موانع حمل یکسره کالا از بندر امام رفع شود/ روند حمل کالاهای وارداتی و صادراتی از خوزستان تسریع می شود/ فرآیندهای کاذب و دست و‌پاگیر در حوزه های مدیریتی و قانونی باید شناسایی و رفع شود بزرگترین بنادر آفریقای جنوبی را بشناسید کارنامه درخشان سازمان بنادر در پایداری تجارت دریایی کشور و مدیریت تحریم/ تأکید بر مکانیزه‌سازی و ارتقای خدمات به ذینفعان/ برون‌سپاری خدمات دریایی با دقت و قوت پیگیری می‌شود استفاده از پهبادها برای مانتیور امنیت بندر آنتروپ نجات خلبان هواپیمای تفریحی توسط تیم جستجو و نجات دریایی بندر نوشهر حمل یکسره بیش از ۸ هزار تن کالای اساسی از بندر چابهار ورود کالای ملوانی به بندر خرمشهر ارتقاء ایمنی بنادر صیادی با تعامل سازمان بنادر و سازمان شیلات/ به‌روزرسانی جرایم قانون حفاظت از دریاها و رودخانه های قابل کشتیرانی در برابر آلودگی نفتی ظرفیت بنادر بازرگانی کشور 260 میلیون تن است/ بنادر ایران می‌تواند هاب‌ ترانشیپی منطقه شود رتبه بیست و ششم کشور در صید و صیادی جهان/ تحقق بومی‌سازی دانش پرورش ماهی در قفس
نگاهی به تاریخ بندر نوشهر و مسیری که تا امروز طی کرده است
آغوشی گرم برای کشتی‌ها

 اشاره   بندر و دریا| هنوز از هواپیما و حمل‌ونقل هوایی خبری نبود که کشتی‌ها بار اقتصاد و توسعه سرزمین‌ها را به دوش می‌کشیدند و می‌توانستند حجم عظیمی از کالاها را بین بنادر جابه‌جا کنند. بعد از گذشت قرن‌ها همچنان حمل‌ونقل دریایی، سهم بسیار زیادی از صادرات و واردات و در حقیقت توسعه‌ی اقتصاد کشورها را به خود اختصاص می‌دهد. به همین دلیل بنادر از دیرباز تا  کنون موقعیتی استراتژیک و تاثیرگذار در هر سرزمین ایفا کرده‌اند. ایران نیز به‌واسطه‌ی مجاورت با دریا ازجمله دریای خزر و خلیج فارس در شمال و جنوب از نعمت وجود بنادر و در نتیجه مبادلات اقتصادی بهره‌مند بوده است. چندین و چند بندر در کشور حکم شاهراه‌هایی در اقتصاد ایران را دارند و به همین سبب حکومت‌ها و دولت‌ها از گذشته تا امروز نگاهی ویژه به بنادر داشته‌اند.

مادری به نام دریا

دریا را می‌توان یکی از عظیم‌ترین و در عین حال عجیب‌ترین آفریده‌های خداوند دانست. آبی بی‌کران با عمق ناپیدا و سکوت آرامش‌بخش و بی‌انتها همچون مادری مهربان، انسان‌های بسیاری را از هزاران‌هزار سال پیش روزی داده و همچنان نیز رزق مردمان زیادی در اقصا‌نقاط جهان ازجمله ایران را از دل خود تامین می‌کند.

مردمانی که در شهرهای مجاور با دریا زندگی می‌کنند، گویی خلق و خوی‌شان شبیه به دریا می‌شود؛ به همین دلیل بافت فرهنگی و اجتماعی شهرهای بندری متفاوت از دیگر شهرهاست. بنادر به‌واسطه‌ی رونق تجاری و البته ظرفیت‌های گردشگری، مردمان غیر بومی بسیاری را به خود می‌بینند؛ مسافرانی از شهرها و حتی کشورهای مختلف برای گشت‌وگذار به شهرهای ساحلی می‌آیند و دریانوردان و تجار خارجی در مسافرت‌های دریایی، ساعت‌ها و شاید روزها و ماه‌هایی را در بنادر سپری می‌کنند.

 

دریا یعنی مازندران

شهرهای زیادی در جنوب کشور مشرف و مجاور دریا بوده و ماهیت بندری دارند، اما دریا برای بسیاری از مردم ایران به‌ویژه میلیون‌ها ساکن پایتخت، مترادف با شمال ایران است. هرچند سه استان گیلان، مازندران و گلستان مرز مشترکی با سواحل زیبای دریای خزر دارند، اما به‌واسطه‌ی نزدیکی مازندران به تهران، این استان، طرفداران بیشتری نسبت به دو استان دیگر در میان مردم کشور دارد. در این میان نوشهر را می‌توان محبوب‌ترین شهر در استان مازندران و شاید در تمام نوار ساحلی دریای خزر قلمداد کرد. بندر نوشهر به‌واسطه‌ی فاصله نزدیک با پایتخت، بیش از سایر شهر ـــ بندرها پذیرای مسافرانی است که در اولین فرصت و نزدیک‌ترین و کوتاه‌ترین تعطیلات، دلتنگ دریا شده‌اند و با بستن باروبندیلشان، رهسپار شمال می‌شوند. به همین دلیل، بندر نوشهر، صاحب فرهنگی متمایز است و با سابقه‌ی بیش از 9 دهه پذیرایی از مسافران و گردشگران، بندری با ویژگی‌های برجسته است. این بندر در دل شهر واقع شده و همین موضوع سبب شده تعامل عمیقی نیز بین شهر و بندر برقرار شود.

 

بندری با یک قرن قدمت

دریا جزئی جدایی‌ناپذیر از زندگی مردم نوشهر است. مردم نوشهر با موج‌های کوچک و بزرگ خزر خو گرفته‌اند. دریا برای آن‌ها معنا و مفهوم دیگری دارد؛ شاید بهترین و دقیق‌ترین تصویر از زندگی، چه وقتی آرام زیر نور خورشید می‌درخشد و چه وقتی متلاطم و طوفانی، موج‌هایی سهمگین به سمت ساحل روانه می‌کند، به مردم ساحل‌نشین یادآور می‌شود که هیچ فرازوفرودی در جهان ماندگار نیست؛ بندری که ۹۲ سال است همسایه‌ی دریاست و در این مدت مردمان آن کوشیده‌اند تا هم‌نشین خوبی برای این پهنه‌ی آبی باشند.

در سال 1308، نوشهر اسم دیگری داشت و «دهنو» نامیده می‌شد. جاده‌ها، خاکی و گلی بودند. چارپایان وظیفه‌ی حمل‌ونقل کالا را بر عهده داشتند. نه ماشینی بود، نه کشتی و نه هواپیمایی. ویروسی هم به نام «کرونا» کشف نشده بود، اما بیماری‌های فراگیر دیگری وجود داشت که جان مردم را یکی‌یکی می‌گرفت. امکانات پزشکی و جاده‌های مناسبی وجود نداشت و بیماری مالاریا به جان مردم دهنو افتاده بود. در سراسر شهر تنها چند مغازه پیدا می‌شد که مایحتاج ضروری زندگی مردم را تامین می‌کردند.

 

از دهنو تا نوشهر

دهنو یا نوشهرِ کنونی را می‌توان یکی از منحصربه‌فردترین شهرها در تمام ایران نامید؛ چراکه نه‌تنها طبیعتی بکر و زیبا دارد، بلکه در مجاورت خود هر سه نعمت طبیعی ـــ کوه، جنگل و دریا ـــ را می‌بیند. بسیاری از شهرهای جهان، حتی یکی از این پدیده‌ها را در همسایگی خود ندارند و در بهترین حالت به یکی از آن‌ها مشرف هستند، ولی نوشهر در فاصله‌ای نزدیک به هر سه قرار دارد. این پتانسیل از همان سال‌های ابتدایی قرن چهاردهم شمسی مورد توجه مدیران و مسئولان واقع شد و آن‌ها تصمیم به ساخت اسکله‌ای در نوشهر گرفتند.

در دهه‌های اول و دوم قرن حاضر، کارخانه‌ای حریربافی در مرکز چالوس وجود داشت که حدود 200 زن و مرد گیلانی در آن مشغول به کار بودند. این کارخانه در سال 1315 تعطیل شد. رئیس بنادر نوشهر و انزلی به مهندسی به نام حسین مهرایی دستور داد همراه با 15 نفر از کارگران منطقه به نوشهر برود و اسکله‌ای چوبی در دهنو بسازد. طبیعتا در آن زمان امکانات محدودی برای ساخت اسکله وجود داشت و درختان، مهم‌ترین و اصلی‌ترین مصالح برای ساخت اسکله به حساب می‌آمدند. کارگران، تیرهایی به طول 10 متر آماده می‌کردند و در دل خاک قرار می‌دادند، اما همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، شیوع بیماری مالاریا، مرگ‌ومیر زیادی به‌دنبال داشت و نجاری که از انزلی برای ساخت اسکله به نوشهر آمده بود نیز قربانی این بیماری شد! در پی این اتفاقات، حکومت وقت برای مبارزه با این بیماری، رئیس بهداری کل را مامور کرد و همین موضوع سبب تکمیل بیمارستان ابتداییِ نوشهر شد. دهنو در آن زمان آب آشامیدنی نداشت و از امکانات رفاهی محروم بود. مشکلات متعدد و موانع زیادی نیز بر سر راه تامین مصالح وجود داشت. شیوع بیماری مالاریا و ممنوعیت قطع درختان جنگلی، عملیات ساخت اسکله را با کُندی و مشکلات زیادی مواجه کرده بود. پس از فرازونشیب‌های فراوان، مهندسی بلژیکی به‌عنوان متخصص و مشاور بنادر کشور انتخاب و پروژه ساخت بندر نوشهر طی مناقصه‌ای به شرکتی متشکل از دو شرکت هلندی و بلژیکی واگذار شد. بدین‌ترتیب نوشهر رنگ و بویی صنعتی و تجاری به خود گرفت.

 

سهم اداره بندر در توسعه نوشهر

محمدتقی انزان‌پور از نخستین روز آذرماه سال 1396 به سمت مدیرکلی بنادر و دریانوردی استان مازندران منصوب شد و در سه سال و نیم گذشته، برنامه‌های متعددی را همراه با همکاران خود به مرحله‌ی اجرا درآورده، یا همچنان در دست بررسی دارد؛ برنامه‌ها و پروژه‌هایی که قرار است جلوه‌ای جدید و البته مطابق با اصول مهندسی و شهرسازی به شهر و بندر نوشهر بدهد.

بندر نوشهر که امروزه حدود 50 هزار نفر جمعیت دارد، در گذشته، چشم‌اندازی برای توسعه‌ی زیرساخت‌های شهری و بندری آن به‌درستی ترسیم نشده و توسعه‌ای غیر متوازن در آن شکل گرفته است. از این رو، مسئولان بنادر و دریانوردی استان مازندران، برنامه‌هایی اصولی و عملیاتی برای توسعه منطقه ویژه اقتصادی نوشهر تدوین کرده‌اند که آینده‌ای زیبا و امیدبخش را پیش روی آن قرار می‌دهد. به‌طور مثال، دو پروژه‌ی سرمایه‌گذاری در این بندر در حال انجام است که یکی از آن‌ها به مرحله واگذاری زمین رسیده است؛ احداث 30 هزار تُن سیلوی غلات. شرکت طرف قرارداد، انتخاب و مجوز ماده 31 اخذشده و صورت‌جلسه‌ی تحویل هم امضا شده است. اکنون مدیران این بندر در مرحله‌ی تایید نقشه‌ها توسط مشاور هستند تا هرچه زودتر کار اجرایی آغاز شود.

اکرانی برای پذیرش بیشتر کشتی‌ها

اکرانی نیز برای احداث انبار سرپوشیده در نظر گرفته شده که در مرحله‌ی انتشار آگهی برای پیداکردن سرمایه‌گذاران ذی‌صلاح و مرتبط قرار دارد. اگر این اکران در آینده نزدیک به نتیجه برسد، می‌تواند بخش انبارش بندر نوشهر را در کنار سیلوها به ظرفیت مناسبی برساند و تحولی قابل لمس ایجاد کند. بندر نوشهر در پذیرش کشتی‌ها کمی دچار مشکل شده، چراکه ظرفیت انبارها تقریبا کامل است. به همین دلیل پذیرش برخی کشتی‌ها منوط به خالی‌شدن انبارهاست.

محوطه‌ای 2/1 (یک و دو دهم) هکتاری نیز در مجاورت جنوب اسکله جنوبی بندر نوشهر قرار دارد که سال‌ها به‌صورت بایر باقی مانده است. پروژه‌ای در سال 1397 پیشنهاد و در نهایت تصویب و سال 1398 عملیات اجرایی آن آغاز شد. این پروژه توأمان بحث احداث سایت ترمینال کانتینر خشک و یخچالی و ریل‌گذاری اسکله جنوبی را مد نظر دارد. شرکت پیمانکار با برنامه‌ی زمان‌بندی مناسبی، اسکله را ریل‌گذاری کرد. هرچند عملیات ریل‌گذاری سنگین و پیچیده بود، اما در نهایت تا پایان سال 1399 به اتمام رسید. با توجه به این‌که رویکرد حمل‌ونقل جهانی و به‌تبع آن حمل‌ونقل در دریای خزر به سمت کانتینری‌‎شدن می‌رود، داشتن یک ترمینال کانتینری در همه بنادر ضروری به نظر می‌رسد. چنین افتخاری نصیب بندر نوشهر نیز شده و با تلاش مسئولان به بندری تبدیل شده است که ترمینال کانتینری هم دارد.

 

بندری با ظرفیت تجارت بین‌المللی

بندر نوشهر هرچند وسعت زیادی ندارد، اما از پتانسیل بالایی برخوردار است و حتی می‌تواند به‌عنوان مرجعی دریایی مطرح شود. اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان مازندران علاوه بر تصدی‌گری و ارائه خدمات، بخشی حاکمیتی نیز به شمار می‌رود و به همین دلیل وظایف سنگین دیگری نیز بر عهده دارد؛ وظایفی که بیانگر موقعیت استراتژیک و متمایز بندر نوشهر است. فارغ از بحث‌هایی که در رابطه با کنوانسیون‌هایی بین‌المللی در دریای خزر مطرح می‌شود، این اداره‌کل در پهنه آبی مربوط به ایران، حضور پُررنگی دارد؛ چراکه وظیفه‌ی حفظ سلامت دریا و جلوگیری از انتشار آلودگی نیز بر دوش این

اداره است.

سازمان بنادر و دریانوردی مکلف است هر گونه عارضه دیده‌شده در سطح یا زیر آب، به‌خصوص در محدوده تردد کشتی‌ها را شناسایی و اطلاع‌رسانی کند. طی سال‌های اخیر بحث قفس‌های پرورش ماهی در استان مازندران مطرح شده است و بیشترین تعداد قفس‌ها در محدوده بندر نوشهر ایجاد شده‌اند. اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان مازندران، جلساتی سازنده با سازمان شیلات داشته و توافق‌هایی نیز حاصل شده است. بنا بر گزارش‌ها، به 164 قفس مجوز اعطا شده و آن‌ها می‌توانند در محدوده مشخصی قفس بگذارند. این موضوع در سازمان بنادر هم مصوب شده و به سازمان شیلات نیز اعلام شده است و صیادان ملزم به رعایت این مقررات هستند؛ چراکه کشتی‌ها در صورت عبور باید بتوانند تشخیص بدهند در این منطقه، قفس پرورش ماهی قرار دارد یا نه؛ تا از لحاظ ایمنی دچار مشکل نشوند. در همین راستا اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان مازندران به‌صورت مدام نوار ساحلی را پایش می‌کند تا مسئله‌ای از چشم‌ها دور نماند و مشکلی را متوجه شهر و بندر نوشهر نکند.

 

قطب تربیت دریانورد در ایران

بندر نوشهر میزبان دریانوردان بسیاری است و به‌عنوان یکی از قطب‌های تربیت دریانورد در کشور به شمار می‌رود. دانشگاه علوم و فنون دریایی امام‌خمینی(ره) نوشهر همراه با موسسه علوم دریایی نفتکش پارس در محمودآباد، وظیفه تربیت دریانورد برای سفرهای نامحدود را بر عهده دارند. در استان مازندران، فقط دو مرکز وجود دارد که برای سفرهای نامحدود، دریانورد تربیت می‌کنند. در همین راستا اداره کل بنادر و دریانوردی استان مازندران، همکار سازمان بنادر و دریانوردی در ارزیابی و نظارت بر عملکرد موسسات آموزشی نیز محسوب می‌شود.

بعد از شیوع ویروس کووید ـــ 19 و اعمال محدودیت‌های مختلف برای قطع زنجیره کرونا، آزمون‌های دریانوردی نیز تحت تاثیر قرار گرفتند، به‌طوری که بسیاری از آزمون‌ها و دوره‌های آموزشی که در تهران برگزار می‌شد، امکان برگزاری آن‌ها در بنادر فراهم شده است. در حال حاضر آزمون‌های دریانوردی با چنین روندی پیش می‌رود. متقاضیان در سامانه ثبت نام می‌کنند و از طریق سیستم به آن‌ها اعلام می‌شود: «شما می‌توانید در نوشهر هم امتحان بدهید و نیازی نیست حتما به تهران بروید.» این بستر توسط اداره بندر نوشهر فراهم شده و آزمون‌ها به شکلی مناسب و استاندارد برگزار می‌شود. نکته جالب توجه این‌که تعداد آزمون‌ها با رویکرد جدید، رشد خیلی خوبی داشته است.|

۷ شهریور ۱۴۰۰ ۰۹:۳۵
کد خبر : ۵۵,۱۳۷

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید