افزایش 170 درصدی تخلیه و بارگیری کالا از بنادرآبادان تخلیه و بارگیری کالا در بنادر شرق هرمزگان از مرز یک میلیون و 900هزار تن گذشت/ رشد ۲۰ درصدی صادرات کالاهای غیر نفتی بنادر فیلیپین سبز می شوند در حوزه دریایی و بندری باید فعالیت جهادی صورت گیرد/ جذب فارغ التحصیلان متخصص در حوزه دریایی و مهندسی کشتی در دستور کار سازمان بنادر/ لزوم اقدامات جدی در حوزه تجهیزات و خدمات دریایی و بندری تاکید سازمان بین المللی دریانوردی بر حذف کامل کربن تا سال 2050 اعلام آخرین وضعیت تخلیه کالاهای اساسی در بنادر ایران/ رشد 32 درصدی تخلیه کالاهای اساسی طی 8 ماهه 1400 افزایش 72 درصدی واردات کالای اساسی در بندر شهیدرجایی/ پهلوگیری 52 فروند کشتی حامل کالاهای اساسی افتتاح نمایشگاه "اهل باد" در بندرگاه هرمز/ آشناسازی گردشگران با آیین های دریایی کهن هرمزگان همکاری شرکت های بزرگ کشتیرانی برای سوخت های زیستی پایدار ۱۷ هزار تن کالا از بندر انزلی به کشورهای عضو اوراسیا ترانزیت شد
گفت‌و‌گو با مسعود پل‌مه، دبیر انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته
نیروهای انسانی ما از زبده‌ترین و شایسته‌ترین افراد هستند
 
 اشاره   بندر و دریا  |  یکی از الزامات نگاه تخصصی به حوزه توسعه دریامحور، توجه به نگاه و تجربه کارشناسان مختلف علوم دریایی است و این امر مهم در گستره‌ای وسیع‌تر در شعار امسال سازمان جهانی دریانوردی یعنی «دریانوردان در کانون آینده کشتیرانی» مشهود است. توجه به سازوکارهای اقتصاد جهانی و چگونگی پیوند اقتصادی یک کشور با کشورهای دیگر از طریق دریا، همواره در صدر سیاست‌گذاری‌های کلان کشورها ازجمله کشور ما قرار داشته و متخصصان امر با تکیه بر دانش روز، با نگاهی دقیق درصدد رفع نارسایی‌ها برآمده‌اند. مسعود پل‌مه در این گفت‌و‌گو، علاوه بر نقش سازنده سازمان بنادر و دریانوردی کشور در ایجاد مناسبات جهانی، پیشنهاداتی نیز به‌منظور رفع هرچه بیشتر رفع مشکلات اقتصادی دارد.  

شعار امسال سازمان جهانی دریانوردی، یعنی «دریانوردان در کانون آینده کشتیرانی»، نشان می‌دهد که این سازمان در سال‌های آتی، برنامه‌هایی مدون‌تر از پیش را در دستور کار قرار داده و افق‌های تازه‌ای فراروی صنعت دریایی در نظر گرفته است. با توجه به ظرفیت کشور ما در پهنه‌ی اقتصادی جهان، نظرتان درمورد این شعار و کارکردهای عملی آن چیست؟

این پرسش را باید مبتنی بر سهم اقتصاد دریامحور هر کشور از اقتصاد جهانی رصد و کنکاش کنیم. واقعیت مبرهنی است که بیش از 90 درصد تجارت جهانی بر پایه‌ی مبادلات دریایی متمرکز شده و به همان تناسب می‌توانیم موضوع اقتصاد ملی هر کشور را متاثر از ضریب این اقتصاد جهانی بدانیم. قدر مسلم، هرچه سهم ما از تجارت جهانی مبتنی بر مبادلات جهانی دریایی بیشتر باشد، نقش و تاثیرگذاری ما در مناسبات حمل‌ونقل دریایی هم بیشتر خواهد بود. شعار سال جاری آیمو در خصوص دریانوردان به‌طور قطع با این رویکرد تعریف شده که حمل‌ونقل دریایی مبنای اصلی رشد و شکوفایی در حال توسعه و گسترش تجارت شرکت‌های کشورهای صنعتی است. نیاز روزافزون بشر به کالا، دسترسی به منابع جدید، به‌دست‌آوردن بازارهای نوین و کسب سهم افزوده از تجارت بین‌المللی و منطقه‌ای، رویکردهایی است که اهمیت کشتیرانی را بیش‌ازپیش روشن می‌کند و در کنار این موضوع، سرمایه اصلی کشتیرانی، منابع انسانی است که تحت عنوان دریانوردان، همواره مورد توجه کانون‌های تاثیرگذار و تصمیم‌ساز بین‌المللی بوده. متاسفانه کشور ما به دلایل مختلف، سهم بسیار ناچیزی از نیروی انسانی و فعالان دریانوردی در سایر کشورها داشته و این نقیصه‌ای است که باعث می‌شود ما آن‌گونه که باید، نتوانیم امکان نقش‌پذیری در این عرصه را داشته باشیم. روی دیگر سکه که نقطه‌ضعفی است در حوزه نیروهای متخصص دریانورد ما، یا به‌واقع، نقصان و ایرادی است در حمایت از ترویج فرهنگ دریانوردی، عدم توجه به نیازهای ضروری، اصلی و اولیه نیروهای دریانورد ماست که فعالیت بسیار شایسته‌ای را در عرصه مبادلات تجاری ازخودشان به‌ جا می‌گذارند. قطعا استحضار دارید که بسیاری از مواردی را که می‌تواند مروج فرهنگ فعالیت در حوزه دریا باشد، یا در اختیار این نیروها نگذاشته‌ایم یا طی یکی‌دو سال اخیر، این کار را کرده‌ایم. بحث بیمه تکمیلی این نیروها، جزء مشاغل سخت تلقی‌شدن این حرفه، پرداخت‌های ارزی به جای پرداخت‌های ریالی، تسهیلات هنگام سفر و حمایت‌های مادی و معنوی دیگر، همگی در زمره‌ی نقایصی است که اگر توجه ویژه و درخور شأنی صورت نگیرد، ما منابع انسانی‌مان را که به عنوان دریانورد در اختیار داریم و الحق ‌والانصاف از زبده‌ترین و شایسته‌ترین افراد هستند را، روز‌به‌روز از دست می‌دهیم و قابلیت به‌کارگیری نیروهای بومی و در واقع با ملیت ایرانی را بی‌رنگ خواهیم کرد و طبعا باید به سمت جایگزینی نیروهای بین‌المللی برویم که معایب و نقایص بسیاری زیادی را برای ما رقم خواهد زد.

 

فلسفه وجودی آیمو کمک به اجماع اقتصاد جهانی در حوزه دریاست و کشور ما به‌عنوان یک عضو فعال و خوش‌نام موثر در این حوزه، هیچ‌گاه میزبان جشن این رویداد جهانی نبوده، چرا؟

در خصوص برگزارنشدن نشست‌های بین‌المللی آیمو در ایران و یا نشست‌هایی که در قالب کارگروه و کمیسیون‌های ذیل این سازمان جهانی باشد، صرفا نمی‌توان به خوش‌نامی یک کشور توجه کرد، بلکه پارامترهای دیگری را نیز باید به‌عنوان مبنا و ملاک عمل در نظر گرفت. به اعتقاد من یکی از نقاط‌ ضعفی که ما در حوزه رفتارسازی بین‌المللی داشته‌ایم، این است که اجماع بین‌المللی را زیاد مورد توجه قرار نداده‌ایم؛ یعنی به دنبال بسترسازی در دیگر کشورها برای برقراری روابط منظم در شقوق مختلف مانند مباحث آموزشی، تبادل اطلاعات و اخبار خارج از فرایندهای الزام‌آور آیمو، سفرهای دوره‌ای، نشست‌های دوره‌ای و از این دست مسائل که می‌تواند یک روابط مناسب منطقه‌ای را بین یک، دو و چند کشور به ‌وجود بیاورد، نبوده‌ایم. در کنار این موضوعات، یکی دیگر از نقایصی که داشته‌ایم، برگزارنکردن نشست‌های منظم بین کشورهای همسایه‌مان در شمال و جنوب است. اگر ما برگزاری نشست‌های منطقه‌‌ای را درقالب نشست‌های دوسالانه و با استفاده از ظرفیت‌هایی مثل ظرفیت اکو، سازمان جهانی شانگهای و سایر ارتباطات سیاسی ـ اقتصادی که به‌صورت رسمی به آن پیوسته‌ایم، دنبال کنیم و یا امکانات لازم برای به‌‌وجودآوردن دبیرخانه همکاری و مشترکات کشورهای همسایه در حوزه دریا را با شرایطی که مسائل سیاسی تاثیرگذار نباشد، به‌وجود بیاوریم، یقینا می‌توانیم قدم‌‌هایی مثبت برای به‌دست‌آوردن برگزاری نشست‌های آیمو در ایران داشته باشیم و البته باید به فراتر از این موارد توجه کنیم. متاسفانه اقدامات استثمارگرانه‌ی کشورهای متخاصم نسبت به نظام مقدس جمهوری اسلامی، مزید علت بر عدم توفیق در این بخش است. محدودیت‌هایی که این‌ها برای افرادی که به ایران می‌آیند و مبادلات مالی خواهند داشت، به وجود می‌آورند و موضوعاتی که برگزاری نشست‌ها دارد، طبعا انگیزه‌ی لازم را برای این‌که برگزاری این نشست‌ها در ایران صورت بپذیرد، کم‌رنگ می‌کند.

 

نمودار ظاهری شعار امسال، تکیه بر قابلیت‌ و تخصص دریانوردان است. یعنی این سازمان، آینده‌ی سازوکار دریایی در حوزه‌های مختلف را در گرو دریانوردان آموزش‌دیده ارزیابی کرده است. به نظر شما جایگاه امروز صنعت دریانوردی ما در همراهی با این شعار، چگونه جایگاهی است؟

اگر صنعت، به تکنولوژی جدید دست پیدا کند و یا بر اساس پیشرفت‌های علمی احساس بکند کمتر به منابع انسانی نیاز دارد، باید گفته شود بعید به نظر می‌رسد که حداقل طی 50 سال آینده، دریا، اتکای نیاز خود به منابع انسانی دریانورد را کاهش بدهد و کم‌رنگ بداند. پایه‌ی اصلی پیشرفت، در ابتدا در هر بخش از حوزه اقتصاد، توجه به حرمت منابع انسانی شاغل در آن حوزه است و متعاقبا مبحث آموزش گواه توسعه علم و دانش در آن حوزه است. در حوزه آموزشِ نیروی انسانی لازم است ما به علوم روز توجه کنیم. به نظر می‌رسد پیشرفت‌های خوبی در حوزه آموزش به‌ وجود آمده، اما اتکای آموزش در این حوزه به دولت و سازمان‌های متناظر دولتی، قدری دست‌و‌پای بخش خصوصی را برای استفاده از پارامترهای بین‌المللی، بهره‌مندی از آموزش‌های بین‌المللی و نشر علم و فرهنگ بسته است. پیشنهاد بخش خصوصی، محدودیت سازمان‌های نظارتی در بسترسازی این نوع فعالیت‌هاست.

 

ایران یکی از کشورهایی است که با تدوین کارشناسی استاندارد و هدفمند، به‌عنوان یکی از اعضای بزرگ این سازمان مطرح بوده و هست. برایمان بگویید که دستاوردهای حضور 24ساله ما در این سازمان چه بوده و نقش ما به‌طور اخص در پیشبرد اهداف آیمو چیست؟

سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران در آیمو و به‌طبع، کارشناسان، مدیران و نمایندگان این سازمان کاملا تخصصی و حرفه‌ای، از فعالیت‌های بارز و شاخصی در آیمو برخوردار بوده‌اند. حضور در نشست‌های تخصصی عمومی و کمیته‌های تخصصی، اظهارنظر در تغییر ضوابط و تدوین قوانین، به مرحله‌ی اجراگذاشتن کنوانسیون‌ها، پیشنهاددهنده‌ی بسیاری از ضوابط و به همان تناسب، بازوی اجرایی‌بودن آیمو در حوزه سرزمینی، ازجمله خدمات شایسته‌ای است که سازمان بنادر و دریانوردی به مرحله اجرا گذاشته و به‌عنوان یکی از اعضای دارای اعتبار و حیثیت حرفه‌ای، نقش بایسته‌ای داشته است. به‌طور قطع، سازمان‌های حاکمیتی هر کشور، مبانی اصلی به‌اجراگذاشتن تصمیمات جمعی آیمو هستند و حفاظت از محیط زیست دریایی، تدوین مقررات دریایی، الزامات مبادلات تجاری و در مجموع کلیه تصمیماتی که به‌صورت گروهی چه در قالب الزام‌آور و چه در قالب مشورتی، وقتی از سوی یک سازمان مورد توجه قرار گیرد، نشان از افق دید مدیران آن کشور دارد. خوشبختانه رفتارسازی مجموعه‌ی مدیریتی سازمان ناظر در جمهوری اسلامی ایران که همان سازمان بنادر و دریانوردی است، نشان‌دهنده قابلیت‌ها برای بهره‌مندی از ظرفیت‌های آن سازمان برای پیشبرد اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی و تعالی سازمانی بوده و هست.

 

صنعت دریانوردی و کشتیرانی هر کشور، پیش از کمک به معادلات جهانی، استفاده از موهبت الهی دریا در رشد اقتصاد و بهبود معیشت مردم خود آن کشور است. به نظر شما مدیران آینده در این حوزه، باید چه سازوکارهایی را به‌منظور رونق بیشتر اقتصاد در نظر داشته باشند؟

دریا یک موهبت الهی است که خداوند بزرگ، چندین مرتبه در کلام‌الله مجید، آدمی را به استفاده از این نعمت، رهنمون می‌کند و به جرئت می‌توان گفت یک معجزه الهی است برای رونق کسب‌‌و‌کار، ارتزاق و معیشت برای رفاه و آسایش مردم. ما متاسفانه نتوانسته‌ایم به دلایل مختلف، از تمام ظرفیت‌هایی که مبتنی بر دریا بوده، به‌صورت کامل استفاده کنیم. اگر قدری به وضعیت شهرهای ساحلی‌مان توجه کنیم، متوجه خواهیم شد بیشترین حوزه شهری و روستایی توسعه‌نیافته و یا عقب‌مانده‌ی ما، در سواحل قرار گرفته‌اند. اگر ما می‌توانستیم شرایط زیستی و تجاری این شهرها را به‌گونه‌ای تخصصی رقم بزنیم، امروزه چشم‌انداز و افق روشن‌تری در پیش داشتیم. البته هرچند فرصت‌هایی را از دست داده‌ایم، اما از هر جای زیان که بازگردیم، منفعت است. متاسفانه اقتصاد ما دریامحور نیست، فقط شعارهای زیبایی در این‌باره مطرح و برنامه‌هایی تدوین می‌شود و وقتی وارد اصل ماوقع می‌شویم، اقتصاد دریامحور را از نزدیک لمس نمی‌کنیم.

 

کشور ما در اموری زیربنایی مانند تجارت، تربیت دریانوردان متخصص، استفاده از منابع غذایی دریایی، صنایع فراساحل و... تاکنون بسیار خوب عمل کرده، به‌گونه‌ای که نمایندگان دیگر کشورها نیز بر این امر تاکید دارند. شما به‌عنوان یک نیروی متخصص دریایی چه پیشنهادی برای بهبود هرچه بیشتر این شرایط دارید؟

خوشبختانه سازمان بنادر و دریانوردی در رشد و توسعه بنادر کشور، در راستای نیل به اهداف شعار آیمو نقش بسیار شایسته و بایسته‌ای را از خود به جا گذاشته است. یکی از اقدامات بسیار خوب سازمان بنادر و دریانوردی که از ابتدای دهه 80 شمسی رخ داد، نوسازی و جایگزینی شناورهای سنتی با شناورهای جدید، حمایت از ساخت کشتی و حمایت مالی از خرید و به‌کارگیری شناورهای جدید و به‌روز بود. تا آن‌جایی که اطلاعات من اجازه می‌دهد، سازمان بنادر با استفاده از صندوق وجوه اداره‌شده، حمایت‌های مالی و پشتیبانی‌های اداری بسیاری را برای نوسازی و بازسازی ناوگان دریایی سنتی ما و همچنین حمایت از ساخت و از افرادی که مایل به توسعه دریایی بودند، به عمل آورده که خوشبختانه حجم قابل توجهی از شناورهای سنتی که وضعیت مطلوب ایمنی در ترددهای دریایی نداشتند، بازسازی و کارخانه‌های خوبی فعال شدند و ما به‌خاطر همین فعالیت ساخت‌و‌ساز، جایگاهی مناسب در صنعت کشتی‌سازی دنیا به دست آورده‌ایم. به همان تناسب، مهندسان و کارشناسان ما، در این حوزه موثر واقع شدند و نیاز ما به استفاده از کشتی‌ها و ناوگان خارجی در بخشی از حوزه‌ها مرتفع شد. منتها تمام این افق‌ها در ظرفیت کشتی‌های سبک بود که در فعالیت‌های بازرگانی طبقه‌بندی می‌شوند. اگر به دو دوره‌ی تحریمی که طی دهه 90، کشور ما را متاثر کرد توجه کنیم، «کشتیرانی جمهوری اسلامی» به‌عنوان یک شرکت معظم و معتبر و کشتیرانی «ملی نفتکش» به‌عنوان مهم‌ترین و به اعتقاد من شاخص‌ترین شرکت کشتیرانی در حوزه نفتکش در جهان، مورد هجمه‌ی تحریم بودند، آسیب‌های بسیار زیادی دیدند و به‌طبع، هزینه‌های بسیار زیادی در قالب خسارت به این شرکت‌ها وارد شد. حال پرسش من این است که ما چرا باید فقط دو شرکت کارآمد این‌چنینی داشته باشیم؟ چرا مدیران ارشد دولت پس از تجربه‌ی تلخی که در دوران تحریم اول بود، از تمام تجارب و سوابقی را که ما برای مقابله با تحریم به دست آوردیم، درس نگرفتند؟ ما نیازمند به توسعه کشتیرانی و کشتی‌سازی هستیم، اما قبل از آن نیازمند حمایت از فعالان بخش خصوصی هستیم. ما باید شرکت‌های کشتیرانی متعدد داشته باشیم تا هر کدام در حوزه فعالیتی خود، حمایت‌گر اقتصاد ما باشند. به هر حال باید توسعه ناوگان حمل‌ونقل را در نظر گرفت.

 

ایجاد زمینه‌های رشد بیشتر در امر حمل‌ونقل جهانی دریایی، یکی از اهداف همیشگی سازمان جهانی دریانوردی بوده و هست. به نظر شما این سازمان تاکنون نسبت به حضور کشور ما در این زمینه با دیدی منصفانه نگاه کرده است یا خیر؟

فعالیت دریامحور، یا صنعت حمل‌ونقل دریایی ما، به دلایل سیاسی بعضا در سطح بین‌المللی مظلوم واقع شده است و حتی از حمایت‌هایی که طبق قانون در حوزه وظایف آیمو بوده هم برخوردار نبوده‌ایم. اقدامات نظامی بسیاری که علیه ناوگان جمهوری اسلامی ایران و یا مالکیت ایرانی اتفاق افتاده و در زمره‌ی وظایف آیمو به‌عنوان یک سازمان حاکمیتی ذیل سازمان ملل بوده، کمتر مورد توجه قرار گرفته که متاثر از سیاست‌های خصمانه آمریکا و متحدانش در این سازمان است. عدم وجود تبعیض در کشتیرانی از اصول وجودی و ایجابی آیمو بوده و فعالیت‌های انسان‌دوستانه و اقتصادی دریایی بر اساس معاهدات بین‌المللی همیشه باید ایمن باشد و مورد احترام واقع شود که متاسفانه طی دهه‌ی اخیر دیده‌‌ایم، دولت آمریکا و انگلستان، این معاهده بین‌المللی را نادیده می‌گیرند که این کار منجر به ناامنی در حمل‌و‌نقل دریایی می‌شود. آن‌چه که می‌تواند مورد انتظار ما به‌عنوان عضوی از آیمو باشد، نقش بسیط و موثر این سازمان در اجرای معاهدات و موضع‌گیری صریح در حفاظت و حمایت از منافع اعضایی است که اصول، برنامه‌ها و سیاست‌های آیمو را اجرا می‌کنند، در صورتی که ما شاهد چنین رویکردی از سوی آن نیستیم. وقتی که یک ورود غیر قانونی به یک فعالیت بین‌المللی و تحت حمایت سازمان ملل واقع می‌شود، سازمان مسئول بین‌المللی موظف است موضع‌گیری لازم در مواجهه با این اقدامات غیر قانونی را به عمل بیاورد.  |

۲۴ مهر ۱۴۰۰ ۱۵:۰۸
کد خبر : ۵۵,۷۷۴

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید