سفر به امیرآباد، یکی از بزرگ‌ترین بنادر شمال ایران:
بندری جوان و مدرن
 اشاره     بندر و دریا   |    امیرآباد یکی از بنادر بزرگ شمال ایران به شمار می‌رود و عنوان سومین بندر کشور از لحاظ عملکرد و مساحت را یدک می‌کشد. این در حالی است که این بندر در زمره جوان‌ترین بنادر کشور هم قرار دارد. تنها ربع‌قرن از عمر بندر امیرآباد می‌گذرد و از همان سال نخست، مصوبه منطقه ویژه اقتصادی را از دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد دریافت کرده و خیلی زود در مسیر پیشرفت و توسعه قرار گرفته است.
بندر امیرآباد بزرگ‌ترین بندر نسل سوم در حاشیه دریای خزر به شمار می‌رود. بنادر به نسل‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند. بنادر بارانداز و بنادر صنعتی، بنادر نسل‌های اول و دوم هستند. در بنادر نسل اول، فعالیت‌ها فقط در محدوده بندر متمرکز است و در بنادر نسل دوم، بندر در تعامل با دولت و بخش خصوصی به فعالیت می‌پردازد، اما در بنادر نسل سوم، حمل‌ونقل چندوجهی بروز می‌کند و با توجه به نیازهای روبه‌رشد تجارت، فعالیت‌های بازاریابی و ارزش افزوده کالا اهمیت می‌یابند. این بنادر نقش مهمی در زنجیره‌ی حمل‌ونقل یکپارچه ایفا می‌کنند؛ زنجیره‌ای که بر پایه‌ی تولید و توزیع بنا شده است. در حقیقت بنادر نسل سوم، فاکتورهای بنادر نسل اول و دوم را همراه با ارزش افزوده در خود دارند. بندر امیرآباد نخستین بندر کشور است که پا در عرصه‌ی ارزش افزوده و به‌نوعی نسل سوم بنادر گذاشت و پای کارخانجات و بخش خصوصی را به بندر باز کرد. هم‌اکنون ۱۱ کارخانه در بندر امیرآباد آماده بهره‌برداری هستند و پنج کارخانه نیز مراحل ساخت‌وساز را طی می‌کنند.
تلاقی جنگل و دریا
بندر امیرآباد در شمال شهرستان بهشهر قرار دارد. وقتی به سمت بهشهر حرکت می‌کنید، آرام‌آرام تصویری زیبا و کم‌نظیر در مقابل چشمان شما نقش می‌بندد؛ تلاقی جنگل و دریا. آبی بی‌کران و سبز درختان در نقطه‌ای به یکدیگر پیوند می‌خورند و صحنه‌ای شبیه به تابلوهای نقاشی در دنیای واقعی
پدید می‌آورند.
مردمان منطقه و همچنین گردشگران با پیمودن فاصله‌ای اندک می‌توانند هم از سکوت، آرامش، زیبایی و عظمت دریا بهره ببرند و هم در سایه‌سار درختان جنگل بنشینند و غوغای جهان را فراموش کنند. بندر امیرآباد تنها چند کیلومتر از شهر فاصله دارد و به همین دلیل از موقعیتی ویژه برخوردار است. همچنین نیروگاه برق شهیدسلیمی و شرکت کشتی‌سازی صدرا در مجاورت بندر قرار دارند و ظرفیتی برجسته برای بندر
ایجاد کرده‌اند.
وجود کارخانه‌ها و صنایع دیگری ازجمله پایانه نفتی بهشهر، شرکت نفت خزر و حفاری شمال در ساحل بهشهر سبب ‌شده تا اهمیت منطقه با توجه به بازارهای جهانی دوچندان شود. مسئولان پس از ایجاد همان فاز اول به فکر توسعه و گسترش این منطقه مهم اقتصادی افتادند و از پتانسیل هم‌جواری با صنایع نیز استفاده کردند.
 
امیرآباد، بندری مدرن
با توجه به تلاش‌های صورت‌گرفته، به‌ویژه در یک سال اخیر، بندر امیرآباد گام‌هایی بلند به‌سوی مدرنیزاسیون برداشته است. محمدعلی اصل سعیدی‌پور در روزهای پایانی فروردین‌ماه ۱۳۹۹ از مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی حکم گرفت و مدیر منطقه ویژه اقتصادی بندر امیرآباد شد. او در این مدت، برنامه‌های بسیاری با همراهی همکاران خود به مرحله اجرا درآورده که رشد و توسعه بندر را به دنبال داشته است.
اتصال به شبکه ریلی داخل کشور، یکی دیگر از امتیازات ویژه بندر امیرآباد محسوب می‌شود. اسکله منحصربه‌فرد «رو ـــ رو» ریلی ازجمله تجهیزات مدرن این بندر به شمار می‌رود. برای نخستین‌بار در ایران، فعالیت کشتی‌های رو ـــ رو به‌منظور ترانزیت انواع کالاها از بندر امیرآباد آغاز شد. اسکله‌های رو ـــ رو برای پهلوگیری کشتی‌هایی به همین نام طراحی می‌شوند و دارای رمپ‌هایی برای عبور وسایل نقلیه هستند. این اسکله‌ها می‌توانند زمان و هزینه بسیاری از مبادلات تجاری را در بنادر کاهش دهند. کامیون‌ها بلافاصله بعد از تخلیه، به بارگیری کالاها می‌پردازند و دیگر کالایی در انبار باقی نمی‌ماند. در آینده‌ای نزدیک واگن‌های قطار نیز در بندر امیرآباد روی ریل می‌افتند و کالاها از کشتی به داخل قطار سرازیر می‌شوند.
 
رشد و توسعه با شتاب زیاد
پسکرانه‌های بندر امیرآباد به پتانسیلی طبیعی برای توسعه در امیرآباد تبدیل شده‌اند. این پسکرانه‌ها کمک زیادی به قرارگرفتن این بندر در جمع بنادر نسل سوم کرده است. بندر امیرآباد صرفا محلی برای تخلیه و بارگیری کالا نیست، بلکه صنایع نیز نقش مهمی در اقتصاد بندر دارند. ظرفیت‌های بندر تا حدی است که فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی در دولت دوازدهم، در بازدیدی که خردادماه ۱۳۹۸ از بندر امیرآباد داشت، به تبدیل‌شدن این بندر به حلقه ارتباط کشورهای آسیای مرکزی در ترانزیت کالا تاکید کرد. وزیر اقتصاد اعتقاد داشت بندر امیرآباد با توجه به برخورداری از قابلیت‌های الکترونیکی باید از بندری اقتصادی به بندری اقتصادی ـــ الکترونیکی تبدیل شود. رشد بندر امیرآباد در سال‌های اخیر بسیار خوب بوده، تا حدی که فقط در سال ۱۳۹۸ نسبت به سال 1397، حدود ۴۲ درصد در میزان تخلیه و بارگیری کالا رشد داشته است. اهمیت بندر امیرآباد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم این بندر در ایام کرونا نیز عصای دست اقتصاد ایران بود و نه‌تنها چرخه واردات و صادرات را در حرکت نگه داشت، بلکه به تحقق هدف کاهش وابستگی بودجه به صادرات نفت خام نیز کمک کرد.
در سال گذشته ۴۰۰ درصد رشد سرمایه‌گذاری نسبت به اهداف تعریف‌شده در بندر امیرآباد اتفاق افتاده است. همچنین با پیگیری‌های مدیران بندر، طرح جامع بندر تصویب و ابلاغ شد که به مدیران اجازه می‌دهد به طرح‌های توسعه‌ای ورود کنند و آینده‌ای روشن برای بندر فراهم سازند.
 
وجه تسمیه «امیرآباد»
در گذشته، بندر امیرآباد جزئی از شهر نکا بود، اما بعد از مدتی در نقشه، بخشی از بهشهر لقب گرفت. نام بندر امیرآباد از روستایی به همین نام گرفته شده که در ۱۰ کیلومتری جنوب بندر قرار دارد. سه فاز برای بندر امیرآباد تعریف و طراحی شده، که البته در حال حاضر تنها فاز اول به‌طور کامل به اجرا درآمده و دو فاز دیگر در آینده به این بندر بزرگ و مدرن اضافه 
خواهند شد.
بندر امیرآباد، روستاها، شهرها و در مجموع محیط پیرامون این بندر، مقصدی مناسب و دیدنی برای گردشگران به شمار می‌رود؛ به‌طور مثال، می‌توان به تالاب میان‌کاله، مجموعه تاریخی عباس‌آباد، گورستان سفیدچاه، باغ شاه، چشمه عمارت بنای صفوی، موزه گوهرتپه و تالاب لپو زاغمرز اشاره کرد.
 
تالاب؛ از میان‌کاله تا لپو زاغمرز
«پرنده‌نگری» تالاب میان‌کاله ازجمله محبوب‌ترین تورهای گردشگری در کشور محسوب می‌شود. هر سال در فصل مهاجرت پرندگان، علاقه‌مندان زیادی به تالاب میان‌کاله می‌روند تا اطراق و پرواز دسته‌جمعی پرندگان را به‌ نظاره بنشینند. در حال حاضر به دلیل شیوع کرونا، سفر به شمال کشور به‌ویژه در قالب تورهای گردشگری با محدودیت‌های فراوانی روبه‌رو است و رونق گذشته را ندارد. مازندران، یکی از محبوب‌ترین مقاصد مردم ایران به‌ویژه ساکنان پایتخت به شمار می‌رود، اما به دلیل لزوم رعایت پروتکل‌های بهداشتی و فاصله‌گذاری اجتماعی، سخت‌گیری‌هایی اعمال می‌شود. اگر پیش از شیوع کرونا قصد عزیمت با تور به سمت تالاب میان‌کاله را داشتید، عموما ابتدا شما را به تماشای پرندگان مهاجر می‌بردند و در انتهای سفر، بازدیدی از مجموعه تاریخی عباس‌آباد داشتید. 
لذت تماشای پرندگان رنگارنگ، گونه‌های مختلف گیاهی و باغ‌های انار و تمشک، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای گردشگران رقم می‌زند. شبه‌جزیره‌ی میان‌کاله، پناهگاه حیات وحش و تالاب بین‌المللی است که در انتهای جنوب شرق دریای مازندران و شمال شرق شهرستان بهشهر واقع شده است. خلیج گرگان در منتهاالیه جنوب شرقی کرانه دریای خزر قرار دارد. در حقیقت این خلیج از دریای خزر جدا شده و شبه‌جزیره میان‌کاله را با طول نزدیک به 60 کیلومتر و مساحت 100 هزار هکتار تشکیل داده است. این منطقه در حدود هفت هزار هکتار وسعت دارد و در سال 1348، عنوان منطقه حفاظت‌شده را به خود گرفته تا با مراقبت‌های ویژه از خطر نابودی در امان بماند. وسعت تالاب میان‌کاله به قدری است که 8/2 درصد از مساحت کل استان مازندران را در بر می‌گیرد. 100 گونه پرنده در فصل زمستان، مهمان تالاب هستند و روزهای سرد سال را در این منطقه می‌گذرانند و البته زاد و ولد می‌کنند. «قرقاول خزری» و «دراج»، پرندگان بومی میان‌کاله هستند که در بخش خشکی این شبه‌جزیره زندگی می‌کنند. قرقاول خزری، یکی از سه گونه مشهور قرقاول‌ها در کنار «ایرانی» و «طلایی» است. «دراج» یا «کبکنجی» یا «پور» از زیرتیره‌ی کبکیان، دیگر پرنده بومی منطقه است که زندگی مسالمت‌آمیزی با قرقاول‌ها دارد.
بخش آبی تالاب میان‌کاله نیز محل تخم‌ریزی و تکثیر ماهیان بومی و تجاری دریای خزر مانند «کپور»، «کفال»، «کلمه» و «سفید» است. تالاب میان‌کاله نیز مأمن پرندگان آبزی مهاجر مثل فلامینگو، پلیکان سفید، پلیکان خاکستری، قوی کوچک، قوی گنگ، قوی فریادکش، اردک سرسفید، غاز پیشانی‌سفید کوچک، مرگوس بزرگ، سنقر تالابی، عقاب دریایی دم‌سفید و پرندگان خشکی‌زی مانند قرقاول خزری، دراج و زنبورخوار است.
تالاب لپو زاغمرز یا لپوی زاغمرز نیز در حاشیه جنوبی دریای خزر و غرب تالاب میان‌کاله قرار دارد. این تالاب زیبا مأمن پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی محسوب می‌شود. قو، قره‌غاز (باکلان) و فلامینگو، تعدادی از پرندگان مشهوری هستند که در این تالاب می‌توان دید.
علاوه‌ بر پرنده‌نگری در فصول سرد سال، قایق‌سواری در بهار و تابستان ازجمله تفریحات مورد علاقه گردشگران در تالاب لپو زاغمرز است.
 
باغ تاریخی
مجموعه‌ی تاریخی عباس‌آباد، یکی دیگر از جاذبه‌های استان مازندران است. نمی‌توان به بندر امیرآباد سفر کرد و چشم بر وسوسه‌ی بازدید از این مجموعه‌ی تاریخی و منحصربه‌فرد بست. مجموعه تاریخی عباس‌آباد کمتر از  10 کیلومتر با شهرستان بهشهر فاصله دارد. این مجموعه در دامنه‌ی رشته‌کوه‌های البرز و در میان جنگل‌های انبوه قرار گرفته و یکی از مهم‌ترین و البته بزرگ‌ترین باغ‌های تاریخی ایران به شمار می‌رود؛ باغی که در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. سد عباس‌آباد، مخزن و دریاچه سد، گل‌باغ، کاخ، حمام، آسیاب آبی و دو برج آجری در کنار یکدیگر، مجموعه‌ی تاریخی عباس‌آباد را تشکیل می‌دهند. عباس‌آباد با وسعتی نزدیک به ۵۰۰ هکتار، مهم‌ترین باغ غیر کویری حال حاضر ایران محسوب می‌شود.
مردمان دریا
مردمان شهرهای مجاور به دریا با تمام مردمان دنیا تفاوت دارند. مردمان شهرهای پیرامون امیرآباد نیز از این قاعده مستثنا نیستند. نزدیک‌ترین شهر به این بندر، بهشهر است و مردم این شهر، بیشترین تعامل را با بندر دارند؛ از شنیدن صدای سوت کشتی‌ها تا دیدن کامیون‌هایی که بعد از بارگیری پشت همدیگر قطار می‌شوند و به سمت شهرهای مختلف کشور حرکت می‌کنند. این بندر وسعت بسیار زیادی دارد. روز نخست، مساحت هزار و ۶۰ هکتار به بندر امیرآباد اختصاص یافت. البته سازمان بنادر و دریانوردی هزار هکتار پسکرانه هم برای برنامه‌های توسعه‌ای در آینده در نظر گرفته است.
بندر امیرآباد ۷۰ کیلومتر با ساری، مرکز استان مازندران فاصله دارد، اما نزدیک‌ترین شهر به این بندر، بهشهر با فاصله‌ای 40 کیلومتری است. بندر امیرآباد یکی از ارزشمندترین و بااهمیت‌ترین بنادر در کل کشور محسوب می‌شود. در حقیقت «امیرآباد» روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بهشهر در استان مازندران ایران بوده و در دهستان «میان‌کاله» قرار دارد، اما همان‌طور که گفته شد، بهشهر، نزدیک‌ترین شهر به این بندر است.
 
غذاهای لذیذ با محوریت گوشت سفید
وقتی قرار است سر از شهری شمالی دربیاورید، غذای دریایی بدون شک یکی از بهترین انتخاب‌های پیش روی شماست. ماهی سفید مانند دیگر شهرهای استان‌های شمالی ایران، غذای محبوب منطقه است و البته غذایی مجلسی برای پذیرایی از مهمان به شمار می‌رود. با توجه به فاصله اندک با دریا، بازار صید ماهی نیز داغ است و شما می‌توانید شانس صرف غذایی را داشته باشید که ماهی‌اش به‌تازگی از آب گرفته شده است.
مرغ ترش، دیگر غذای لذیذی است که می‌توانید امتحان کنید؛ مرغی که با گردو، رب انار، سیر، پیاز و ادویه فراوان آمیخته شده و طعمی فراموش‌نشدنی دارد. البته «پلومرغ بهشهری»، غذای مخصوص این منطقه است و طرفداران پروپاقرصی دارد؛ برنج همراه با سیب‌زمینی، فیله مرغ، سیر و پیاز و البته سه نوع رب طعم‌دارشده که ترشی را به طعم غالب غذا تبدیل می‌کند؛ رب انار، آلوچه و نارنج. 
اردک شکم‌پُر هم ازجمله غذاهایی است که شاید در تهران و دیگر شهرها به‌راحتی در دسترستان نباشد، اما می‌تواند تجربه سفر شیرین شما به امیرآباد و بهشهر را تکمیل کند. هرچند این غذا در استان گیلان نیز طبخ می‌شود، اما مردم منطقه معتقدند اصالت «اردک شکم‌پُر» متعلق به مازندران است. گوشت اردک در میان گزینه‌های خانواده‌های مازندرانی، جایگاه ویژه‌ای دارد و از دیرباز غذای مجالس جشن و عروسی بوده است.
 
شهر میوه‌های شیرین
پیرامون بندر امیرآباد مملو از باغ‌های میوه است. درختان هلو، شفتالو و دیگر میوه‌های شیرین در کنار یکدیگر ایستاده‌اند و مناظری زیبا خلق کرده‌اند. امسال کشاورزان در اطراف امیرآباد لبخند رضایت بر لب داشتند. در سال جاری قیمت هلو به دلیل صادرات محصولات کشاورزی از بندر امیرآباد، رشد داشت و همین موضوع سبب شد بازار کشاورزان رونق بگیرد. البته برخی از باغداران معتقدند اگر صنعت فراوری به کمک کشاورزی منطقه بیاید و محصولات ریز و پخته را فراوری کند، هم درآمد باغداران را افزایش خواهد داد و هم به اقتصاد منطقه کمک خواهد کرد.
سوغاتی‌های ترش و شیرین
امیرآباد و بهشهر، طعم‌های ترش و شیرینی را در ذهن مسافران و گردشگران ثبت می‌کنند. نام بهشهر و بندر مدرن و بزرگ امیرآباد با این محصولات گره خورده است؛ انار ترش و شیرین، پرتقال، برنج، دانه‌های روغنی آفتاب‌گردان و نارنگی ازجمله میوه‌ها و محصولات مخصوص منطقه هستند. همچنین مراکز تولید تخمه، روغن نباتی و صابون در این منطقه به چشم می‌خورند. خوراکی‌ها، میوه‌ها و صنایع دستی، سوغاتی‌هایی هستند که نمی‌توان از کنارشان به‌سادگی
عبور کرد.
 
آداب و رسوم
مردم منطقه به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند. فرهنگ مردم منطقه از دیرباز مورد توجه تاریخ‌نگاران قرار داشته است. به‌طور مثال مراسم عزاداری امام‌حسین(ع) بسیار پر شور و حرارت برگزار می‌شود، تا جایی که از شهرها و روستاهای اطراف برای تماشا یا شرکت در مراسم به این منطقه می‌آیند. در دهه‌های اخیر همواره پژوهشگران و مردم‌شناسان به بررسی فرهنگ، آداب و رسوم مردم مازندران پرداخته‌اند و در این میان تحقیقات زیادی روی پیشینه‌ی تاریخی منطقه، طایفه‌ها، گروه‌های شغلی، وضعیت اجتماعی، کشاورزی، راه‌ها، ارتباطات، خوراک، پوشاک، مسکن، هنر، زبان، گویش و آیین‌های ملی و مذهبی ساکنان منطقه انجام داده‌اند.
 
شمال یعنی امیرآباد
بندر امیرآباد به معنای واقعی کلمه «هوای شمال» را دارد. موقعیت جغرافیایی بندر، اشراف به جنگل و دریا و البته فاصله نزدیک با کوهستان، هوایی معتدل و دلپذیر را پدید آورده است. ساکنان منطقه، مردمانی مهربان و خونگرم هستند؛ مردمانی آرام مثل دریا. این منطقه، آب و هوایی معتدل و مرطوب دارد که البته در زمستان، شب‌های سردی هم به خود می‌بیند. بهترین زمان برای سفر به بندر امیرآباد، فصل بهار است. در فصل تابستان به دلیل تلفیق گرمای هوا با رطوبت، شاید لذت چندانی نصیب گردشگران نشود، اما بهار و البته پاییز بهترین زمان برای سفر به این بندر زیبا و مدرن است. این شهر نیز مانند دیگر شهرهای شمالی کشورمان در فصل تابستان به‌ویژه از اواخر تیر تا اواسط شهریور، رطوبت فزاینده‌ای را تجربه می‌کند؛ هرچند لذت تماشای طبیعت بکر و البته عظمت کشتی‌هایی که در بندر پهلو می‌گیرند، ارزش به‌جان‌خریدن گرما و رطوبت را دارد.
بندر امیرآباد هرچند عمری طولانی ندارد، اما آینده‌ای بسیار روشن پیش روی خود دارد. تکمیل فازهای دوم و سوم بندر امیرآباد در آینده‌ای نه‌چندان دور، نام این بندر را بیش از پیش، بر سر زبان‌ها خواهد انداخت. سازمان بنادر و دریانوردی نگاهی ویژه به این بندر دارد و با وجود تحریم‌های شدید اقتصادی و همچنین درگیری جهان با کرونا کوشیده تا حد امکان تجهیزات مدرن و به‌روز خریداری کند و برنامه‌های تدوین‌شده را با کمک مدیران بندر به اجرا دربیاورد. اگر شیفته‌ی دریا، تماشای پهنه‌ی آبی بی‌کران و لنگرانداختن کشتی‌های غول‌پیکر هستید، بندر امیرآباد شاید بهترین گزینه در بین بنادر شمال کشور باشد. این بندر کمتر از پنج ساعت با تهران فاصله زمانی دارد، اما برخورداری از طبیعت بکر، مجاورت دریا و جنگل، میوه‌ها و غذاهای لذیذ و البته مردمانی مهمان‌دوست، امتیازاتی ویژه و خصوصیاتی جامع به بندر امیرآباد بخشیده است.|
۲۸ شهریور ۱۴۰۰ ۱۳:۱۰
کد خبر : ۵۵,۴۱۰

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید