اختصاص یدک کش جدید به بندر امام(ره) برگزاری موفق مانور اطفاء حریق به صورت دستی در بندر بوشهر واگذاری فرصت های سرمایه گذاری از طریق مزایده/ تاکید بر حل چالش های سرمایه گذاران در بنادر با نگاه بلندمدت و حفظ منافع ملی و درچارچوب اقتصاد دریامحور/ سرمایه گذاری 19 هزار میلیاردی بخش خصوصی در بندرامیرآباد صدور مجوز ساخت اسکله گردشگری در بندر ماهشهر مانور موفق اطفای حریق مخازن مایعات نفتی در مجتمع بندری انزلی تعیین تکلیف 30 کانتینر بلاتکلیف در بندر بوشهر آغاز شد بررسی و شناسایی عوامل آلودگی ساحل کنگان ادامه دارد منابع مالی؛ حلقه مفقوده زنجیره تامین نیروی انسانی حمل‌ونقل دریایی/ ضرورت حمایت ویژه مجلس در تسهیل جذب نیرو سازمان بنادر تکریم و معارفه مدیرکل بنادر و دریانوردی هرمزگان برگزار شد/ضرورت هم افزایی ارگانهای دریایی در بزرگترین استان ساحلی ایران/ بسترسازی برای گسترش زیربناهای بندرگاهی و پسکرانه‌ای "دیپلماسی اقتصادی" سیاست‌ راهبردی دولت در تجارت بین المللی/ نقش کلیدی بنادر کوچک در تامین معیشت ساحل‌نشینان/ ضرورت ارتباط هوشمندانه سازمان‌های همکار در ترانزیت کالا
گفت‌و‌گو با یحیی ضیایی مهرجردی، دبیرکل اتحادیه مالکان کشتی ایران
آیمو همیشه از پیشرفت‌های کشور ما تقدیر کرده است

اشاره   بندر و دریا  |  برگزاری جشن «روز جهانی دریانوردی» فرصت مغتنمی برای استماع نظرات کارشناسانه پیرامون نگاه همه‌جانبه به مبحث کلیدی توسعه دریامحور است. یحیی ضیایی مهرجردی در این گفت‌وگو، ضمن تشریح جایگاه دریانوردی ما در سطح آب‌های جهان، به مباحث مهمی چون چگونگی کاربردی‌کردن شعار امسال آیمو، یعنی «دریانوردان در کانون آینده کشتیرانی» نیز پاسخ داده است. تشریح فرصت‌های پیش ‌رو در صنعت دریایی کشور، لزوم پرورش نیروهای زبده و متخصص، سازوکار عنصر انسانی در ایمنی جان دریانوردان، استفاده از تجارب موفق صنعت دریانوردی دیگر کشورها و چندین محور مهم دیگر، مباحثی هستند که در این فرصت به آن‌ها اشاره شده است.

شعار امسال سازمان جهانی دریانوردی، یعنی «دریانوردان در کانون آینده کشتیرانی»، نشان می‌دهد که این سازمان در سال‌های آتی، برنامه‌هایی مدون‌تر از پیش را در دستور کار قرار داده و افق‌های تازه‌ای فراروی صنعت دریایی در نظر گرفته است. با توجه به ظرفیت کشور ما در پهنه‌ی اقتصادی جهان، نظرتان در مورد این شعار و کارکردهای عملی آن در کشور ما چیست؟

از آن‌جا که کشتیرانی، بین‌المللی‌ترین صنعت در سطح جهان است، در دوران پاندمی کووید ـ 19 نقش کلیدی یک‌ و ‌نیم میلیون دریانورد در حفظ تجارت جهانی کاملا برجسته شده است. در عین حال در دو دهه پیش، سازمان بین‌المللی دریانوردی بر عنصر انسانی در ایمنی جان انسان‌ها بر روی کشتی و اهمیت اطمینان از پرورش نیروی ماهر و آموزش‌دیده در آینده با آمادگی رویایی با چالش‌ها، تاکید مضاعف داشته است و در کنار  ایمنی و حفاظت از محیط‌ زیست دریایی، جلسات منظمی را در ارتقای آموزش و استانداردهای دریانوردان برگزار و مستندات و مقرراتی در این زمینه تدوین کرده و در دسترس اعضا قرار داده است. جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یکی از اعضای فعال در سازمان بین‌المللی دریانوردی و پیشتاز در زمینه دریانوردی در منطقه، که دارای سرمایه‌ای غنی و ارزشمند از دریانوردان مجرب و ماهر است، می‌تواند از توجه جامعه بین‌المللی به موضوع شعار سال بهره‌مند شده و با مغتنم‌شمردن این فرصت، نسبت به ارتقای جایگاه دریانوردان ایرانی برنامه‌ریزی و اقدام کند.

 

 فلسفه وجودی آیمو کمک به اجماع اقتصاد جهانی در حوزه دریاست و کشور ما به‌عنوان یک عضو خوش‌نام موثر در این حوزه، هیچ‌گاه میزبان جشن این رویداد جهانی نبوده؛ چرا؟

هرچند فعالیت آیمو به‌صورت تخصصی محدود به حوزه دریاست، لیکن زیر‌مجموعه‌ی سازمان ملل متحد محسوب می‌شود و از سیاست‌های آن سازمان تبعیت می‌کند. تعدادی از کشورها که در امتیازات و نفوذ تبعیض‌گونه در تعیین خط‌مشی و یا حتی امور جاری سازمان ملل متحد نقش فعالی ایفا می‌کنند، طی چند دهه گذشته، مسیر سیاسی‌شان هم‌سو با سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران نبوده است و با رایزنی‌ها و اعمال انواع فشارهای گوناگون، سعی در به‌حاشیه‌کشاندن کشورمان را در همه زمینه‌ها دارند. در عین حال، جمهوری اسلامی ایران نسبت به برگزاری مراسم هفته جهانی دریانوردی اقدام و گزارش این رویداد را نیز به آیمو منعکس کرده است. شایان ذکر است که مقامات و دبیران کل سازمان بین‌المللی دریانوردی هیچ‌گاه جایگاه کشورمان را نادیده نگرفته و از پیشرفت‌های جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌ی بنادر و دریانوردی شخصا بازدید و تقدیر کرده‌اند.

 

 نمودار ظاهری شعار امسال، تکیه بر قابلیت‌ و تخصص دریانوردان است. یعنی این سازمان، آینده سازوکار دریایی در حوزه‌های مختلف را در گرو دریانوردان آموزش‌دیده ارزیابی کرده است. به نظر شما جایگاه امروز صنعت دریانوردی ما در همراهی با این شعار، چگونه جایگاهی است؟

در دو دهه گذشته، آموزش دریانوردان در کشور توسعه چشمگیری داشته است، به‌نحوی که هم‌اینک مراکز آموزشی متعددی تحت نظارت سازمان بنادر و دریانوردی فعال هستند. در سال‌های گذشته امکان  آموزش دریانوردان و صدور گواهینامه‌های شایستگی بین‌المللی برای کشتی‌های اقیانوس‌پیما در کشور وجود نداشت و دریانوردان برای آموزش و طی امتحانات دریانوردی عازم کشورهای دیگر می‌شدند. در حال حاضر نه‌تنها دریانوردان در کلیه‌ی سطوح در کشور آموزش می‌بینند، بلکه جمهوری اسلامی ایران در فهرست سفید آیمو در این زمینه قرار دارد و اسناد و پیشنهادهای متعددی را به آیمو ارائه داده و می‌دهد. در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌ی آموزش در منطقه پیشتاز است و مدرسان متعدد ایرانی نیز در مناطق مختلف جهان مشغول آموزش دریانوردان سایر کشورها هستند. موارد مذکور حاکی از اهمیت جایگاه دریانوردان در کشور دارد و بر اهمیت عنصر انسانی در ایمنی جان انسان‌ها بر روی کشتی و اهمیت اطمینان از پرورش نیروی ماهر و آموزش‌دیده در آینده با آمادگی رویارویی با چالش‌های آتی و ساز‌وکار دریایی تاکید دارد.

 

 ایران یکی از کشورهایی است که با تدوین کارشناسی استاندارد و هدفمند، به‌عنوان یکی از اعضای بزرگ این سازمان مطرح بوده و هست. برایمان بگویید که دستاوردهای حضور 24ساله ما در این سازمان چه بوده و نقش ما به‌طور اخص در پیشبرد اهداف آیمو چیست؟

ایران یکی از اعضای فعال سازمان بین‌المللی دریانوردی است و موارد ذیل، گوشه‌ای از نقش کشور در آن سازمان را نشان می‌دهد:

 ـ الحاق به 30 کنوانسیون و پروتکل IMO؛ 

ـ عضویت در هیئت کارشناسان برای تعیین استانداردهای ساخت کشتی جدید مبتنی بر هدف (GBS) و ارزیابی قوانین سازمان‌های شناخته‌شده برای مطابقت با کد سازمان‌های شناخته‌شده؛

ـ عضویت برخی از کارشناسان سازمان بنادر و دریانوردی در پنل حسابرسی سازمان بین‌المللی دریانوردی و مشارکت دو نفر از آن‌ها در حسابرسی‌های انجام‌شده به‌وسیله‌ی سه کشور عضو سازمان بین‌المللی دریانوردی.

ـ انتخاب پنج نفر از متخصصان دریانوردی در لیست کارشناسان سازمان بین‌المللی دریانوردی برای ارزیابی کشورهای مختلف در سازمان بین‌المللی دریانوردی به‌منظور اجرای موثر کنوانسیون بین‌المللی استانداردهای آموزش، صدور گواهینامه و نگهبانی دریانوردان(STCW) ؛ 

ـ عضویت درسازمان بین‌المللی دریانوردی برای سه دوره‌ی متوالی در سال‌های 1991، 1993 و 1995؛

ـ عضویت در مطالعات گروه آزمایشی انتشار گازهای گلخانه‌ای از کشتی‌ها در سال 2013 ـ 2014؛

ـ عضویت در لیست شش کشور IMO Pilot Audit؛

ـ ریاست کارگروه‌های تخصصی گواهینامه‌های دریانوردی در سازمان بین‌المللی دریانوردی؛

ـ عضویت در شورای سازمان بین‌المللی دریانوردی؛

ـ مشارکت در کمیته‌های اصلی، کمیته‌های فرعی و کنفرانس‌های دیپلماتیک و تدوین مقاوله‌نامه‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی؛

ـ مشارکت در مطالعات تاثیر آب توازن کشتی‌ها بر محیط‌ زیست دریایی در خلیج فارس؛

ـ ارائه‌ی پیشنهادها و اسناد تخصصی به کمیته‌های تخصصی سازمان بین‌المللی دریانوردی؛

ـ دفاع از حقوق جمهوری اسلامی ایران در برابر اعمال فشارهای تحریم بر کشور.

 

 صنعت دریانوردی و کشتیرانی هر کشور، پیش از کمک به معادلات جهانی، استفاده از موهبت الهی دریا در رشد اقتصاد و بهبود معیشت مردم خود آن کشور است. به نظر شما مدیران آینده در این حوزه، باید چه سازوکارهایی را به‌منظور رونق بیشتر اقتصاد در نظر داشته باشند؟

برنامه‌ریزی برای توسعه، حفظ ناوگان تجاری مناسب و متناسب به‌عنوان صنعتی استرات‍ژیک و به‌منظور رفع حداقل نیازهای کشور و سپس توسعه‌ ارائه‌ی حمل‌و‌نقل دریایی در سطح جهانی که عملا صادرات خدمات و منبع درآمد ارزی محسوب می‌شود، می‌تواند در رشد اقتصاد و بهبود معیشت مردم نقش داشته باشد. در کنار این ناوگان، توسعه بنادر، آموزش دریانوردان و ایجاد زیرساخت‌های لازم در امور لجستیک و پشتیبانی آن‌ها، ایجاد مشوق‌ها برای سرمایه‌گذاری در امور کشتی‌داری و کشتیرانی، حمایت از صنعت دریایی و همچنین تقویت ترانزیت در کشور، می‌تواند در رونق بیشتر نقش محوری داشته و هم‌‌زمان در معادلات جهانی نیز موثر باشد.

 

 کشور ما در اموری زیربنایی مانند تجارت، تربیت دریانوردان متخصص، استفاده از منابع غذایی دریایی، صنایع فراساحل و... تاکنون بسیار خوب عمل کرده، به‌گونه‌ای که نمایندگان دیگر کشورها نیز بر این امر تاکید دارند. شما به‌عنوان یک نیروی متخصص دریایی چه پیشنهادی برای بهبود هرچه بیشتر این شرایط دارید؟

توسعه دریامحور به معنای واقعی، تنها راهکار بهبود شرایط موجود است. در اغلب کشورها، شهرهای ساحلی و بنادر نقش عمده‌ای در اقتصاد داشته و اغلب برنامه‌ریزی‌ها و پروژه‌های توسعه‌ای، حول همین محور انجام می‌پذیرد. استفاده‌ی بهینه از توان موجود، ظرفیت‌های مناطق آزاد و مناطق ویژه صنعتی و اقتصادی در حاشیه سواحل و همچنین گسترش را‌ه‌های مواصلاتی به‌ویژه خطوط راه‌آهن، می‌تواند در زمینه‌ی توسعه دریامحور بسیار موثر باشد. در همین ارتباط ارتقا و توسعه سرمایه‌ی انسانی بالاخص دریانوردان ماهر باید همواره مد نظر قرار گیرد.

 

 ایجاد زمینه‌های رشد بیشتر در امر حمل‌ونقل جهانی دریایی، یکی از اهداف همیشگی سازمان جهانی دریانوردی بوده و هست. به نظر شما این سازمان تاکنون نسبت به حضور کشور ما در این زمینه با دیدی منصفانه نگاه کرده است یا خیر؟

به‌طور کلی، به نظر می‌رسد که برخورد آن سازمان در این خصوص منصفانه بوده و فرصتی قابل قبول برای ابراز‌ نظر و تجزیه و تحلیل موضوعات در اختیار کشورهای عضو قرار می‌دهد. برخی از اعضای سازمان به‌خوبی از این فرصت‌ها استفاده می‌کنند و برخی نیز مواضع انفعالی و یا خنثی نسبت به موضوعات مورد نظر سازمان دارند. با‌ ورود نمایندگان دائم در آن سازمان، تبادل نظر با سایر کشورها و مقامات مربوطه و مشارکت‌دادن متخصصان و کارشناسان مجرب در تبیین دستور جلسات و اسناد تخصصی، کشور ما در سازمان بین‌المللی دریانوردی حضوری جدی داشته و در اغلب امور، مورد توجه و رایزنی قرار می‌گیرد.

 

 به‌عنوان یک کارشناس بگویید که شعارهای پیشین آیمو تاکنون در چه حدی کاربردی شده‌اند و تا چه حدی در حد شعار باقی مانده‌اند؟

شعارهای پیشین آیمو همگی سازنده، با تمرکز بر موارد حائز اهمیت صنعت دریانوردی و محور موضوعات در نشست‌ها و مذاکرات آن سازمان بوده است. شعارهای هر سال در همه رویدادهای آیمو همواره مطرح شده، مورد تاکید قرار گرفته‌ و در کلیه‌ی اسناد آن سازمان نیز مرتبا درج و تکرار می‌شوند و به‌نوعی در زمینه‌های مورد نظر فرهنگ‌سازی کرده و سر‌فصل و نصب‌العین کلیه بررسی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها قرار می‌گیرد.

 

 سیاست‌گذاری در حوزه دریا در وضعیت کنونی و آینده، یکی از رسالت‌های سازمان جهانی دریانوردی است. ایران به‌عنوان یک کشور عضو، تاکنون چه راهکارهایی در این زمینه پیشنهاد کرده است؟

همان‌گونه که قبلا هم اشاره شد، ایران در سازمان بین‌المللی دریانوردی همواره حضوری جدی داشته و مورد توجه و رایزنی قرار می‌گیرد. نمایندگان کشورمان دستور جلسات و اسناد آن سازمان را قبل از برگزاری جلسات دریافت، بررسی و نظرات خود را تجمیع و نهایی کرده و در جلسات مختلف مطرح می‌کنند. علاوه بر آن در صورت لزوم طرح دستورات جدید، اسناد لازم را تدوین و به‌منظور طرح در جلسات سازمان ارائه می‌کنند. پیشنهاد طرح جداسازی تردد شناورها در نزدیکی جاسک به‌منظور ارتقای ایمنی دریانوردی، نمونه‌ای بود که به تصویب رسید و اجرایی شد. پیشنهاد اصلاح مقاوله‌نامه‌ها و یا پیش‌نویس اسناد آیمو، نمونه‌های دیگری از این دست هستند. اعتراض کتبی و شفاهی و صدور اسناد رسمی مورد نظر به تحریم‌های مخرب برای طرح در نشست‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز نمونه دیگری از این اقدامات بوده است. ضمنا کشورمان در مقطعی عضو شورای آیمو بود که سازمان در سیاست‌گذاری‌های آن نقش محوری داشت.

 

 سازمان جهانی دریانوردی در سال 1948 مصوبه‌ای در امر پرهیز از تبعیض در کشتیرانی همه کشورها دارد. با توجه به اعمال تحریم‌های ظالمانه آمریکا بر کشور ما، رویکرد این سازمان در بی‌اثرکردن این تحریم‌ها چه بوده است؟

جمهوری اسلامی ایران در مکاتبات و جلسات متعدد سازمان بین‌المللی دریانوردی، ضمن محکومیت اعمال تحریم‌های یک‌جانبه بر کشتی‌های ایران در سطوح مختلف، خواستار بررسی موضوع شده است که مورد حمایت برخی از کشورها و سازمان‌های شناخته‌شده قرار گرفته است. لیکن سازمان بین‌المللی دریانوردی مرجعی قضایی نبوده و صرفا یکی از ارگان‌های تخصصی ملل متحد محسوب می‌شود که وظیفه آن تدوین مقررات بین‌المللی دریایی در حوزه حمل‌و‌نقل بین‌المللی از حیث حفظ و ارتقای ایمنی، امنیت دریانوردی، حفظ محیط زیست دریایی و افزایش بهره‌وری کشتیرانی است. ضمنا با توجه به این‌که این سازمان فاقد بازوی اجرایی است، نمی‌تواند جایگاه مناسب و موثری برای پیگیری چنین مواردی باشد و لذا قاعدتا موضوعات مشابه، از مراجع قضایی بین‌المللی پیگیری می‌شوند. هر‌چند، اعتراض به نتایج منفی تحریم‌ها و تبعیض در کشتیرانی به مقامات آیمو نیز در پیگیری موضوع بی‌تاثیر نبوده و منجر به انعکاس نتایج مخرب تحریم‌ها در برخی گزارش‌های جلسات سازمان بین‌المللی دریانوردی شده است. |

۲۴ مهر ۱۴۰۰ ۱۵:۰۲
کد خبر : ۵۵,۷۷۲

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید