاهد نبوده‌ایم. بخشی از تجهیزاتی که درباره‌ی آن صحبت می‌کنیم، تجهیزات خاصی است که باید از خارج تامین شود و خرید آن‌ها در حال حاضر با محدودیت‌هایی مواجه است. و ما در تلاش هستیم که از طریق شرکت‌های دانش‌بنیان بخشی از این تجهیزات را در داخل کشور تولید و تامین کنیم.

 

چه تجهیزاتی قرار است از داخل تامین شود؟ 

در حوزه نرم‌افزاری و پایش لکه‌های نفتی، دو شرکت دانش‌بنیان به‌صورت هم‌زمان روی پروژه کار می‌کنند و به نتایج خوبی رسیده‌اند. در حوزه اسکیمرها یا تجهیزاتی که نفت را از روی دریا جمع می‌کنند، شرکت‌های دانش‌بنیان کشور به نتایج خوبی رسیده‌اند، چه به‌لحاظ موادی که برای مقابله با آلودگی لازم است در اختیار داشته باشند و چه به‌لحاظ سخت‌افزاری و تجهیزاتی که لازم است در جمع‌آوری از آن‌ها استفاده شود.

 

در زمینه جست‌وجو و نجات دریایی، کشورمان چه نقشی در منطقه دارد؟

ما به‌لحاظ سرمایه‌گذاری‌ای که سازمان بنادر و دریانوردی در این حوزه انجام داده است، چه در حوزه تجهیزات مقابله با آلودگی‌ها و چه در حوزه تجهیزات و شناورهای جست‌وجو و نجات دریایی (شناورهای ناجی)، شرایط خوبی داریم و از نظر تجهیزات و منابع انسانی خبره در این بخش سرآمد کشورهای منطقه هستیم.

این نکته را باید مدنظر داشت که ما برای تجسس و نجات و همین طور کنترل آلودگی‌ها در خلیج فارس و دریای عمان به تعاملات بین‌المللی و منطقه‌ای نیاز داریم؛ یعنی باید توافق‌نامه‌هایی بین کشورها باشد تا وقتی آلودگی رخ می‌دهد یا شناوری دچار اضطرار می‌شود، بتوانیم خارج از محدودیت‌های دیپلماتیکی که در حوزه مرزها وجود دارد، وارد شویم و اقدامات لازم را انجام دهیم. البته متاسفانه این توافق با بسیاری از کشورها وجود ندارد. هم‌اکنون با روسیه، عمان و ترکمنستان تفاهم‌نامه داریم و در حال پیگیری عقد این تفاهم‌نامه با تمام کشورهای منطقه در خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر هستیم. 

 

چه موانعی باعث شده سایر کشورها تفاهم‌نامه را امضا نکنند؟ 

عمده موانع مربوط به نگرانی‌های سیاسی است. برخی کشورها تصورشان این است که وقتی تفاهم‌نامه تجسس و نجات دریایی و پیشگیری از آلودگی مطرح می‌شود و در آن تفاهم‌نامه قید می‌شود که ورود تجهیزات دریایی یک کشور به آب‌های حاکمیتی کشور دیگر تسهیل شود، خطوط مرزی زیر سؤال می‌رود؛ لذا، خیلی محتاط وارد این تفاهم‌نامه‌ها می‌شوند، ولی ما تمام تلاشمان را می‌کنیم تا این تفاهم‌نامه را با تمام کشورها داشته باشیم.

 

و کلام آخر؟

فکر می‌کنم در حوزه ایجاد فرهنگ دوست‌داشتن دریا و پیشگیری از آلودگی آب دریا علاوه بر سازمان بنادر و دریانوردی سایر سازمان‌ها هم باید نقش موثرتری ایفا کنند. باید همه سازمان‌ها در هر بخشی که هستند، توجه ویژه‌ای به موضوع پیشگیری و حفاظت از محیط زیست دریایی داشته باشند. در حوزه مقابله با آلودگی‌های دریایی هم فکر می‌کنم طرح مدیریت یکپارچه اضطرار دریایی می‌تواند کمک بسیار زیادی به ما در حفاظت از دریاها بکند.|

۱۱ تیر ۱۳۹۹ ۰۹:۰۲
کد خبر : ۵۰,۷۵۶

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید