محمدعلی موسی‌پور گرجی، معاون امور بندری و اقتصادی اداره‌کل بنادر و دریانوردی امیرآباد:
زیرساخت‌های ما کاملا آماده و مهیاست
 اشاره     بندر و دریا   |  «اقتصاد»، مهم‌ترین کلیدواژه‌ای است که در سال‌های اخیر با ابعاد مختلف زندگی ایرانیان گره خورده است؛ از سیاست تا اجتماع، از فرهنگ تا ورزش متاثر از شرایط سخت اقتصادی بوده‌اند. وضع تحریم‌های ناجوانمردانه‌ی آمریکا و همچنین شیوع ویروس کرونا، سلامت و معیشت مردم ایران را توأمان هدف قرار داد، اما ارکان مختلف دولت و نظام با همکاری یکدیگر و البته اجرای طرح و برنامه‌های جدید و بدیع کوشیدند تهدیدها را به فرصت تبدیل کنند.
بندر امیرآباد، یکی از نقاط ویژه و متمایزی است که اجازه نداده قلب صادرات و واردات ایران از تپش بیفتد. با معاون بندری و اقتصادی اداره‌کل بنادر و دریانوردی امیرآباد به گفت‌وگو نشستیم تا از اقدامات صورت‌گرفته برای تحقق اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت این بندر و کمک به چرخش چرخ اقتصاد کشور بگوید. او با 18سال سابقه اجرایی، مدرک دکتری مدیریت خود را از دانشگاه تهران اخذ کرده و از سال 1383 وارد سازمان بنادر و دریانوردی شده است. محمدعلی موسی‌پور گرجی از ابتدا در بندر امیرآباد مشغول به فعالیت شده و هنوز هم در همین بندر انجام وظیفه می‌کند. شروع کاری او در حوزه‌ی IT بوده و از سال 1387 تا 1395 به‌عنوان رئیس اداره مطالعات و برنامه‌ریزی مشغول به کار شده است. موسی‌پور گرجی از سال 1395 تا 1397 ریاست اداره کار، خدمات و اشتغال را بر عهده داشته و از سال 1397 تا اواخر فروردین‌ماه 1400 رئیس اداره سرمایه‌گذاری بوده؛ اداره‌ای که در حال حاضر به امور اقتصادی و منطقه ویژه تغییر نام داده است. او چند ماهی است، معاونت امور بندری و اقتصادیِ بندر امیرآباد را بر عهده دارد.
اگر بخواهیم عمده‌فعالیت‌های معاونت متبوع شما را در بندر امیرآباد برشمریم، به کدام فعالیت‌ها می‌رسیم؟
ساختار معاونت امور بندری و اقتصادی بدین شکل است که سه اداره زیرمجموعه آن قرار دارد. اداره امور بندری، اداره امور اقتصادی و منطقه ویژه و امور کارگزارن دریایی و بندری اداراتی هستند که زیرمجموعه این معاونت قرار دارند. بحث تحویل و تحول کالا، صدور قبض انبار، واردات و صادرات و همچنین کلیه فرایندهای مربوط به تخلیه و بارگیری کالا از طریق اداره امور بندری انجام می‌شود. اداره امور اقتصادی و منطقه ویژه نیز همان‌طور که از اسمش پیداست، در حوزه جذب سرمایه‌گذار داخلی و خارجی فعالیت می‌کند. 
ناگفته نماند که ما جزء بنادر نسل سوم هستیم و استقرار صنایع تبدیلی و تولیدی و ایجاد ارزش افزوده و توسعه اشتغال پایدار از ویژگی بارز این نسل از بنادر است و زمانی که بندری به نسل سوم تبدیل می‌شود، جذب سرمایه‌گذار بخش خصوصی جزء ماهیت اصلی کار محسوب می‌شود. پس بررسی اهلیت و صلاحیت متقاضی سرمایه‌گذاری، ارزیابی مدل مالی و طرح توجیهی، پذیرش طرح، اخذ مجوز ماده 31 از هیات محترم عامل، تنظیم شرایط اختصاصی قرارداد و نظارت بر روند عملکرد صنایع مستقر در منطقه در زمان بهره‌برداری و... بخشی از وظایف این بخش است. همچنین نظارت بر نحوه اجرای صحیح دستورالعمل‌ها و روش‌های اجرایی مناطق ویژه ابلاغی ستاد سازمان بنادر، صدور مجوز فعالیت، مجوز بهره‌برداری، مجوز به‌کارگیری مواد اولیه صنایع، صدور جواز تاسیس و تعیین ارزش افزوده و ثبت سفارش و... نیز بر عهده این اداره است.
ثبت شرکت‌ها، نظارت بر عملکرد دفاتر و شعب شرکت‌های مستقر در منطقه نظیر شرکت‌های بارشماری، تخلیه و بارگیری، کشتیرانی و امثال آن‌ها از طریق اداره امور کارگزاران دریایی و بندری پیگیری می‌شود.
 
اگر بخواهید آماری از عملکرد معاونت بندری اقتصادی بندر امیرآباد ارائه دهید، به کدام اقدامات شاخص
اشاره می‌کنید؟
بر اساس زیرساخت‌های ایجادشده، ظرفیت ما از لحاظ اسمی، هفت میلیون و ۵۰۰ هزار تن است و ظرفیت عملیاتی‌مان نیز تا چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تن رسیده است. در حال حاضر ۱۵ پست اسکله‌ی آماده بهره‌برداری داریم و آبخور حوضچه نیز تا 5/7 متر است و کشتی‌هایی با ظرفیت شش هزار و 500 تن می‌توانند در اسکله پهلو بگیرند. در راستای ایجاد و توسعه زیرساخت مورد نیاز تخلیه و بارگیری، از لحاظ پسکرانه و محوطه حدود ۲۲۰ هکتار محوطه روباز، ۷۲ هزار متر مربع انبار سرپوشیده و ۲۶۰ هزار تن سیلوی آماده داریم که تا اواسط سال آینده با تکمیل سیلوهای در حال احداث بخش خصوصی، این ظرفیت به ۴۷۰ هزار تن خواهد رسید؛ که اگر ماندگاری غلات را ۴۵ روز در نظر بگیریم، یعنی کندوها هشت بار پُر و خالی شوند، ظرفیت پذیرش حدود چهار میلیون تن غلات فراهم است. با توجه به این‌که کشورهای حوزه‌ی CIS، ازجمله قزاقستان و روسیه، بستر خیلی خوبی برای تامین کالاهای اساسی نظیر گندم، جو و ذرت هستند، زیرساخت‌های ما برای واردات مواد فله و غلات، کاملا آماده شده و مهیاست.
از دیگر امکانات موجود در منطقه، وجود 62 هزار تن مخزن دپوی روغن خوراکی است. روغن خام به بندر امیرآباد می‌آید و بعد برای تصفیه به شرکت‌های مادرتخصصی در حوزه روغن انتقال داده می‌شود. بخشی از مزایای ویژ‌ه‌ای که باعث پررونق‌شدن کار و افزایش مشتریان ما شده، همین زیرساخت‌های بسیار مناسبی است که داریم. همچنین از ویژگی ممتاز این بندر، دارابودن اسکله‌ی رو ـــ رو ریلی و اتصال به شبکه حمل ریلی است که به کل اراضی منطقه ویژه و محوطه‌ی عملیاتی توسعه و بسط داده شده است. وجود این مزیت به‌همراه رو ـــ رو کامیون، مدت توقف کالا در منطقه را تا حد زیادی کاهش خواهد داد. در واقع این بندر زیرساخت حمل‌ونقل چندوجهی را ایجاد کرده تا جایی که ممکن است از رسوب کالا در بنادر جلوگیری و روند ورود و خروج کالا
تسریع شود.
به هیچ عنوان موافق نیستیم که بار رسوب پیدا کند. علی‌رغم موانع بیرونی، سیاست راهبردی‌ سازمان بنادر این است که بتوانیم فرایند تخلیه و بارگیری را به‌نحوی مدیریت کنیم تا کالا به‌موقع به دست مصرف‌کننده برسد و وارد بازار شود و نوساناتی که وجود دارد، باعث نشود مردم به‌ویژه در حوزه کالاهای اساسی تحت فشار قرار بگیرند.
 
تخلیه و بارگیری کالا در بندر امیرآباد نسبت به گذشته چه رشدی داشته است؟
از لحاظ عملکردی در پنج ماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل شاهد رشد ۳۳ درصدی در حوزه صادرات بوده‌ایم و در مجموع، رشد ۹ درصدی در تخلیه و بارگیری داشته‌ایم. البته قابل ذکر است، رشد یا کاهش عملکرد بنادر به عوامل بیرونی نیز بستگی دارد؛ چراکه فرایند تخلیه و بارگیری تحت‌الشعاع عوامل متعددی است که در قالب زنجیره‌ی تامین فعالیت دارند. عملکرد دستگاه‌های همکار همچون گمرک، قرنطینه، استاندارد، دامپزشکی، جهاد کشاورزی، صمت، اتاق بازرگانی، بانک‌ها و... نقش بسزایی در این زمینه دارند. کافی است یکی از نهاد‌ها یا دستگاه‌های اجرایی، کار خود را با تاخیر انجام دهد؛ این رویه، اثرات منفی خواهد داشت. 
چندی پیش اعلام شد شش میلیون تن کالای اساسی در بنادر و گمرکات کشور رسوب شده است. یک سری امتیازات قائل شدند که نیازمند تعامل بین بخشی است. انتظار داریم تعاملات بین دستگاه‌های مذکور بیشتر شود. بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌هایی هستند که با یکدیگر مغایرت دارند. به‌طور مثال کار یک سازمان با این بخشنامه، توسعه پیدا می‌کند، اما همان بخشنامه باعث می‌شود سازمان دیگری دچار 
مشکل شود.
دولت در چند ماه گذشته مصوباتی تصویب کرده است که می‌تواند خیلی به ما کمک کند. به‌عنوان مثال، بحث خروج ۹۰ درصدی محموله بدون رفع تعهد ارزی از بندر است که گمرک می‌تواند این اجازه را صادر کند. بنابراین انتظار این است که تمام دستگاه‌های اجرایی تا جایی که می‌توانند وظیفه‌شان را درست انجام دهند و با همکاری و تعامل، زمینه‌ساز سهولت در ورود و خروج کالا و همچنین رضایت صاحبان کالا و 
مشتریان شوند.
 
با توجه به تحریم‌های ناجوانمردانه‌ی آمریکا و همچنین شیوع ویروس کرونا در جهان، تا چه اندازه در جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی موفق بوده‌اید؟
اعتقاد دارم سازمان بنادر در حوزه جذب سرمایه‌گذار بسیار خوب عمل کرده است. در بندر امیرآباد نیز همگام با سیاست سازمان، سرمایه‌گذاری‌هایی که بر عملکرد تخلیه و بارگیری و ترافیک دریایی اثرات مثبت داشته‌اند، جذب شده‌اند. امکانات بالقوه و بالفعل نظیر اراضی یک‌هزار و 60 هکتاری پشتیبانی، اتصال به شبکه ریلی، مزایای قانونی منطقه ویژه، نیروگاه 75 مگاواتی مستقر در منطقه، بازار 300 میلیونی کشورهای حوزه دریای خزر، دسترسی آسان به بازار هدف، نزدیکی به فرودگاه ساری و... زمینه استقبال بخش خصوصی را به‌منظور سرمایه‌گذاری فراهم کرده است. در راستای ایجاد زیرساخت‌ها متناسب با نوع سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اراضی یک‌هزار و 60 هکتاری منطقه ویژه امیرآباد در ابتدا به پنج زون گردشگری، زون خدماتی و صنایع پاک، زون عملیاتی، زون صنعتی و زون نفتی تقسیم شده است و در حال حاضر علاوه بر آن بخشی به نام زون روغن خوراکی نیز در طرح جامع برای احداث مخازن ایجاد شده است. ما در بخش بازاریابی، کار‌های زیربنایی و مطالعاتی خوبی انجام داده‌ایم. اولویت‌‌بندی صنایع و شناسایی فرصت‌های بالفعل و بالقو‌ه‌ای را که برای سرمایه‌گذاری وجود دارد، در کشورهای CIS  و منطقه بررسی کرده‌ایم تا ببینیم چقدر مواد اولیه، چه میزان کالا‌های اساسی و چه کالا‌هایی نیاز دارد. با توجه به نیاز و فراوانی کالا در CIS، در کشور خودمان نیز این بررسی‌ها را انجام داده‌ایم و توانمندی‌هایمان را بر اساس صادرات بررسی کرده‌ایم و با کنار هم گذاشتن این موارد نتیجه گرفته‌ایم چه صنایعی به این‌جا بیایند، بهتر است.
علی‌رغم تحریم‌های ظالمانه، ۴۱ سرمایه‌گذار داخلی و خارجی در زمینه‌ی خدماتی، صنعتی، تولیدی و نفتی و روغنی جذب شدند که فعالیت ۲۵ شرکت با مبلغ سرمایه‌گذاری ۹۳۰ میلیارد تومان به مرحله بهره‌برداری رسیده است. ۱۶ پروژه سرمایه‌گذاری در مرحله ساخت هستند که مبلغ سرمایه‌گذاری آن‌ها نیز حدود ۸۱۲ میلیارد تومان است. باید اشاره کرد در سال جاری نیز تاکنون ۵۴۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری در دست اقدام داریم که نشان از عملکرد بسیار خوب در این حوزه است.
 
پیشنهاد و انتظار شما برای تسهیل امور و تسریع در انجام وظایف چیست؟
امیرآباد جزء بنادر دو سر بار است و وقتی کشتی به این بندر بیاید، خالی از این بندر خارج نمی‌شود. همین موضوع باعث می‌شود کشتی تمایل داشته باشد به این بندر بیاید. مشخص است که بندر، ظرفیت‌ها را به‌خوبی دیده است؛ به‌دلیل این‌که ما به‌عنوان بخش حاکمیتی باید زیرساخت‌ها را آماده و شرایطی را برای جذب ایجاد می‌کردیم. همه امکانات بر اساس استاندارد‌ها دیده شده است، اما انتظاری هم که داریم، این است که نیاز است خیلی از دستگاه‌ها و نهادهای اجرایی کشور با هم همکاری و تعامل سازنده داشته باشند. به‌عنوان مثال، اگر راهداری و حمل‌ونقل آن‌چنان که باید و شاید در تامین ناوگان حمل‌ونقل و کامیون همکاری نکنند، ما هر چقدر هم بگوییم در این طرف عالی هستیم، یک جای کار می‌لنگد. انتظار داریم اداره استاندارد و قرنطینه در انجام امور جاری و بهینه‌سازی فرایند‌های خودشان گام بردارند. انتظار بعدی ما این است که تامین ارز به موقع انجام گیرد و مشکل رفع تعهدات ارزی و ثبت سفارش در سامانه‌ی جامع تجارت وزارت صمت، برطرف و فرایند آن شفاف‌تر و راحت‌تر شود.
در حال حاضر صاحبان کالای غلات باید به منظور خروج کالا از بنادر، محموله را در سیستم بازارگاه عرضه کنند تا از طریق جهاد کشاورزی در سطح استان‌های کشور تقسیم شود و پس از آدرس‌دهی، به دست متقاضیان برسد که فرایندی کند و پیچیده است، تا جایی که این سامانه همانند قیفی است که کالای خروجی از بندر وارد دهانه‌ی قیف می‌شود و باید از انتهای قیف وارد بازار شده و به دست مصرف‌کننده برسد. |
۲۸ شهریور ۱۴۰۰ ۱۲:۵۳
کد خبر : ۵۵,۴۰۳

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید