زیرساخت بانکرینگ در بندر چابهار ایجاد می‌شود/ توزیع روزانه ۱۲۰۰ تن سوخت‌ کم‌سولفور به ناوگان ملی از سایت بندر شهید رجایی آمادگی بندر تیاب برای جذب سرمایه گذار جهت احداث انبارهای نگهداشت کالا / ساخت اسکله چند منظوره بندر سیریک درحال اتمام است ضرورت تسهیل تردد کشتی‌های با پرچم ایران به تمامی بنادر روسیه/ تسریع در راه‌اندازی خط منظم کشتیرانی رو-رو بین بنادر روسیه و بنادر شمالی ایران/ اعلام آمادگی ایران برای سرمایه گذاری در خرید و ساخت کشتی برای فعالیت در خزر روسیه و‌ ایران برای توسعه همکاری دریایی مصمم هستند/ حداکثر بار از دریای خزر باید به بنادر ایران برسد/ لزوم عمیق‌سازی دریای خزر برای افزایش حمل‌ونقل دریایی اولین سالگرد تدفین شهیدان گمنام در بندر شهید رجایی برگزار شد کاهش ۲ میلیون تنی کالای اساسی انباشته در بندر امام خمینی(ره)/ خروج کالا از بندر امام با سرعت در حال انجام است برنامه سازمان بنادر برای مقابله با کرونا و بیماری‌های عفونی در بنادر و روی کشتی در سال ۱۴۰۱/ تداوم نظارت و کنترل شیوع بیماری‌های عفونی در بنادر بازرگانی و مسافری امضای ۱۲ سند همکاری در حوزه های مختلف بین ایران و عمان پیام مدیرعامل سازمان بنادر به مناسبت سوم خرداد، سالروز آزادسازی خرمشهر امداد رسانی آتش نشانان بنادر آبادان به حادثه دیدگان زیر آوار ساختمان متروپل
گفت‌وگو با منصور کیانی‌مقدم، رئیس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار
صنعت دریایی در حال گذر از رکود است

اشاره   بندر و دریا  |  شعار امسال سازمان جهانی دریانوردی، یعنی «دریانوردان در کانون آینده کشتیرانی»، بیش از هر گرایش دیگر، به حوزه‌های آموزشی نظر دارد. بدیهی است که لزوم تربیت نیروهای کارآزموده در آینده توسعه دریامحور، نقشی اساسی در آینده دریانوردی ایفا می‌کند. منصور کیانی‌مقدم که خود از چهره‌های دانشگاهی در این زمینه است، ضمن اشاره به چگونگی پیوند آموزش و اقتصاد دریایی، به مباحثی دیگر چون بازنگری در سیاست‌های سازمان جهانی دریانوردی و نقش فعال ما در مناسبات دوستانه دریایی اشاره کرده است.  

شعار امسال سازمان جهانی دریانوردی، یعنی «دریانوردان در کانون آینده کشتیرانی»، نشان می‌دهد که این سازمان در سال‌های آتی، برنامه‌هایی مدون‌تر از پیش را در دستور کار قرار داده و افق‌های تازه‌ای فراروی صنعت دریایی در نظر گرفته است. با توجه به ظرفیت کشور ما در پهنه‌ی اقتصادی جهان، نظرتان در مورد این شعار و کارکردهای عملی آن چیست؟

اقتصاد جهان، یک اقتصاد دریا‌محور است. بیش از 80 درصد کالاهای تولیدشده در جهان از طریق دریا حمل و تجارت می‌شود. نقش نیروی انسانی در صنعت، حمل‌و‌نقل دریایی و دستاوردهای آن غیر قابل انکار است. از وظایف اصلی سازمان جهانی دریانوردان، ایجاد بسترهای لازم برای حفظ و ارتقای ایمنی دریانوردان، کشتیرانی امن و سالم و همچنین کنترل و جلوگیری از آلودگی کره زمین به‌ویژه دریاها و آبراه‌ها به‌وسیله‌ی کشتی‌ها و صنایع دریایی فراساحلی است. قطعا حفظ و ارتقای ایمنی دریانوردی، کشتیرانی امن و سازگار با محیط زیست، بدون مشارکت، تقویت، حمایت و همچنین بدون سعی و تلاش دریانوردان و کارکنان فراساحل میسر نخواهد بود. در همین راستا و با ارتقای کیفیت و بهره‌وری نیروی انسانی دریانورد، حفظ و نگهداری منابع انسانی موجود و توجه به تربیت و تامین نیروی انسانی تازه‌نفس، ماهر و کارآمد در بخش‌های مختلف دریایی، خشکی و خدماتی این صنعت، ارتقای کیفیت زندگی حرفه‌ای، حقوق و دستمزد و توجه به معیشت دریانوردان و خانواده‌های آنان، باید به‌صورت مستمر و همیشگی در کانون توجه سازمان جهانی دریانوردی و ارگان‌های دریایی کشورها قرار گیرد. نگاهی به آمارهای منتشرشده در صنعت حمل‌و‌نقل دریایی جهان در طول یک دهه اخیر نشان می‌دهد که این صنعت در حال گذر از بحران و رکود است. در همین راستا لازم است تا شرکت‌های کشتیرانی اقدام به برآورد و پیش‌بینی نیروی انسانی لازم برای ناوگان‌های خود در افق‌های راهبردی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلند‌مدت کنند. در قطعنامه A.1110(30) سازمان جهانی دریانوردی، تربیت نیروی دریانورد در ابعاد مختلف ازجمله مهارت‌آموزی و توانمندسازی مورد تاکید قرار گرفته است. همان‌طور که در کنوانسیون BWM تاکید شده است، تربیت نیروی انسانی مورد نیاز در ابعاد مختلف، مستلزم حمایت از سوی سازمان‌های به‌کار‌گیرنده دریانوردان است. در این راستا سازمان‌های مختلف ضمن کمک به توسعه زیر‌ساخت‌های آموزشی دریانوردان، لازم است تا دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی دوره‌های دریانوردی را به‌منظور تحقق اهداف مشترک خود یاری کنند.

 

فلسفه وجودی آیمو کمک به اجماع اقتصاد جهانی در حوزه دریاست و کشور ما به‌عنوان یک عضو خوش‌نام موثر در این حوزه، هیچ‌گاه میزبان جشن این رویداد جهانی نبوده، چرا؟

قطعا ایران به‌عنوان عضوی فعال، شایسته‌ی میزبانی بسیاری از رویدادهای این صنعت است. نگرانی از عواقب و گسترش کووید ـ 19 علت اصلی برگزارنشدن این رویداد در سال 2021 به‌وسیله‌ی جمهوری اسلامی ایران است. خوشبختانه با اتخاذ تدابیر نافذ و به‌موقع به‌منظور مبارزه با گسترش ویروس کووید ـ 19 به‌وسیله‌ی سازمان‌های بین‌المللی و همچنین شرکت‌های کشتیرانی بر روی ناوگان‌های خود، نگرانی در توسعه ناوگان و توسعه منابع انسانی مورد نیاز و همگام با توسعه جهانی این صنعت نیز تا حدود قابل قبولی مرتفع شده است. قطعا با مهار و نابودی این ویروس و پیگیری مسئولان سازمان بنادر و دریانوردی ایران، این رویداد می‌تواند در کشور ما و با افتخار برگزار شود.

 

نمودار ظاهری شعار امسال، تکیه بر قابلیت‌ و تخصص دریانوردان است. یعنی این سازمان، آینده سازوکار دریایی در حوزه‌های مختلف را در گرو دریانوردان آموزش‌دیده ارزیابی کرده است. به نظر شما جایگاه امروز صنعت دریانوردی ما در همراهی با این شعار، چگونه جایگاهی است؟

تکیه و تمرکز بر قابلیت و تخصص دریانوردان تنها یک شعار و آن هم برای یک سال نیست. در هر صورت برای تحقق این شعار، سازمان‌ها و ارگان‌های دریایی، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی دریانوردان، ضمن تمرکز بر کیفیت محتواهای آموزشی، هم‌سو با استانداردهای بین‌المللی آموزش و تربیت دریانوردان آینده، باید با برگزاری دوره‌های آموزشی تکمیلی به‌منظور تحقق اهداف آیمو و نهادینه‌سازی کنوانسیون‌های اثر‌گذار و مهم مانند STCW، ISM و توجه به آموزش «سیستم مدیریت ایمنی» (Safety Management System)، نسبت به آموزش و نهادینه‌سازی قطعنامه‌های مختلف ازجمله A.647(16)، A.788(19)، A.913(22)، A.1022(26)، A.1118(30) و... اقدام کنند. با توجه به رکود چندین‌ساله در تمامی ابعاد صنعت حمل‌و‌نقل دریایی در دنیا، نمی‌توان گفت که کشور ما در تحقق این شعار از دیگران ضعیف‌تر عمل کرده است. با توجه به استقرار سیستم‌های مدیریت کیفیت آموزش دریانوردان در مراکز آموزشی و دانشگاه‌های دریایی و دریانوردی، ممیزی‌های داخلی و خارجی مراکز آموزشی و سازمان‌های به‌کار‌گیرنده نیروی انسانی و همچنین انعطاف‌پذیری مناسب این مراکز، برگشت به شرایط آرمانی در آموزش نیروی انسانی متخصص در کشور دور از ذهن نیست.

 

ایران یکی از کشورهایی است که با تدوین کارشناسی استاندارد و هدفمند، به‌عنوان یکی از اعضای بزرگ این سازمان مطرح بوده و هست. برایمان بگویید که دستاوردهای حضور 24ساله ما در این سازمان چه بوده و نقش ما به‌طور اخص در پیشبرد اهداف آیمو چیست؟

جمهوری اسلامی ایران نقش خود را به‌منظور اجرا و توسعه و بر اساس استاندارهای موجود به‌خوبی ایفا کرده است. متاسفانه به‌خاطر تحریم‌ها، هجمه‌های سیاسی غیر ‌منصفانه و لابی‌های قوی برخی از کشورها که با اهداف سیاسی در این سازمان تخصصی دخالت غیر‌ حرفه‌ای می‌کنند، مدت‌هاست که این عضو فعال تا حدودی در حاشیه نگه داشته شده است. مدیران، تصمیم‌سازان، تصمیم‌گیران و گردانندگان صنعت حمل‌و‌نقل دریایی کشور، ضمن تقویت تلاش‌های خود در اجرای تمامی دستورالعمل‌ها و با تقویت قدرت چانه‌زنی و تلاش برای خنثی‌سازی دسیسه‌های سیاسی رقبا با گفت‌وگو و تعاملات اثر‌بخش با دیگر اعضای هم‌سو، باید سعی در تحکیم و تقویت مناسبات و بهره‌مندی از دستاوردهای چشمگیر این صنعت داشته باشند.

 

صنعت دریانوردی و کشتیرانی هر کشور، پیش از کمک به معادلات جهانی، استفاده از موهبت الهی دریا در رشد اقتصاد و بهبود معیشت مردم خود آن کشور است. به نظر شما مدیران آینده در این حوزه، باید چه سازوکارهایی را به‌منظور رونق بیشتر اقتصاد در نظر داشته باشند؟

دریامحوری در اقتصاد بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه، امری غیر قابل انکار است. مقام معظم رهبری بارها به این مهم اشاره کرده که دسترسی به دریا یک موهبت الهی است و کشور ما از شمال و جنوب به این سفره پربرکت متصل است و باید از این فرصت‌ها به‌خوبی استفاده کرد. قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و همچنین سند و برنامه‌ی راهبردی توسعه آموزش عالی در حوزه علوم و فنون دریایی و اقیانوسی، ضمن تاکید بر اهمیت موضوع، راهکارهایی را برای بهره‌مندی کشور از این فرصت تدوین کرده‌اند. لازم است تا ضمن تعریف پروژه‌های کلان برای سرمایه‌گذاری در این بخش، بخش خصوصی و غیر دولتی نیز به این امر مهم ورود کنند.

 

کشور ما در اموری زیربنایی مانند تجارت، تربیت دریانوردان متخصص، استفاده از منابع غذایی دریایی، صنایع فراساحل و... تاکنون بسیار خوب عمل کرده، به‌گونه‌ای که نمایندگان دیگر کشورها نیز بر این امر تاکید دارند. شما به‌عنوان یک نیروی متخصص دریایی چه پیشنهادی برای بهبود هرچه بیشتر این شرایط دارید؟

کشور ما باید هرچه سریع‌تر خود را از قید بحران‌های متعدد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی رها و با تعیین تیم‌های قدرتمند گفت‌وگو و تعامل، مناسبات خود را با کشورهای همسایه، منطقه و جهان تقویت کند. اعضای خانواده‌ی بزرگ صنعت حمل‌و‌نقل دریایی کشور نیز در این راستا ضمن رایزنی و تقویت مناسبات تجاری با کشورها و شرکای خود، نسبت به تقویت بنیه‌ی ناوگان تجاری و به‌روز‌رسانی سامانه‌های مختلف سازمانی و ناوگان خود اقدام به‌موقع و موثر کنند. مراکز آموزشی و دانشگاه‌های کشور ضمن رصد و پیش‌بینی نیروی انسانی مورد نیاز بازار هدف و در راستای تربیت نیروی انسانی ماهر، متخصص و آراسته به صفات اخلاقی، خلاق و عمل‌گرا، زیرساخت‌های آموزشی خود را همگام با پیشرفت‌های دنیا در این صنعت به‌روز‌رسانی کنند. ایجاد وحدت رویه در سیاست‌گذاری در این صنعت و بازگشت به شرایط آرمانی در صنعت حمل‌و‌نقل دریایی، دشوار نیست. با اتحاد، همدلی و هم‌گرایی، بازنگری در دستورالعمل‌های پیچیده و دیوان‌سالار، پرهیز از تک‌روی و تک‌محوری، تلاش برای عضویت موثر در اتحادیه‌های تجاری و اقتصادی، رفع موانع متعدد تجاری و اقتصادی، شناسایی کانون‌ها و حلقه‌های ضعیف و گاه فاسد و هزینه‌بر و حذف آن‌ها از زنجیره تامین و بهره‌وری از فناوری‌های نوین در سرتاسر ارکان این صنعت امری لازم و حیاتی است.

 

ایجاد زمینه‌های رشد بیشتر در امر حمل‌ونقل جهانی دریایی، یکی از اهداف همیشگی سازمان جهانی دریانوردی بوده و هست. به نظر شما این سازمان تاکنون نسبت به حضور کشور ما در این زمینه با دیدی منصفانه نگاه کرده است یا خیر؟

متاسفانه در مجموع، سازمانی جهانی دریانوردی به‌طور منصفانه این عضو خانواده‌ خود را در زیر چتر حمایتی قرار نداده است. رفتارهای دوگانه با اعضا به‌هیچ‌وجه در شأن یک سازمان بین‌المللی نیست. بخشی کوچکی از این رفتار ممکن است به عملکرد تصمیم‌سازان، تصمیم‌گیران و همچنین نحوه دیپلماسی سیاسیون گذشته کشور ما برگردد، اما بخش بزرگی از آن به نادیده‌گرفتن حقوق کشور ما به‌عنوان یک عضو فعال در سازمان جهانی دریانوردی برمی‌گردد. نمونه بارز آن عدم وجود اراده‌ی لازم در آن سازمان به‌منظور رفع موانع سیاسی و امنیتی دریانوردی شناورهای تحت پرچم، مالکیت و اجاره کشور جمهوری اسلامی ایران و رفع موانع اقتصادی در تجارت دریایی به‌ویژه حمل‌و‌نقل نفت خام و مشتقات آن به کشورهای مشتری است.

 

به‌عنوان یک کارشناس بگویید که شعارهای پیشین آیمو تاکنون در چه حدی کاربردی شده‌اند و تا چه حدی در حد شعار باقی مانده‌اند؟

شعارها، اهداف و پیگیری‌های سازمان جهانی دریانوردی تا‌کنون و در‌مجموع موجب پیشرفت، اعتلا و تقویت ساختارهای آموزشی، افزایش کیفیت و استانداردهای حرفه‌ای، فرصت‌های برابر شغلی، ارتقای کیفیت فنی ناوگان‌های تجاری، کنترل آلودگی دریاها و آبراه‌ها و... در ابعاد بین‌المللی شده است؛ اما با همه این وجود و از نظر من، این سازمان در بهبود معیشت، ارتقا، تقویت کیفی، استانداردهای زندگی و امنیت شغلی دریانوردان نمره‌ی خوبی کسب نکرده است.

 

سیاست‌گذاری در حوزه دریا در وضعیت کنونی و آینده، یکی از رسالت‌های سازمان جهانی دریانوردی است. ایران به‌عنوان یک کشور عضو، تاکنون چه راهکارهایی در این زمینه پیشنهاد کرده است؟

اجازه می‌خواهم تاکید کنم که نیروی انسانی ماهر در سازمان‌های دریایی کشور، ذخایر و سرمایه‌های ارزشمند صنعت و حمل‌و‌نقل دریایی محسوب می‌شود. از یک‌سو وظیفه‌ی اصلی سازمان جهانی دریانوردان، ایجاد بسترهای مناسب برای حفظ و ارتقای ایمنی دریانوردان، کشتیرانی امن، کنترل و جلوگیری از آلودگی دریاها و محیط زیست است. از سوی دیگر، حفظ و ارتقای ایمنی دریانوردی و تحقق کشتیرانی امن و سازگار با محیط زیست در گرو مشارکت، سعی و تلاش تمامی سازمان‌های دست‌اندر‌کار و دریانوردان خواهد بود. کشور ما با پشتیبانی و حمایت دولت در تمامی زمینه‌های فوق، تمام تلاش خود را به ‌کار بسته است و اهتمام خود را برای تداوم آنان به ‌کار خواهد گرفت. رفع موانع و تسهیل رونق در زنجیره‌ی تامین چه در داخل کشور و چه در سطح بین‌المللی، رفع تبعیض‌ها و رانت‌ها، حذف واسطه‌ها و دلال‌ها و تقویت مناسبات با شرکای تجاری، باید در دستور کار مدیران و تصمیم‌گیران این صنعت ارزشمند قرار گیرد.

 

سازمان جهانی دریانوردی در سال 1948 مصوبه‌ای در امر پرهیز از تبعیض در کشتیرانی همه کشورها دارد، با توجه به اعمال تحریم‌های ظالمانه آمریکا بر کشور ما، رویکرد این سازمان در بی‌اثرکردن این تحریم‌ها چه بوده است؟ 

باعث تاسف است که این سازمان متاثر از فضای سیاسی به‌وجود‌آمده از سوی برخی از اعضا و برخی کشورهای غیر عضو و همچنین تحت تاثیر لابی‌های مخالف با توسعه کشور عزیز ما، در جلوگیری از تبعیض بین اعضای خانواده خود ناتوان و ناکارآمد عمل کرده است. این ضعف در کارنامه‌ی این سازمان به‌عنوان یک نقطه تاریک تاریخی ثبت خواهد شد و در این خصوص، از سازمان جهانی دریانوردی به نیکی یاد نخواهد شد

۲۴ مهر ۱۴۰۰ ۱۴:۵۵
کد خبر : ۵۵,۷۷۱

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید