ضروت حمایت ویژه دولت و مجلس از مقوله دریا/ اقتصاد دریایی، گره گشای اقتصاد کشور است/ روی ایجاد بندر راهبردی جاسک تمرکز کنیم توسعه دریانوردی می‌تواند اقتصاد ایران را به ثبات برساند/ نیروی متخصص و نوسازی ناوگان ۲ عامل اصلی توسعه دریانوردی کشور/ دریانوردی زودبازده‌ترین مسیر سرمایه گذاری در اقتصاد دنیا است نگرش نهادها و سازمان‌ها باید از اقتصاد زمینی به اقتصاد دریامحور تغییر کند/ سیاست جدی مجلس برای پررنگ کردن نقش دریا در برنامه هفتم و بودجه ۱۴۰۲ 20 میلیارد دلار طی 4 سال در پروژه‌های ریلی و بندری سرمایه گذاری می شود/ سیاست راهبردی وزرات راه برای استفاده از ظرفیت ترانزیتی و لجستیکی کشور صنعت دریایی کشور، هرگز، حرکت رو به عقب نداشته است/ برنامه‌ریزی برای به‌کارگیری تکنولوژی‌های جدید در لجستیک و هوشمندسازی بنادر وضعیت دریایی کشور با قانون مدیریت خدمات کشوری منجمد شده است/ مشکل نیروی انسانی حوزه دریایی در برنامه هفتم توسعه و قانون بودجه 1402 حل شود/ سازمان بنادر به عنوان محور دریایی باید اختیار عمل داشته باشد با حضور وزیر راه و شهرسازی از دریاییان نمونه کشور قدردانی شد/ اسامی 42 دریایی نمونه در سال 1401 اقتدار آینده کشورها به مدیریت دریا، بستگی دارد/ امنیت غذایی به امنیت دریا گره خورده است یک افسر ارشد دریایی کشور : دریانوردی؛ شغلی مقدس، سخت و مظلومانه است/ توسعه ناوگان حمل‌ و نقل دریایی، موقعیت دریانوردی کشور را ارتقاء می‌بخشد تخلیه و بارگیری 23 میلیون تن کالای نفتی و غیرنفتی در بندر امام (ره) / افزایش 65 درصدی ترانزیت خارجی، 57 درصدی ترانشیپ و 27 درصدی کابوتاژ در بندر امام خمینی طی بازه زمانی شش ماهه
نویسندگان، مدیران، کارشناسان و اهالی قلم و رسانه از ۳۷سالگیِ «بندر و دریا» می‌گویند
 اشاره   بندر و دریا  |  برای 37سالگی‌مان، چه اتفاقی بهتر از این که به سراغ همراهانی برویم که چند قدم آن‌طرف‌تر از ما شاهد قدکشیدن‌ها و افتان‌وخیزان‌رفتن‌هایمان در این چند دهه بوده‌اند و اگر نه به اندازه‌ی خود ما، اما تا حدود زیادی تلخی و شیرینی‌های این راه را با ما سهیم بوده‌اند؛ همراهانی که از نخستین روزهای تولد در اوایل دهه‌ی 60، شیوه‌ی راه‌رفتن را به ما آموخته‌اند و تا امروز که سال‌های جوانی را پشت سر می‌گذاریم، همچنان در کنارمان مانده‌اند. یا همراهان نویافته‌ای که شاید سابقه‌ی سال‌های دوستی‌مان به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد، اما حضورشان قوت قلب و فانوس راهی است تا راه آبادی را به اشتباه در پیش نگیریم... صفحات پیش رو، گفته‌ها و نوشته‌های حدود 37 همراهِ صاحب‌نظری است از جای‌جای کشور در حوزه‌های مختلف، که دعوت ما را به مهربانی پذیرفته و آینه‌ای برابرمان نهاده‌اند تا خود را در آن ببینیم و برای بهترشدن گام برداریم.
سخنگوی جامعه‌ی بندری و دریایی

مهرداد اربابیان |

| کارشناس توسعه فرهنگ دریایی (تهران) |

ماهنامه‌ی «بندر و دریا» در طول این سال‌ها توانسته سخنگوی جامعه‌ی‌‌ بندری و دریایی کشور باشد. طبیعتا فراز و نشیب‌های زیادی هم داشته، ولی در این شرایط توانسته خودش را به‌عنوان نماینده‌ی این جامعه نشان بدهد. شاید این مجله تنها مجله‌ی تخصصی باشد که توانسته است خودش را در دل جامعه‌ی دریایی جا کند.
باید از سازمان بنادر و دریانوردی تشکر کنیم که تاکنون با حمایت‌های خود از ماهنامه‌ی «بندر و دریا»، باعث و بانی تداوم انتشار آن شده است. آن‌ها اجازه داده‌اند که مباحث مختلف به‌صورت آزادانه در این مجله بیاید تا جامعه‌ی بندری و دریایی ما، این مجله را از خودشان بدانند. امید دارم که این مجله در روزها و سال‌های آینده توسعه‌ی بیشتری داشته باشد و در کنار مباحث علمی و فنی، به بخش‌های تاریخ و فرهنگ نیز بیشتر بپردازد.
یکی از مباحثی که کمتر در این مجله به آن پرداخته شده، بحث صنفی جامعه‌ی بندری و دریایی است. بحث کودک و نوجوان هم در این مجله جای کار بیشتری دارد. ما قشر کودک و نوجوان را فراموش کرده‌ایم. امروز اگر بخواهیم مشاغل دریایی را توسعه بدهیم، نیاز داریم روی جوانان و نوجوانان بیشتر کار کنیم.
امیدوارم این مجله بتواند روزبه‌روز پیشرفت کند و روی دکه‌ها بیاید تا آحاد مردم از آن استفاده کنند. پیشنهاد بعدی من این است که به فکر الکترونیکی‌کردن مجله هم باشید. البته این نافی چاپ مجله به‌صورت فیزیکی نیست؛ چراکه مجله‌ای که به‌صورت فیزیکی منتشر نشود، مجله نیست. امروزه در دنیا مجلات معتبر جهانی در کنار چاپ فیزیکی، به توسعه‌ی الکترونیکی و دیجیتالی نیز می‌پردازند. امید دارم که روزی این اتفاق برای «بندر و دریا» هم بیفتد.
موضوع دیگر اين است که ما از شمارگان قدیم این مجله هیچ نسخه‌ی الکترونیکی در دست نداریم. خوشبختانه شنیده‌ام که سردبیر مجله درگیر تهیه‌ی نسخه‌ی دیجیتال شماره‌های قدیمی تا امروز است. امیدوارم این اتفاق به‌زودی جامه‌ی عمل بپوشد. همچنین در طول این چند دهه، طراحان بنامی در مجله کار کرده‌اند و مطالبی کلیدی نوشته شده است که الان باید بازنگری و خوانده شوند. این آثار، نفیس‌اند و چه بهتر که به شکلی دیگر در دسترس عموم قرار بگیرند.
برای دست‌اندرکاران «بندر و دریا» آرزوی موفقیت دارم. امید دارم که این مجله مانند درفش کاویان بر سردر جامعه‌ی بندری و دریایی بدرخشد.

**

گفتاری پیرامون
ماهنامه‌ی «بندر و دریا»

| حمید اسدپور |

| هیئت‌علمی دانشگاه خلیج فارس (بندر بوشهر) | 

ماهنامه‌ی «بندر و دریا» که اینک در سی‌وهفتمین سال کوشش و تلاش خویش قرار گرفته و بیش از 300 شماره منتشر کرده است، یکی از نشریات کاربردی و تخصصی پیرامون یکی از مهم‌ترین حلقه‌های فرهنگ و تمدن ایران، یعنی دریا و حیات دریایی است. بر همگان آشکار است که ما در ایران توجه متعادلی به توانمندی‌های دریایی تمدن خویش نداشته و بیش از بحر به بر (خشکی) توجه کرده‌ایم. اگر در ایران توجه مستمر و پایدار به دریا و فرهنگ و تمدن دریایی صورت می‌گرفت، بالندگی و رشد این جامعه افزون‌تر از آن سطحی بود که تاکنون محقق شده است. در بین انواع و اقسام نشریات و مجلات و رسانه‌های مکتوب و دیجیتال، ماهنامه‌ی «بندر و دریا» دیرپاترین نشریه در حوزه‌ی فرهنگ دریایی و زیست بحری است. زندگانی در بنادر، جزایر و کرانه‌ها از جذابیت‌ها و دشواری‌های خاص خود برخوردار است. کوشش نشریه برای انعکاس این جذابیت‌ها و دشواری‌ها در طول این سال‌های طولانی قابل ستایش است.
ماهنامه‌ی «بندر و دریا» علی‌رغم تمام محدودیت‌های آشکار و ناآشکار، به پنجره‌ای برای سردادن آواها و حرف‌ها درباره‌ی دریا و کرانه‌ها تبدیل شده است. در طول این 37 سال هزاران نغمه، هزاران گفتار و هزاران گزارش و عکس و گفت‌وگو و آمار درباره‌ی زندگی در بنادر و کرانه‌ها و محیط‌های دریایی از این دریچه و پنجره به گوش رسیده است و از این نظر ماهنامه‌ی «بندر و دریا» فرصت‌های بی‌نظیر و اختصاصی برای ابراز نظر و یافته‌ها درباره‌ی دریا و بنادر در اختیار علاقه‌مندان گذاشته است.
نظر به این‌که در چندین دانشگاه کشور و ازجمله دانشگاه خلیج فارس، دوره‌های کارشناسی ارشد خلیج فارس‌شناسی تحت عنوان «مطالعات خلیج فارس» برقرار است و دانشجویان بسیاری در این رشته مشغول به تحصیل هستند، لازم است که صدای این نشریه به آن‌ها هم برسد. این‌جانب شخصا در کلاس‌های درس فوق لیسانس این نشریه را به دانشجویان معرفی می‌کنم. آن‌چه تاکنون در این نشریه و مخصوصا 50 شماره‌ی اخیر آن در دوره‌ی جدید شاهد بوده‌ایم، رویکردی علمی و کاربردی بوده است. بنابراین شایسته است که دست‌اندرکاران نشریه در پی کسب درجه‌ی علمی برای آن از مراجع ذی‌صلاح باشند.

**

بندر و دریا،

طولانی‌ترین پُل ارتباطی ایران

| اکبر اکسیر |

| شاعر (بندر آستارا) | 

 
ماهنامه‌ی «بندر و دریا» به ایستگاه 300 رسید. حالا با یک جوان 37 ساله روبه‌روییم که دریاها را پشت سر گذاشته، از توفان‌ها گذشته، از خطرات دزدان دریایی غرایب و جزایر عجایب عبور کرده و خود را به ساحل امن دل‌ها رسانده و در بندرگاه کلمه و کلام لنگر انداخته تا نظاره‌گر یک عمر تلاش خود باشد.
ماهنامه‌ی «بندر و دریا» در دوره‌ی جدید خود که به شماره‌ی 53 رسیده است، تحول شگفت و شگرفی را رقم زده. این ماهنامه از قالب یک بولتن خبری وابسته به سازمان بنادر و دریانوردی، تبدیل به طولانی‌ترین پل ارتباطی ایران شده و خزر تا خلیج فارس را به هم متصل کرده است. دوره‌ی جدید «بندر و دریا»، ماهنامه‌ی پربار دریانوردی و زندگی مردم ایران است. بخش‌های جذابی دارد که خواندن آن را دلپذیر کرده است. استاد محمد ولی‌زاده، یک عمر تجربه‌ی ادبی ـ هنری، نشر و روزنامه‌نگاری خود را وقف این ماهنامه کرده و توانسته از زمخت‌نامه و ملال‌آورترین نشریه‌ی تخصصی دریایی که حتی یک‌بار هم شده تا صفحه‌ی آخر ورق نمی‌خورد، ماهنامه‌ای شکیل با گرافیک عالی، عکس‌های هوش‌ربا و صفحات پربار ادبی ـ فرهنگی تقدیم دریادوستان و اهل هنر کند و یک نشریه‌ی وزین را پایه‌ریزی نماید. به جناب ولی‌زاده و همکاران نکته‌یاب و خوش‌فکرشان تبریک می‌گویم که برای اولین‌بار یک نشریه‌ی تخصصی را به میان مردم کشانده و ما را گذشته از اوضاع تجارت کانتینری و مصائب بندری و اقتصادی ایران، با فرهنگ و آداب و رسوم محلی و خاطرات شیرین ملوانان و دریانوردان آشنا کرده است.
هر ماه که «بندر و دریا»ی تازه را می‌بینم، من و ملیحه‌خانم (همسرم)، سوار کشتی عکس و واژه، از آستارا تا انتهایی‌ترین ساحل خلیج فارس مسافرت می‌کنیم، دیدنی‎‌های نادیده را می‌بینیم، قصه‌های ناشنیده را می‌شنویم و همراه با آواز جاشوان آفتاب‌سوخته، با رنج و مرارت مردانی سخت‌کوش آشنا می‌شویم و دعا می‌کنیم که کانتینرها، سرشار از خبرهای خوب باشند و خیر و برکت برای مردم بیاورند، به‌جای این‌که تابوت‌های فقر و فساد باشند.
از سردبیر کاربلد «بندر و دریا» می‌خواهم در کنار سهم تاجران و مدیران شرکت‌ها و...، سهم صفحات ادبی ـ فرهنگی اهل قلم را محفوظ بدارند و بار فرهنگیِ ماهنامه را ارتقا دهند.
فعلا به سفیدی رنگ کاغذ آن کاری ندارم!
بپوید و بپاید.
**

مخاطبان بیشتری جذب کنید

عبدالرحمان اونق |

| نویسنده (بندر ترکمن) | 

مجله‌ی «بندر و دریا» همان‌طور که از اسمش پیداست، موضوعیت وجودی‌اش به دریا، بندر و کشتیرانی وابسته است. طبعا مطالبی هم که در مجله چاپ می‌شود، در رابطه با دریاست. این‌که مجله‌ای اختصاصی در موضوع خاصی چاپ بشود، فی‌نفسه خوب است، ولی وقتی مجله اختصاصی شود، مخاطبانش هم خاص خواهند بود. اما اگر بخشی از مجله به موضوعات فرهنگی، هنری و اجتماعی اختصاص داده شود، می‌تواند مخاطبان غیر را هم جذب کند. اگر این اتفاق بیفتد، دیگرعلاقه‌مندان هم به بهانه‌ی مطالب متنوع مجله نه‌تنها از اخبار روز بندر و دریا مطلع می‌شوند، بلکه خواسته‌ی دست‌اندرکاران مجله هم برآورده می‌شود.

**

نقش «بندر و دریا» در این برهه، بسیار کارگشاست

 پرویز باورصاد |
| استاد دانشکده علوم و فنون دریایی دانشگاه خلیج فارس (بندر بوشهر) |
عزم و اراده‌ی هیئت‌تحریریه‌ی «بندر و دریا» را در انتشار این مجله‌ی تخصصی فرهنگی و اجتماعی که واقعا ستون اصلی ترویج فرهنگ دریایی و بندری کشور بوده است، می‌ستایم و دور نیست که با وجود کادر متخصص و بالغ فعلی، ایران شاهد پنجاهمین و یک‌صدمین سالگرد انتشار آن نیز خواهد بود. این‌جانب که از بدو تاسیس «بندر و دریا» افتخار مشارکت و همکاری با آن را داشته‌ام، واقعا با توجه به رفتارهای وقت سازمان، ادامه‌ی کار با مجله در درازمدت برایم خیلی مبهم بود که برای تقویت اصولی آن، همیشه فعالیت نشریه را در راستای بند «تحقیق و مطالعه در امور بندری و دریایی و کشتیرانی بازرگانی» و جزء وظایف 23‌گانه‌ی سازمان (که هر کدام دارای ابعاد وسیع خدماتی دریایی و بندری‌اند!) توجیه و تفسیر می‌کردم که الحمدالله با همت و پشتیبانی سازمان، کارکنان و هیئت‌تحریریه‌ی محترم طی این 37 سال توام با موفقیت بوده است و ان‌شاءالله با نگاهی کلان به حوزه و قلمرو وسیع بندر و دریا در دنیای امروز، ادامه‌ی کار و بقای آن در دنیای بسیار متحول‌شده‌ی سنتی و مجازی نشریات در جهان و کشور ایجاد خواهد شد.
بندر و دریا در دنیای امروز، دارای اقتصادی روبه‌رشد بوده که علاوه بر فعالیت‌های سنتی بنادر و کشتیرانی و تجارت دریایی، ساخت کشتی و سازه‌ها و شیلات و مواد غذایی فراوری‌شده، دارو و بهداشت دریایی، هفت حوزه‌ی جدید نیز به آن اضافه شده است که همه دانش‌بنیانند و لذا رابطه‌ی بسیار تنگاتنگی با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایجاد شده که همه‌ی این طبقات 10گانه‌ی کلان‌فعالیتی دریا، حوزه جدیدی به‌نام «اقتصاد دریامحور» را شامل می‌شود و طبق برآوردهای انجام‌شده می‌تواند تا 14 درصد تولید ناخالص داخلی را به‌عهده داشته باشد.
با رشد و توسعه‌ی اهمیت حوزه‌ی دریا سوق فعالیت‌ها به طرف ابعاد بزرگ‌تری از آب‌های روی زمین خیلی بیشتر شده و امروزه اقتصاد دریا و اقتصاد اقیانوسی واژه و کاربردی معمول است. طبقه‌بندی این حوزه‌ی اقتصادی روبه‌رشد علاوه بر سه طبقه‌ی سنتی فوق‌الذکر، شامل هفت حوزه‌ی جدید دیگر شامل‌: گردشگری، تفریحات و ورزش‌های دریایی، نفت فلات قاره‌ای، انرژی‌های تجدیدپذیر دریایی، معدن‌کاوی غیر فسیلی دریایی، فناوری اطلاعات و ارتباطات دریایی، نیروی دریایی و دریابانی، و آموزش، تحقیقات و فناوری‌های دریایی است که اشتقاق آن‌ها تحت عناوین فرعی‌تر صدها زمینه‌ی کاری را در حوزه‌ی دریا و اقیانوس ایجاد کرده که در ایران به‌جز همان سه طبقه‌ی سنتی، بقیه بسیار نوپا هستند و نیاز مبرم به ترویج فرهنگی دارد تا جای خود را در سیاست‌گذاری ملی و اجرایی و بخش‌های خصوصی برای سطوح عمومی اجتماعی کشور باز کند که نقش و وظیفه‌ی تاریخی نشریه‌ی وزین «بندر و دریا» در این برهه‌ی خاص شروع توسعه‌ی اقتصاد دریامحور کشور، بسیار موثر، کارگشا و کلیدی است و در چهارچوب و رسالت سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان متولی امور دریایی کشور هم هست.
ان‌شاءالله که در گشودن این فصل از توسعه‌ی جدید دریایی کشور که احتمالا باید تغییرات ساختاری حقوقی و تشکیلاتی در ارتقای سازمان را نیز در برداشته باشد، و ناشی از اهمیت خطیر حوزه‌ی دریا در اقتصاد و قدرت کشور نیز هست، کماکان در خدمت شما و حوزه‌ی علمی و سیاست‌گذاری دریایی کشور باشم.
**

عرشه‌ی کشتی، رویای دریا

| عبدالرحمان برزگر |

| بازنشسته‌ی نیروی دریایی و مدیر انجمن سینمای جوان استان بوشهر |

یکی از وجوه مهم کارکرد فرهنگ و هنر، داشتن اصحاب فکر و قلم است تا بتوان صادقانه و شفاف در راستای تامین منافع ملی و مصالح عمومی و سازمانی سخن گفت و قلم زد.
جهان امروز رسانه‌ها یا همان غول رسانه‌ای، نقش تاثیرگذاری در هدایت افکار عمومی و تصویرسازی در ذهن جوامع برعهده دارند و عنصر موثر در قدرت محسوب می‌شوند، به‌طوری‌که امروزه قدرت در دستان رسانه‌های دیجیتال است و لایه‌های قدرت، پیمایش فرجام یا بی‌فرجامی رویدادها را رقم می‌زند و چه‌بسا جابه‌جایی خبر، خبرسازی و حوزه‌ی نفوذ خود را تقویت کرده و کم‌کم جای همه‌ی داشته و نداشته‌های انسان‌ها را پر می‌کند. این متغیر اجتماعی با رویکرد خلاصه‌گویی در جامعه رخ نمایاند تا جایی که عکس‌نوشته به مثابه‌ی مقاله بلندی تلقی شد. اما این همه‌ی ماجرای مطبوعات نیست. هرچند رسانه‌های دیجیتال در حال جا خوش‌کردن هستند، اما فرا روی اجتماع و تاریخ توان ماندگاری ندارند،؛ چراکه تحولات را به‌طور ناقص با کمترین مستندات ثبت و عرضه می‌کنند، اما به‌طور قطع بسیار قوی در جامعه طرح موضوع کرده و وارد میدان مسائل روز می‌شوند تا جایی‌که به نفع یا به ضرر قدرت‌ها تصمیم‌سازی می‌کنند.
در هر صورت، مولفه‌های رسانه‌ای، رسالت خطیری بر عهده دارند که با سیاست‌های گام‌به‌گام می‌توانند با ایجاد ظرفیت‌های مختلف، چالش‌ها را از پیش روی هر سازمانی بردارند، یا به تعبیری دیگر، در شأن و منزلت اجتماع پیرامون اقدام نمایند.
ماهنامه‌ی وزین «بندر و دریا» در سال‌های اخیر با رشد و بالندگی و خلاقیت توانست حلقه‌ی واسطی مابین نخبگان و نویسندگان باشد. طرح موضوعات مهم بندری در قالب‌های ادبی، پژوهشی و تدقیق با تجربه‌های دیگر کشورها از اهم فرآیند و قالب اصلی این رسانه‌ی وزین است. از این رو مهم‌ترین شاخص سنجش میزان کارکرد رسانه‌ای و مطالب ارائه‌شده را می‌توان همانا صداقت، شفافیت، سلامت و اثربخشی و سرمایه‌ی اخلاقی ماهنامه‌ی «بندر و دریا» عنوان کرد که ترکیبی از هیئت‌تحریریه و نویسندگان است. بی‌شک در این فرآیند، سختی‌های فراوان و ناملایمات بسیار بوده است، اما آگاهی‌بخشی سازمانی در مجموعه‌ای بزرگ، کاری ستودنی است.
... بر خود می‌بالم که مخاطب شما و خواننده‌ی «بندر و دریا» هستم.
**

نشریه‌ای خواندنی

با موضوعی خاص، دشوار است

| محمد بقایی (ماکان) |

| نویسنده و مترجم (تهران) |

با درود به جناب سردبیر و سپاس از ارسال نشریه‌ی خواندنی «بندر و دریا». به نظرم انتشار نشریه‌ای خواندنی و مقید در موضوعی خاص با مطالب متنوع، بسیار دشوارتر از نشریات عمومی است. چنین کاری تنها از روزنامه‌نگاری باتجربه ساخته است. به امید توفیق هرچه بیشتر شما و همکارانتان.

**

با رضایت‌مندی، از سه دهه پیش، مشتری ثابت شما هستم!

پژمان بهزادپور |

| مدیرعامل شرکت افق‌چکاد دریا (بندر عباس) |

 
عرض تبریک به مناسبت فعالیت 37 ساله‌ی مجله‌ی وزین و تخصصی شما که بنده با رضایت‌مندی از سال ۱۳۷۱ جزء خوانندگان و مشتریان ثابت آن بوده‌ام.
امیدوارم در ادامه‌ی مسیر با همراهی و کمک متخصصان مربوطه، همچنان در اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی حوزه‌ی بندری و دریایی کشور گام بردارید و شاهد رشد و شکوفایی روزافزون شما و همکاران محترمتان باشیم.

**

پرونده‌های فرهنگی،

جذاب‌ترین بخش مجله!

| مجید جلیسه |
| مدیرعامل اسبق خانه‌ی کتاب ایران و پژوهشگر (قم)
وقتی مجله‌ای پا به دهه‌ی چهارم حیات خود می‌گذارد و به عدد بالایی چون ۳۰۰ می‌رسد، حکایت از استقامت و ریشه‌ای دارد که توانسته با رنج و تلاش فراوان در این چهار دهه بدان دست یابد.
حدود چهار سال است که خواننده‌ی مجله‌ی «بندر و دریا» شده‌ام و هر بار که این مجله به دستم می‌رسید، بوی شرجی جنوب و خنکای نسیم شمال ایران از آن به مشامم رسیده و بر صورتم می‌نشیند. مطالب این مجله هرچند در بسیاری از مواقع تخصصی و خارج از دایره‌ی مطالعاتی من بودند، اما در لابه‌لای این مقالات و گزارش‌ها و اخبار همیشه چیزهایی می‌یافتم که خواندنش حالم را خوش و دانشم را افزایش می‌داد.
پرونده‌های فرهنگی، بدون شک یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این مجله برای من بود که دوست عزیزم آقای محمد ولی‌زاده به‌دلیل تسلط و شناختش از فضای فرهنگی کشور به بهترین شکل و کیفیت آن را تدارک می‌دید. روایت‌های ترجمه‌شده و یا داستان‌های ایرانی از بندر و دریا و جزیره و اقیانوس و... و یا معرفی کتاب و اطلاعات تاریخی و معرفی‌ جاذبه‌های گردشگری و تاریخی بنادر، بدون شک برای من یکی از پررنگ‌ترین و جذاب‌ترین بخش‌های این مجله بوده است.
در کنار محتوای خوب و ارزشمند مجله، طرح جلدهای جذاب، صفحه‌بندی چشم‌نواز و استفاده از عکس‌های باکیفیت و مناسب در تمامی بخش‌های مجله، همیشه حس خوبی برای خواندن و مطالعه‌ی مجله به دست می‌داد.
امروز که این یادداشت را می‌نوشتم، سری به چند پایگاه‌ داده مقالات علمی و پژوهشی زدم و با شگفتی دیدم که ده‌ها مقاله از مقالات مجله‌ی «بندر و دریا» به‌عنوان رفرنس در مقالات مختلف و معتبری در دیگر مجلات مورد ارجاع قرار گرفته است که این حکایت از اهمیت مجله و مطالب آن در میان اهالی تحقیق و پژوهش دارد؛ آن هم مجله‌ای که ارگان یک سازمان دولتی بوده و متاسفانه دسترسی به مجله و محتوای آن، آن‌چنان که باید فراهم نبوده است.
بر خود واجب می‌دانم که به‌عنوان عضوی کوچک از جامعه‌ی فرهنگی ایران، ضمن قدردانی از سازمان بنادر و دریانوردی، مراتب احترام و تشکر خود را از همه‌ی دست‌اندرکاران و بانیان این مجله از ابتدا تا به امروز داشته باشم؛ به‌خصوص دوست فرهیخته، پرتلاش و عزیزم جناب آقای محمد ولی‌زاده و همکاران خوب ایشان که به شایستگی در این سال‌ها مجله را به شماره‌ی سیصدم رساندند.
در پایان پیشنهاد و آرزو می‌کنم که ای کاش از پس شماره‌ی سیصدم، کارهای زیر انجام شود:
۱ ـ نمایه‌ی جامع و کاملی شامل عناوین مقالات، موضوعات، نویسندگان و اعلام از همه‌ی این 300 شماره در قالب یک و یا چند جلد کتاب، تدوین و منتشر شود.
۲ ـ مقالات علمی این مجله به صورت موضوعی در قالب کتاب‌هایی تدوین و منتشر شود.
۳ ـ داستان‌های دریایی منتشره در این مجله طی این 300 شماره، چه آن‌ها که ترجمه شده و چه آن‌ها که تالیف گردیده، در قالب کتاب چاپ و انتشار یابد.
۴ ـ پایگاه و آرشیو این مجله بر روی فضای اینترنت با امکان جست‌وجو کامل گردد.
**

قاصدی خوش‌خبر و پیکی نامور

| احمد حبیبی |

| نویسنده، پژوهشگر و فرماندار اسبق بستک (بستک هرمزگان) | 

آن پیک نامور که رسید از دیار دوست
آورد حِرز جان ز خط مشک‌بار دوست
خوش می‌دهد نشان جمال و جلال یار
خوش می‌کند حکایت عِزّ و وقار دوست
(حافظ)
هرگاه از کنار دکه‌ی مطبوعاتی می‌گذرم، یاران آشنا با زبان گویای معنوی خویش، مرا به محفل سراسرمعنا و باصفای خود فرامی‌خوانند؛ چراکه دیرزمانی است با روزنامه، مجله و مطبوعات، مانوس بوده‌ام.
در دهه‌ی 40 که کلاس پنجم ـ ششم دبستان بودم، هر روز پس از تعطیلی مدرسه به نمایندگی «کیهان» می‌رفتم و آقای محمدصدیق رستگار، نماینده و خبرنگار کیهان در بَستک، با ادب و وقار مخصوص، من و همکلاسی‌هایم را می‌پذیرفت و در واقع با اخلاق نیکویش، موجب تشویق و جذب بیش‌ازپیش ما به دنیای مطبوعات می‌شد. مردم شهرستان بستک به «کیهان»، علاقه‌ای ویژه داشته‌اند، زیرا استاد عبدالرحمان فرامرزی، مدیر و موسس کیهان، همشهری ما بوده است. آری، با این احساس همشهری و هم‌ولایتی‌گری، نوعی تعلق خاطر و دل‌بستگی، ایجاد شده بود.
و اما اینک، برای ما ساحل‌نشینان هرمزگان، ماهنامه‌ی وزین «بندر و دریا»، قاصد خوش‌خبر و پیک نامور و خوش‌نظری است که جمال بندر و دریا و فرّ و شکوه بندرنشینان را شاعرانه، حکایت می‌کند.
دوره‌ی جدید «بندر و دریا» که از سابقه‌ای 37 ساله برخوردار است، در قیاس با گذشته، نه یک سر و گردن، بلکه بیشتر، بالاتر و برتر است. مدیرمسئولی و سردبیری استاد محمد ولی‌زاده، که خود جوانمردی اهل بندر و دریا و شرجی است و از آلام دریا و مصیبت‌های دریارفته آگاهی کامل دارد و مضافا این‌که سال‌های مدید در عرصه‌ی روزنامه‌ها و مجلات مختلف، قلم زده و از افکار و اندیشه‎‌هایش همگان را به فیض رسانده است، توانسته در گسترش علم و معرفت و معنابخشی به زندگی روزمره‌ی بندری‌ها، از دریچه‌ی نورانی ماهنامه‌ی دریانوردی «بندر و دریا»، موفقیتی تام و تمام داشته باشد.
به نوک خامه رقم کرده‌ای سلام مرا
که کارخانه‌ی دوران مباد بی رقمت
نگویم از من بیدل به سهو کردی یاد
که در حساب خرد سهو نیست بر قلمت.
**

«بندر و دریا»،

پُل ارتباطی قوی با مخاطبان

| محمد حکیمیان |

| مدیرعامل شرکت نظم‌آفرینان صنعت سهند (تهران) | 

ماهنامه‌ی «بندر و دریا» پل ارتباطی قوی با مخاطبان خود در عرصه‌های گوناگون بندری و دریایی و حمل‌ونقل برقرار کرده است و ماندگاری نوشتار در ذهن مخاطب باعث شده است که این ماهنامه جزء موفق‌ترین رسانه‌ها محسوب شود. با توجه به فاصله‌ی زمانی دوره‌ی انتشار به صورت منظم، ارتباط مداوم و‌ پایدار را با مخاطبان خود حفظ کرده و محتوا و‌ موضوعات مرتبط با صنعت دریا و بندر را به‌خوبی پوشش می‌دهد.
گرافیک زیبا و ‌خلاقانه، استفاده از مقالات و ‌نظرات افراد صاحب‌نظر در این حوزه و هیئت‌تحریریه‌ی باتجربه باعث موفقیت و‌ دستیابی به اهداف ماهنامه شده است.
شناخت درست از مخاطب، شناسایی نیازها، خواسته‌ها و‌ کمبودها و داشتن هدف و ‌چشم‌انداز از مهم‌ترین اقداماتی است که این ماهنامه را به یکی از موفق‌ترین ماهنامه‌های تخصصی تبدیل کرده است. همچنین استفاده از نظرات کارشناسی در زمینه‌های مختلف باعث غنای ماهنامه شده است که امیدواریم این روند در سال‌های آینده نیز مستمر باشد.
رشد سریع رادیو و تلویزیون و رسانه‌های دیجیتالی و توسعه بیش‌ازحد این وسایل ارتباطی و امکان انتشار سریع و آنی اخبار از طریق آن‌ها، دایره‌ی چنین ماهنامه‌هایی را تنگ کرده است ولی یکی از مهم‌ترین راه‌هایی که چنین ماهنامه‌ای برای حفظ نفوذ و اعتبار خود دارد، روی‌آوردن به تحلیل رویدادهاست تا مخاطبان خود را که از طریق سایر رسانه‌ها در جریان رویدادها قرار گرفته‌اند، به عمق واقعه و «چرایی و چگونگی» وقوع آن راهنمایی کند.
آن‌چه که پیش آمده، نشان از روی‌دادن تغییرات فراوان در حوزه‌ی نشر دارد. اکنون از طریق صفحات وب، مخاطبان در جریان اخبار قرار می‌گیرند و این‌جاست که ماهنامه‌های خاص که با نگاهی ویژه، موضوعی را بررسی می‌کنند، می‌توانند خود را بهتر نشان دهند و جایگاه مشخص‌تری را دنبال کنند. لذا افرادی که مشتاق اطلاعات ویژه‌ای در صنعت حمل‌ونقل و خدمات دریایی و بندری هستند، به سراغ ماهنامه‌های تخصصی می‌روند که اطلاع دقیق‌تر و کامل‌تری را در اختیار آن‌ها قرار دهد و این‌گونه است که آینده‌ی روشن‌تری را می‌توان برای ماهنامه‌ی «بندر و دریا» که نگاهشان به مخاطب خاص است، متصور بود و این نگاه باعث می‌شود ماهنامه ژرف‌نگرتر باشد.
**

بندر و دریا»، دایره‌المعارف دریایی!

| سیدجعفر حمیدی |

| چهره ماندگار فرهنگ جنوب و استاد بازنشسته‌ی دانشگاه شهید بهشتی |

ماهنامه‌ی وزین «بندر و دریا» را بیش از 30 ‌سال است که هر ماه می‌خوانم؛ از آن زمان که سردبیر آن، دانشمند گرامی جناب خسرو معتضد بودند، تا امروز که سردبیر و مدیر آن نویسنده‌ی توانا جناب محمد ولی‌زاده است؛ که عمر هر دو دراز باد.
«بندر و دریا» در درج اخبار و رویدادهای دریایی و دریانوردی و ثبت موضوعات مربوط به دریا، کشتی و کشتیرانی، دریانوردی، دریاشناسی، دریاپژوهی و خدمات دریایی و مسائلی از این قبیل همیشه پیشگام بوده و در حقیقت این نشریه و ماهنامه، دایره‌المعارف دریایی بسیار معتبری است که هرماهه  به کوشش گردانندگان آن در اختیار خوانندگان و خواستاران علوم دریایی قرار می‌گیرد. در حقیقت دریا، مادر کسانی است که در حاشیه و کنار آن زندگی می‌کنند. عظمت دریا و زیبایی دریا وصف‌ناشدنی است. تا چشم کار می‌کند، آبی و زیبایی است.
بندر، زادگاه و سکونت‌گاه آدم‌ها و دریا، پرورش‌دهنده روح آدم‌هاست. پس بی‌جهت نیست که این اسم را برای این ماهنامه‌ی گرامی برگزیده‌اند. «بندر و دریا» پر از مطالب و اطلاعات دریاگونه است با وسعت دید علمی و ادبی.
توانایی و علم و تجربه‌ی گردانندگان پایدار باد.
دریــــــــا
دریا وسیع
دریا خموش
پرجوش.
تو مرد زنده‌ی این دریایی
تو پا شکسته کاسه‌ی این رویایی
تو باد نیستی، 
توفانی
تو درد نیستی،
درمانی
تو ذرّه در غبار دریچه
تو گرد راه قافله‌ها
نیستی.
***
دریا وسیع
دریا خموش
دریا کبود، آبی، دل پرجوش
دریا به مرد می‌اندیشد
دریا به عشق می‌اندیشد
دریا به آب، دریا به موج، 
دریا به هرچه جاری است می‌اندیشد
دریا به بازوان توانا
دریا به سینه‌های پر از شوق
دریا به بی‌ریایی و بی‌رنگی می‌اندیشد.
**

مجله‌ای که عطش مخاطبان را سیراب می‌کند

| سعید خضرایی |

| دکترای زبان و ادبیات فارسی (شهرکرد) | 

تقریبا 80 سال از چاپ اولین مجله در ایران می‌گذرد و در این مدت بیش از 100 عنوان مجله‌ی تخصصی و عمومی، انواع تلاطم‌های تاریخی، سیاسی و اجتماعی را از سر گذرانده، دیرزمانی به حیات خود ادامه داده، یا دیری نپاییده‌اند؛ اما اندکی از آن‌ها سرآمد شده و در جای دنجی از حافظه‌ی تاریخی مردم، خوش نشسته‌اند.
پشت هر کدام از این اندک‌های انگشت‌شمار، همیشه یک تفکر خلاق، یک شامه‌ی قوی، یک نبوغ، و خلاصه یک پدیده، قرص و محکم ایستاده بوده که دستش بگرفته و پابه‌پا برده تا شیوه‌ی راه‌رفتن و سپس راه‌یافتن به دل مخاطبانش را آموخته است.
محمد ولی‌زاده یکی از همین پدیده‌هاست؛ روزنامه‌نگاری کارکشته، نویسنده‌ای صاحب اثر با سه دهه فعالیت فرهنگی درخشان؛ دریادلی شیفته که دغدغه‌ی هنر و ادبیات این سرزمین را دارد و از بخت مساعد، به پست سازمان بنادر و دریانوردی هم خورده است...
حالا 53 شماره است که مجله‌ی «بندر و دریا» در دوره‌ی جدید، به مدیرمسئولی و سردبیری او چاپ و منتشر می‌شود و پای بسیاری از صاحبان اندیشه و قلم را هم به این میدان باز کرده است. این مجله در حوزه‌ی تخصصی خود، عطش مخاطبان بسیاری را سیراب می‌کند؛ من یکی از آن‌ها هستم که از تماشا و خواندن سیر تا پیاز آن می‌آموزم و لذت می‌برم. حتی آگهی‌های چشم‌نوازش هم برای من عالمی دارد و تبریک و تهنیت‌های فزاینده‌اش برای خود، عالمی...
آغاز  38 سالگی انتشار این مجله‌ی وزین را به بندرنشینان، دریانوردان و همه‌ی هنرمندان این میدان تبریک می‌گویم.
**

راه طی شده و چشم‌انداز آینده

| افشین دانه‌کار |

| استاد محیط زیست دانشگاه تهران | 

ماهنامه‌ی «بندر و دریا»، آشناترین همراه مکتوب دوستداران دریا و دریانوردی محسوب می‌شود. شخصا برای مدت 20 سال از این نشریه در فعالیت‌های حرفه‌ای خود در حوزه‌ی محیط زیست ساحلی و دریایی و همچنین مدیریت سواحل بهره برده‌ام و افتخار داشته‌ام طی 17 سال اخیر، 13 مقاله و دیدگاهم را در آن نشر دهم. با این وجود رویکردهای نشر این مجله طی این مدت فراز و فرودهایی داشته که براساس برداشت خود، برخی را منعکس می‌کنم.
 
ساختار مطالب انتشاریافته
ماهنامه‌ی «بندر و دریا» در دوره‌هایی تمرکز زیادی به نشر دست‌یافته‌های علمی و فناوری داشته و در دوره‌هایی این رویکرد فروکش کرده و بیشتر بر مصاحبه و گفت‌وگو تمرکز داشته است. امیدوارم در سال پیش رو با توجه به شعار سال، حضور مقالات دانش‌بنیان جایگاه بیشتری داشته باشد. پیشنهاد می‌کنم مدیران ماهنامه رسالت خود را بر گسترش دانش و بینش دریا، سواحل، دریانوردی و مدیریت دریایی متمرکز نمایند. به این ترتیب به موازات اشتراک‌گذاشتن فنون و مهارت‌های تجربه‌شده در کشور و جهان، دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات افراد و کارشناسان مختلف نیز، امکان طرح و ارزیابی خواهد داشت.
 
ویژگی‌های ممتاز ماهنامه
از ویژگی‌های ممتاز ماهنامه‌ی «بندر و دریا» در شکل انتشار و امکان دسترسی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 انتشار بی‌طرفانه‌ی مقالات و دیدگاه‌ها بدون موضع‌گیری، جناح‌بندی و ملحوظ‌نمودن منافع افراد یا نهاد معینی و توجه به آن‌چه به‌صرفه و صلاح کشور و رشد و شکوفایی دانش و مهارت‌های مرتبط با دریا و دریانوردی است.
 دسترسی به نسخه‌ی تمام متن مقالات از طریق سایت مگیران (https://www.magiran.com)
 انتشار به‌موقع ماهنامه
 کیفیت کارتوگرافی و چاپ نسخه‌ی کاغذی
 دسترسی به مقالات 16 سال اخیر از طریق سایت ماهنامه
 
موضوعات مطالب
با توجه به مسائل مبتلابه کشور در حوزه‌ی دریا و سواحل، پیشنهاد می‌کنم بخش‌های زیر به‌طور ثابت در هر شماره‌ی مجله، مقاله یا دیدگاه کارشناسان و متخصصان آن حوزه را دارا باشد:
 توسعه‌ی دریاپایه
 مدیریت سواحل
 مدیریت بنادر
 مونوگرافی بنادر کشور
 تجارت دریایی
 فناوری‌های نوین دریایی
 محیط زیست دریایی
 گردشگری دریایی
 حقوق دریا و سواحل
 دریانوردی جهان
 پژوهش‌های دانشجویی (انتشار مقالات هر دانشجو بر اساس پژوهش خود)
 نقد و معرفی کتاب (حوزه‌ی دریا و سواحل)
 فرهنگ دریایی
 کودکان و دریا
 گفت‌وگو
 
ویژه‌نامه‌ها
در مواردی مجله‌ی «بندر و دریا» مبادرت به انتشار ویژه‌نامه‌های موضوعی کرد که با استقبال زیادی نیز همراه بود. پیشنهاد می‌کنم سالانه یک ویژه‌نامه از دستاوردهای مطالعاتی وزین در سازمان بنادر و دریانوردی منتشر شود که برخی موضوعات مورد نظرم به شرح زیر است:
 مدیریت منطقه‌ی ساحلی استان‌های هفت‌گانه‌ی ساحلی کشور (هر استان در یک ویژه‌نامه)
 طرح جامع بنادر کشور
 معرفی بنادر کشور (معرفی بنادر بزرگ و چندمنظوره‌ی سواحل جنوب و شمال به تفکیک در دو ویژه‌نامه)
 گردشگری ساحلی ـ دریایی
 برنامه‌ریزی فضایی دریا
 محیط زیست دریایی
 اقتصاد دریاپایه
در انتها ضمن عرض خدا قوت و خسته‌نباشید به تمام دست‌اندرکاران ماهنامه‌ی «بندر و دریا»، از دریافت دیدگاه و نقد دیگران نسبت به عملکرد خود، که کاری شجاعانه و امری پسندیده است، صمیمانه سپاسگزارم و برایتان آرزوی توفیق و سربلندی دارم.

**

حداقل دو صفحه را به شاعران و نویسندگان شهرهای بندری بدهید!

| عبدالمجید زنگویی |

| پژوهشگر و شاعر (شیراز) | 

به یُمن مهر و الطاف جناب محمد ولی‌زاده، مدیر مسئول و سردبیر مجله‌ی «بندر و دریا»، سال‌هاست که این مجله‌ی وزین به دستم می‌رسد؛ مجله‌ای که برای خواننده‌ای که اوضاع اقتصادی، فرهنگی، تاریخی و اکوسیستم و...، بنادر و دریاهایمان را دوست دارد و پیگیری می‌کند، قابل استفاده و بهره‌وری است. گاهی از بنادر و دریای جنوب و شهرهای این ناحیه از کشور می‌خوانیم و زمانی نیز از دریا و بنادر شمال کشور با همه‌ی خصوصیات، رویدادهای کوچک و بزرگ و فراز و فرودهایی را که به چشم دیده‌اند؛ و آن‌گاه، شیرین‌تر و خواندنی‌تر می‌شود که نویسندگان و شاعران هم وارد بحث شده و در قالب اسطوره، قصه و شعر همکاری می‌کنند؛ که اگر این همکاری ادامه یابد، بر تعداد خوانندگان به‌مراتب افزوده خواهد شد.
این مجله کمبودها، نارسایی‌ها و محدودیت‌هایی که مشاهده می‌کند را به نقد می‌نشیند و پیشرفت‌ها و نکات مثبت را هم فراموش نمی‌کند. از طرفی، توانمندی‌ها و امکانات موجود بنادر را هم به دست فراموشی نمی‌سپارد و آن‌چه را که ضروری و لازم می‌بیند، پیرامون بنادر و دریاها، بیان می‌کند. فرقی نمی‌کند شمال باشد یا جنوب، آباد باشد و خوش آب‌وهوا و یا دارای امکانات گوناگون یا کم‌برخوردار یا محروم. این‌که در اوضاع اقتصادی و فرهنگی کشور اثرگذار باشد یا نه، فرقی ندارد. هیچ بندری را از قلم نمی‌اندازد. گاهی از بندر انزلی می‌نویسد با تمام امکانات و دیرینگی‌اش، با داستان‌ها و روایات و جریانات تاریخی و قابلیت‌های آن. زمانی از خلیج خزر و خاطرات شاعران و نویسندگان از دریاهای شمال و جنوب می‌آورد و گاهی هم از بندر لنگه (در جنوب) با همه‌ی پیشینه‌اش، و زمانی از بندر عباس مرکز استان هرمزگان که زمانی آن را «گامبرون»‌ می‌نامیدند و عواملی که می‌تواند اسباب پیشرفت و شکوفایی آن شود.
در این مجله با تبلیغات زیاد روبه‌رو می‌شویم که چون بیشتر در ارتباط با بنادر، کشتیرانی، تجارت و نیز ممر درآمد و ادامه‌ی حیات مجله است، نمی‌توان به آن ایرادی گرفت.
همچنین به نظرم بهتر است آن‌گاه که از شهر و بندری سخن به میان می‌آید، گفته‌ها و سروده‌های شاعران و نویسندگان آن دیار هم افزوده شده و حداقل دو صفحه برای این‌گونه کارها در نظر گرفته شود.
توفیق روزافزون مدیران این مجله‌ی وزین را آرزومندم.
**

جای نقشه‌های تاریخی و جغرافیایی بنادر، خالی است

| محمدرضا سحاب |

| رئیس هیئت‌مدیره موسسه‌ی جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب (تهران) | 

این روزها در سفرم و دسترسی به مجله‌ی ارزشمند شما را ندارم، اما تا آن‌جا که در خاطر دارم، این ماهنامه با طراحی زیبا و کیفیت مطلوب صفحات، همه‌ماهه به دست من می‌رسد. از نظر محتوا و مطالب نیز متنوع است و موضوعات و مسائل مختلف فرهنگی، اقتصادی و... مربوط به خلیج فارس و دریای مکران در آن بررسی می‌شود.
تنها مطلبی که به نظر من در این مجله جایش خالی است، کمبود نقشه‌های تاریخی و جغرافیایی از خلیج فارس و تصاویر تاریخی از بنادر آن است. در این راستا پیشنهاد من این است که برای رفع این موضوع از کتابخانه و آرشیو غنی موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب استفاده شود.
در پایان سلامتی و موفقیت هرچه بیشتر سردبیر، همکاران و دیگر دست‌اندرکاران ماهنامه‌ی «بندر و دریا» را آرزو می‌کنم.

**

نشریه‌ای مرجع در حوزه‌ی دریا

| ناخدایکم حمید شایگان |

| رئیس سابق مرکز پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی نیروی دریایی ارتش (تهران) | 

همان‌گونه که اطلاع داریم، هر کشور دریایی که دارای ساحل و دریاست، ازجمله ایران عزیز ما که سواحل متصل به اقیانوس دارد و از مواهب دریا هم برخوردار است، دارای قدرت دریایی است. از بین چند مولفه‌ی قدرت دریایی، یکی از مهم‌ترین آن‌ها مولفه‌ی فرهنگی یا فرهنگ‌سازی دریایی است؛ به این مفهوم که مردم و مسئولان را از مواهب دریا در زمینه‌های مختلف آگاه می‌سازد. نشریه‌ی «بندر و دریا» ازجمله نشریه‌هایی است که به‌خوبی توانسته فرهنگ دریایی را در کشورمان ارتقا بخشد. این نشریه، سال‌های سال به‌طور مستمر و بدون وقفه و با برنامه‌ریزی درست و مدیریت صحیح و با کارشناسی اساتید برجسته‌ی این حوزه در حال انتشار است و می‌توان گفت از نوادر نشریه‌های مرجع در حوزه‌ی دریاست که همه‌ی دریانوردان و علاقه‌مندان به دریا، از آن بهره جسته‌اند و به‌جرئت می‌توان گفت که منبعی کامل از اطلاعات مرتبط با بندر و دریاست.
نشریه‌ی «بندر و دریا»، علاوه بر این‌که نشریه‌ای تخصصی است، نشریه‌ای عمومی در حوزه‌ی دریا نیز هست که به همه‌ی جوانب دریا در طول سالیان سال پرداخته و آرشیو این نشریه، منبعی بسیار غنی از اطلاعات حوزه‌ی دریانوردی در داخل و خارج از ایران است.
مقالات علمی کارشناسی‌شده و بسیار خوب و همچنین پژوهش‌های موردی و میدانی که توسط محققان صورت گرفته و در نشریه منتشر می‌شود، به غنای علمی آن کمک شایانی کرده است.
عکس‌ها و تصاویری که در نشریه‌ی «بندر و دریا» در رو و پشت جلد و داخل صفحات چاپ می‌شوند، بسیار با کیفیت، جذاب و بامفهوم هستند.
پیشنهاد می‌کنم در هر شماره، چند صفحه‌ی اختصاصی به نیروی دریایی و حوزه‌ی ناوهای جنگی و مناطق و پایگاه‌های دریایی اختصاص یابد؛ چراکه یکی از مولفه‌های قدرت دریایی هر کشور، نیروی دریایی آن است که می‌تواند دانش مخاطب نشریه را در حوزه‌ی ارتش و نیروی دریایی توسعه دهد.
حقیر چون مسئول مرکز مطالعات راهبردی نیروی دریایی ارتش بوده‌ام و با مشکلات حوزه‌ی نشر و چاپ و قلم، دست و پنجه نرم کرده‌ام، زحمات شما عزیزان را اجر می‌نهم و کاملا درک می‌کنم برای چاپ این نشریه در پشت صحنه چه زحمت‌ها کشیده می‌شود که باید به همه‌ی عزیزان دست‌مریزاد گفت. بنابراین همین‌جا از همه‌ی دست‌اندرکاران ازجمله از صاحب امتیاز آن، سازمان محترم بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران و مدیر مسئول و سردبیر محترم نشریه جناب ولی‌زاده، مدیر هنری، مسئول عکس، امور اداری، امور آگهی‌ها، امور اجرایی و سایر همکاران نشریه که تلاش مستمری را به عمل آورده‌اند تا این نشریه به‌طور مرتب و ماهانه منتشر و به‌موقع به دست مشترکان برسد، تقدیر و تشکر می‌کنم و همچنین از همه‌ی مسئولان قبلی که از ابتدا تا امروز نشریه را هدایت و رشد و توسعه بخشیده‌اند، سپاسگزاری می‌نمایم.
قطعا مشترکان و مشتریان نشریه‌ی «بندر و دریا» که در اصل این نشریه نیز متعلق به آنان است، در طول مسیر حیات نشریه با انتقادات و پیشنهادات خود در راه بهبود نشریه کمک شایانی کرده‌اند و مدیر مسئول محترم با سعه‌ی صدر به آن‌ها توجه نموده که جای قدردانی دارد.
اهالی وادی قلم و نشر همواره رسولان و پیغام‌آوران سعادت و پیشرفت بوده‌اند؛ فرهیختگانی که از رویش واژگانشان، جاودانگی یک ملت را تضمین می‌کنند و از قلمشان تقدیر بزرگ یک جامعه رقم می‌خورد. بی‌شک نشریه‌ی «بندر و دریا» توانسته این رسالت را به‌خوبی به انجام برساند‌.
با آرزوی توفیق روزافزون برای شما و ارتقای نشریه بسیار خوب «بندر و دریا».
دریای شورانگیز ایرانی چه زیباست
آن‌جا که باید دل به دریا زد همین‌جاست.
سلامت، پاینده و دریادل باشید.
**

جذابیت بیشتر در چند سال اخیر

| علی شفائی هریس |

| رئیس اداره‌ سازمان‌های تخصصی و بین‌المللی سازمان بنادر و دریانوردی |

با بررسی وضعیت نشر در سطح کلان و نشریات ادواری مثل مجلات و ماهنامه‌ها در تمامی حوزه‌های مربوط به دریا و بندر و کلیت حمل‌ونقل دریایی در سطح خرد، به‌وضوح می‌توان کاستی‌ها و فقر در این ارتباط را مشاهده کرد. ماهنامه‌های انگشت‌شماری چون «بندر و دریا» طی سالیان گذشته تلاش کرده‌اند تا این خلأ‌های اساسی را پوشش داده و این نقصان را تا حدودی پر کنند. ولی همین نشریات انگشت‌شمار نیز به‌دلیل عدم استقلال و به‌نوعی وابستگی سازمانی، خواه‌ناخواه سخن‌گو و بازتاب‌دهنده‌ی نظرات ارگانی که نشریه به آن وابسته است، تبدیل می‌شوند.
خاص و تخصصی‌بودن نشریات مربوط به حوزه‌ی دریا و بندر ناچارا نوعی محدودیت در جذب مخاطب عام‌تر ایجاد کرده و همین موضوع، سبب محدودیت در جذب سرمایه و کسب درآمد در رهایی از وابستگی به نهادها و ارگان‌ها شده و می‌شود.
در چنین فضایی ماهنامه‌ای چون «بندر و دریا» به‌عنوان یکی از چند نشریه‌ی معتبر که در این حوزه فعال است، در طول سال‌های فعالیت خود تلاش کرده است نوعی تعادل در خصوص مولفه‌های محدودکننده‌ی اشاره‌شده در بالا و رسالت و ماهیت ماهنامه ایجاد کند.
طی چند سال اخیر ماهنامه‌ی «بندر و دریا» رویکرد جذاب‌تری را در پرداختن به موضوعات و جذب مخاطب اتخاذ کرده است که به‌نوعی شیوه‌ی نگارش و نگرش ادبی‌تر آن به موضوعات، در عین حفظ ماهیت تخصصی مطالب، جذابیت بیشتری به ماهنامه بخشیده است. با این حال، به خاطر عدم استقلال مالی، هنوز هم وابستگی نهادی در کلان ماهنامه مشهود است، با آن‌که نسبت به گذشته تغییرات ماهوی مشهودی در این راستا در ماهنامه صورت گرفته است.
با آرزوی موفقیت برای دست‌اندرکاران «بندر و دریا» در تداوم روند رو‌به‌بهبود آن و تبدیل ماهنامه به یک نشریه‌ی مرجع دریایی در کشور.
**

سکان‌داریِ گرم

| تورج صابری‌وند |

| دیزاینر (تهران) | 

نشریه‌های تخصصی به‌طور عمومی سردند، تا جایی که حتی متخصص‌ها را هم کنار خود جمع نمی‌کنند. سردی آن‌ها را هم در فرمشان می‌شود دید و هم در محتوایشان. این‌ پرسش که آیا سردی محتوای آن‌ها، فرمشان را هم سرد می‌کند یا اساسا چنین مجله‌هایی فرمشان سرد است که باعث می‌شود محتوایشان هم سردتر شود، به گمانم سئوالی ناصره است. شاید موضوع پنهانی دیگری در کار باشد؛ چیزی چون سکان‌داری نشریه‌ها. سکان‌داری بعضی نشریه‌ها، رخوتِ تخصصیِ سردی دارند که هم فرم را سرد می‌کند و هم محتوا را.
باری، سکان‌داران «بندر و دریا» گرمای فرهنگ را دارند. گرمای آن سکان‌داران، هم در فرم «بندر و دریا» اثر کرده و هم در محتوایش. چنین است که این مجله، هم متخصصان را گرد هم می‌آورد و هم اهالی فرهنگ را و هم اهالی خواندن را و هر کسی که جویای فرهنگ و گرما و دریا است را.
**

بیش‌ازپیش به انتشار اخبار و اتفاقات جدید بپردازید!

| حسین صاحبی |

| مدیرعامل شرکت هدایت‌کشتی خلیج فارس (تهران) |

بر خود واجب می‌دانم که از زحمات چندین ساله‌ی مسئولان محترم مجله‌ی «بندر و دریا» به‌واسطه‌ی انتشار اخبار در حوزه‌ی دریایی و بندری کشور تشکر کنم. جای این مجله‌ی تخصصی در بین مجلات متداول کشور خالی بود و ایده‌ی چاپ چنین مجله‌ای بسیار خلاقانه و نوآورانه بود. اگرچه که این مجله در حمایت سازمان محترم بنادر و دریانوردی قرار دارد، ولی سعی داشته تا اخبار جامعی از فعالیت‌های تخصصی در حوزه‌ی بندر و دریا در سراسر کشور را که سایر سازمان‌ها یا نهادهای دولتی یا خصوصی در آن فعال بودند، پوشش دهد. سنت خوبی هم برای درج پیام‌های تبریک انتصابات مدیران پایه‌گذاری شده که بسیار ارزنده است. از سوی دیگر، تبلیغات فعالیت‌های شرکت‌های فعال در این حوزه‌های تخصصی را بر عهده دارد تا علاقه‌مندان و متقاضیان بتوانند راحت‌تر و سریع‌تر شرکت مخاطب خود را پیدا کنند.
به نظر بنده اگر بخشی از مجله بیش‌از‌پیش به انتشار خبرها و اتفاقات جدید در زمینه‌های تغییرات تکنولوژی، روش‌های نوین مدیریت در بنادر و دریانوردی، تجهیزات مدرن در این حوزه، تاثیرات کارآفرینی سازمانی در ارتقای مدیریت بنادر و دریانوردی که در دنیا به کار گرفته می‌شود بپردازد، دایره‌ی متقاضیان مجله بالاتر رفته و بر جذابیت ماهنامه می‌افزاید.
از خداوند متعال سلامتی و توفیقات روزافزون تمامی کارکنان این مجله‌ی معتبر و فاخر را مسئلت دارم.
**

 بهترین سوغاتی!

علی صالحی |

| دندان‌پزشک و داستان‌نویس (بندر بوشهر) | 

دو سه سالی می‌شود که مجله‌‌ی «بندر و دریا» به لطف دوست فرهیخته‌ام محمد ولی‌زاده به دستم می‌رسد. برای چون منی که در کنار دریا «زندگی» می‌کنم و به ادبیات «عشق» می‌ورزم، چنین مجله‌ای بهترین سوغاتی است؛ آمیزه‌ای از ادبیات و قصه و دریا و شرجی و صدای موج و هیاهوی ماهیگیران و بوق کشتی‌هایی که در بنادر دور و نزدیک پهلو می‌گیرند.
اگر کسی عنوان مجله را نبیند و آن را ورق بزند، گمان می‌کند مجله‌ای ادبی است که گوشه‌چشمی هم به دریا دارد. من بخش‌های «اهل غرق»، «عجایب هند» و مطالب مربوط به بنادر دنیا را حتما و با لذت فراوان می‌خوانم و استفاده می‌برم.
استمرار در کارهای فرهنگی و مثلا چاپ مجله‌ای با این کیفیت و فخامت، دشوار و طاقت‌فرساست.
قدر زحمات کارکنان مجله را می‌دانم و به احترامشان برمی‌خیزم و کلاه از سر بر می‌دارم.
به امید برگزاری جشن انتشار شماره‌ی هزارم.
**

به موضوعات محیط زیستی،

بیشتر بپردازید!

| فریدون عوفی |

| پژوهشگر زیست‌بوم‌های دریایی و عضو هیئت‌علمی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی (تهران) | 

من از خوانندگان قدیمی و همچنین از همکاران ماهنامه‌ی «بندر و دریا» در سال‌های مختلف انتشار آن بوده و هستم. ابتدا ضمن تشکر و قدردانی از فعالیت‌ها و اقدامات ارزنده‌ی مجموعه‌ی «بندر و دریا» در طول چندین سال فعالیتی که داشته، می‌خواهم مواردی که به نظرم می‌تواند منجر به بهبود کیفیت و تنوع‌بخشی مطالب و موضوعات منتشرشده در این ماهنامه شود را خدمتتان ارائه کنم.
نخستین مورد، تاکید بیشتر بر موضوعات محیط زیستی، طبیعت‌گردی و جاذبه‌های گردشگری ساحلی است که از نظر من این مسئله جای کار بسیار دارد. معرفی سازمان‌ها و نهادهای دولتی و خصوصی و همچنین موسسات علمی ـ پژوهشی و مراکز آموزشی (ایران و جهان) که با دریا ارتباط دارند نیز مورد دیگری است که به نظرم به بهبود کیفیت ماهنامه کمک می‌کند. اختصاص چند صفحه از نشریه به تصاویر برگزیده‌ی مرتبط با دریا همراه با ذکر مشخصات تصویر (عکاس، زمان، مکان و موضوع)، نوشتارهای مرتبط با افسانه‌ها و اساطیر دریایی ایران و جهان، تنظیم و ارائه‌ی تقویم دریایی در یکی از صفحات اولیه‌ی هر شماره و تنظیم مطالب و نوشتارها براساس مناسبت‌ها و رویدادهای دریایی ملی و جهانی نیز از دیگر پیشنهادات من به این مجله‌ی باسابقه است.
در خاتمه این‌جانب همانند سابق، آمادگی خود را برای تنظیم و ارائه‌ی مطالب به‌منظور انتشار در نشریه‌ی «بندر و دریا» اعلام می‌دارم.

**

 

جمعِ رودبانانِ فرهنگی!

| بهروز غریب‌پور |

| نویسنده، کارگردان تئاتر و سینما و

استاد نمایش عروسکی ایرانی (تهران)

ابتدا گریزی می‌زنم به شاهنامه تا ثابت کنم که ما روزگاری ـ حتی در دوران اساطیر ـ از یک نیرو و نظام دریایی قهاری برخوردار بوده و همچنان که در قلمرو خشکی از مدیریتی عالی برخوردار بودیم، در آب و دریا هم سلسله‌مراتب داشتیم و عنوان «رودبان» از آن زمان به یادگار مانده است:
چو آمد به نزدیک اروندرود
فرستاد زی رودبانان درود
بران «رودبان» گفت پیروز شاه
که کشتی برافگن هم‌اکنون به راه
مرا با سپاهم بدان سو رسان
از این‌ها کسی را بدین سو ممان
***
چنین داد پاسخ که شاه جهان
چنین گفت با من سخن در نهان
که مگذار یک پشه را تا نخست
«جوازی بیابی و مهری درست»...
 
بی‌آن‌که بخواهم وارد داستان بشوم، توضیح می‌دهم که «رودبان» از فرماندهان ضحاک است و به «فریدون» که به‌زودی ضحاک را سرنگون کرده و شاه ایران خواهد شد، اجازه‌ی استفاده‌ی از «کشتی» را نمی‌دهد و الی آخر.
می‌پرسید این داستان چه ربطی به 37 سالگی ماهنامه‌ی «بندر و دریا» دارد؟
این ماهنامه مسائل مربوط به «دریانوردی و زندگی در بنادر ایران» را برعهده دارد و بی‌تردید باید در پی اثبات چند نکته‌ی اساسی باشد:
ـ ایران از دیرباز و حتی در دوره‌ی پیشاتاریخی‌اش برای دریا در همه‌ی سطوح و در همه‌ی ابعاد، نظم و نظام داشته است. کشتی‌سازی داشته است. انواع کشتی‌های تجاری، مسافربری، جنگی و کشتی‌ها و قایق‌های صیادی داشته و به شهادت اسناد، مدارک و اشعار این قلمرو و اهمیت چندگانه‌اش بر مردمان آشکار بوده است.
ـ در دوره‌ی پهلوی به صنایع دریایی و نیروی دریایی توجه شد اما پس از آن نوعی بیداری ملی نسبت به «آب» و «دریا» بر ما تحمیل شد و بی‌تردید در چنین وضعیتی اگر برخوردمان عمیق و علمی همه‌جانبه نباشد، قافیه را باخته‌ایم. از این منظر «بندر و دریا» با حضور انسانی دلسوز، آگاه و مصلحت‌اندیش تلاش کرده و می‌کند که موضوع بنادر را از هر نظر و در چارچوب مقتضیات و فراتر از محدودیت‌ها پی بگیرد و من هر بار که آن را می‌خوانم، «جمع رودبانان فرهنگی» که دغدغه‌ی احیای ارزش‌های دریا و ساحل و بنادر ایران عزیز را دارند، در نظرم تصویر می‌شوند که‌: «جوازی بیابند و مهری درست».
 امیدوارم که تاب بیاورند و با همین درک و دریافت و حُسن سلیقه و دقت بر وسعتِ دانش خوانندگان خود نسبت به این آب، این ماده‌ی حیات، بیفزایند.
**

هشت پیشنهاد!

| احمد غفارزاده |

| دبیر کارگروه مطالعات و تحقیقات اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان گیلان | 

در راستای تبیین اقدامات توسعه‌ی دریامحور در بنادر کشور و ارتقای دانش در حوزه‌ی بنادر، سواحل و دریانوردی، پیشنهاداتم برای پربارترکردن ماهنامه‌ی وزین «بندر و دریا» را به شرح زیر خلاصه کرده‌ام:
1 ـ اختصاص یک ستون یا عنوان در هر شماره‌ی ماهنامه به‌صورت پیوسته در خصوص تاریخچه‌ی بنادر و دریانوردی در کشور؛
2 ـ استفاده از تالیفات صورت‌گرفته در حوزه‌ی «تعامل شهر با بندر» در بنادر کشورهای مختلف؛
3 ـ در صورت امکان، ارتقا این ماهنامه به فصلنامه‌ی علمی ـ پژوهشی در حوزه‌ی بنادر، سواحل و دریانوردی؛ به این دلیل که پتانسیل‌های فراوانی در حوزه‌ی مطالعات در بنادر وجود دارد؛ زیرا در وزارت راه و شهرسازی پژوهشنامه‌ی حمل‌و‌نقل (علمی و پژوهشی) منتشر می‌شود که در همه‌ی حوزه‌های حمل‌ونقل به‌صورت کلی فعال است. (در سازمان بنادر و دریانوردی مطالعات کاربردی ارزشمندی در حوزه‌ی بنادر، سواحل و دریانوردی انجام می‌گیرد اما ماحصل مطالعات در قالب یک مقاله‌ی علمی از سوی مشاوران به‌منظور دانش‌افزایی و استفاده‌ی جامعه دانشگاهی ارائه نمی‌شود.)
4 ـ مصاحبه با اساتید دانشگاهی در حوزه‌ی بنادر، سواحل و دریانوردی به‌منظور آگاهی از دانش روز و فاصله‌ی موجود در حوزه‌ی عملیاتی (تبیین نظری و بیان چالش‌ها)‌ و بیان راهکارها با توجه به آخرین دستاوردهای علمی؛
5 ـ توجه و پرداختن به کنوانسیون‌های بندری و دریایی در هر شماره‌ی ماهنامه؛
6 ـ اخذ مقایسه‌ی آماری سرمایه‌گذاری و عملکرد بنادر ایران با بنادر منطقه‌ی جنوب غرب آسیا بالاخص دریای کاسپین، دریای عمان و خلیج فارس به‌منظور نزدیک‌شدن جهت‌گیری کلی آحاد سازمانی و اجماع در یک دیدگاه استراتژیک؛
7 ـ انتشار عکس‌های برگزیده در حوزه‌ی بنادر، سواحل و دریانوردی با عنوان «دریای دوستی»؛
8 ـ مصاحبه و اخذ نظرات بازنشستگان در حوزه‌های مختلف بنادر، سواحل و دریانوردی به‌منظور استفاده از تجربیات آنان.

**

موضوعات متنوع‌تری را

انتخاب کنید

 احمد طالبی‌نژاد |
| نویسنده و منتقد سینما (تهران) |
واقعیت این است که نشریات تخصصی دوران بسیار سختی را طی می‌کنند. حتی نشریات عام و نشریاتی که علی‌القاعده باید خواننده‌‌ی عمومی داشته باشند هم دچار مشکل چاپ و قیمت کاغذ شده‌اند، چه برسد به نشریات تخصصی. کاهش تیراژ، بلای هولناکی شده که بر سر رسانه‌های مکتوب آمده است. ماهنامه‌ی «بندر و دریا» یک نشریه‌ی قدیمی است. واقعیت این است که نشریات قدیمی و تخصصی در محدوده‌ی کار خودشان گاه موفق هستند و گاه ناموفق.
به‌طور مثال، چند سال پیش مجله‌ای به نام «صنعت حمل‌و‌نقل» منتشر شد که به موضوع حمل‌ونقل می‌پرداخت و بسیار هم موفق بود. این نشریه روش‌های جدیدی را برای به‌دست‌آوردن مخاطب پیدا کرده بود و به توزیع دکه‌ها توجه چندانی نداشت. «بندر و دریا» هم از آن جنس نشریات است. این نشریه به صورت تخصصی به موضوع و مقوله‌ی دریا و ساحل‌نشینان می‌پردازد و این بسیار خوب است. من به‌عنوان کسی که رشته‌ و حرفه‌ام سینماست و چندان ربطی به مسائل دریایی ندارم، گاهی از خواندن گزارش‌هایی که در باب معرفی برخی بناهای تاریخی یا رویدادهای مربوط به ساحل‌نشینان نوشته می‌شود لذت می‌برم و آن مطالب را با رغبت می‌خوانم.
به نظرم دو نکته وجود دارد که باید لحاظ شود تا این نشریه از حالت بستگی و محدودیت مخاطب بیرون بیاید. من می‌دانم که این توانایی در آقای محمد ولی‌زاده، سردبیر این نشریه، وجود دارد. ایشان کتاب‌هایی درباره‌ی آقایان عباس کیارستمی، عزت‌الله انتظامی، همایون شهنواز و... منتشر کرده‌اند که کتاب‌های بسیار موفقی بوده‌اند.
پیشنهاد من این است که کمی در صفحه‌آرایی مجله تجدید نظر کنید. گرافیک آن، معمولی است و آن جذابیتی که یک نشریه‌ی توریستی باید داشته باشد، در آن دیده نمی‌شود. بیشتر شبیه بولتن‌های داخلی شرکت‌هاست. می‌دانم که کار سخت و هزینه‌بری است ولی در هر صورت برای شما که پشتتان به دریاست، شدنی است. کمی هم موضوعات متنوع‌تری را انتخاب کنید. یک مدت به معرفی فیلم‌های دریایی پرداخته بودید که متوقف شد و امیدوارم این موضوع دوباره پی گرفته شود. به نظرم هر نشریه‌ای را می‌توان خواندنی و جذاب کرد، مشروط بر این‌که وقت بگذاریم و روی آن کار کنیم. من به آینده‌ی این نشریه امیدوار هستم، مشروط بر این‌که اصلاحاتی در آن صورت بگیرد.

**

یک‌سوم مجله را به ادبیات، شعر و سینمای دریایی بدهید!

| امین فقیری |

| داستان‌نویس (شیراز) | 

ابتدا باید مشخص کرد که خوانندگان این ماهنامه چه کسانی هستند، سپس برایشان خوراک مناسب فکری مهیا کرد.
«بندر و دریا» ماهنامه‌ای تخصصی است و خوانندگان عمده‌ی آن را مهندسان فنی و کسانی که به مشاغل دریانوردی مشغول هستند، تشکیل می‌دهند که مجله را به خانه‌هایشان هم می‌برند. پس اهالی منزل هم باید صفحاتی برای مطالعه و لذت‌بردن از محتویات آن داشته باشند.
پیشنهاد اول من این است که یک‌سوم صفحات مجله به مطالبی در حوزه‌ی ادبیات، شعر و سینما اختصاص یابد و چون مجله از بندر و دریا صحبت می‌کند، باید اکثر مطالب از دریا و حوادث آن، کشتی و بنادر، مایه داشته باشند.
داستان‌هایی در مورد دریا و بندر نوشته شده‌اند که در ادبیات جهانی کم هم نیستند و همچنین فیلم‌هایی که ساخته شده‌اند. به طور خلاصه‌ می‌توان به «در بارانداز»، «تایتانیک»، «پرل هاربر» و شعرهای سروده‌شده در این زمینه اشاره کرد!
اگر یک فرد را مخصوص این صفحات به‌کار بگمارید، می‌تواند با مراجعه به بانک اطلاعات راجع به هر ژانر، خوراک لازم را برای مجله فراهم می‌کند.
**

انتشار «بندر و دریا»، 

اقدام ارزشمند سازمان بنادر

| مهدی قائم‌مقامی |

| عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت تایدواتر خاورمیانه (تهران)  

تبریک به مناسبت آغاز 38 سالگی انتشار ماهنامه‌ی «بندر و دریا» که خود نشان از تخصص، تعهد و توانمندی مجموعه‌ای دارد که طی این سال‌ها برای اثربخشی هرچه تمام‌تر در حوزه‌ی بندری و دریایی کشور تلاش کرده است. اقدام سازمان بنادر و دریانوردی در ایجاد نشریه‌ای تماما تخصصی در حوزه‌ی بندر و دریا، انتشار اخبار مربوط به فعالیت‌های بندری و دریایی، معرفی مجموعه‌های بندری، به تصویرکشیدن شهرهای دریایی با هدف اشاعه‌ی فرهنگ دریایی و همچنین استفاده از کارشناسان شایسته و مجرب در ارائه‌ی مطالب تخصصی در راستای اعتلای دانش و آگاهی بندری و دریایی مردم این مرز و بوم، از ارزش والایی برخوردار است.
با توجه این‌که کشور عزیزمان ایران از نعمت سواحل آبی در شمال و جنوب کشور برخوردار بوده و قدمت فعالیت‌های بندری به سال‌های بسیار دور می‌رسد، امید است این مجموعه‌ی ارزشمند در راستای تاثیرگذاری هرچه بیشتر در حوزه‌ی بندر و دریا، در عرصه‌ی روش‌های نوین اطلاع‌رسانی و ارائه‌ی اخبار دریایی و بندری گام برداشته و با استفاده از حداکثر ظرفیت‌های حوزه‌ی فضای مجازی و تبدیل این رسانه ارزشمند به یک رسانه‌ی تعاملی‌تر، به جایگاه والاتری در این حوزه دست یابد.
**

به اقتصاد آبی بیشتر توجه شود!

| احمد لاهیجان‌زاده |

| مسئول پیگیری و اجرای سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در حوزه محیط‌زیست |

ضرورت توسعه‌ی دریامحور یا اقتصاد آبی یا اقتصاد دریا که این روزها بیشتر از قبل مورد توجه جهانیان قرار گرفته، بر کسی پوشیده نیست، اما این نوع توسعه نیز همانند سایر زیرمجموعه‌های توسعه نیازمند نگاه و برنامه برای قرارگرفتن در مسیر پایداری است. به عبارت دیگر، بهره‌مندی از ظرفیت منابع و پهنه‌های آبی همچون اقیانوس‌ها، دریاها، دریاچه‌ها و جزایر برای رشد اقتصادی، بهبود وضعیت معیشت و ایجاد اشتغال و در نهایت افزایش تولید ناخالص داخلی نباید به تهدید محیط زیست و تخریب زندگی زیست‌مندان آبی تبدیل شود؛ تهدیدی که می‌تواند به شکل مستقیم و غیر مستقیم مثل مرگ مرجان‌ها یا آلودگی آب‌ها ایجاد شود. 
گرچه در کشوری همچون ایران با برخورداری از تقریبا پنج هزار و ۸۰۰ کیلومتر نوار ساحلی، توسعه‌ی دریامحور که گستره‌ی وسیعی از فعالیت‌های مختلف از شیلات و گردشگری و صنایع مرتبط با آب و دریا تا حمل‌ونقل دریایی، انرژی‌های تجدیدپذیر، آبزی‌پروری و بسیاری موارد دیگر را در برمی‌گیرد، بسیار چشم‌نواز است، اما همین موضوع در صورت عدم تحقق توسعه‌ی پایدار می‌تواند منجر به ایجاد چالش‌های بزرگ محیط زیستی شود که حوزه‌های مختلف اجتماعی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی را درگیر خود کند. از این رو تلاش برای تحقق هدف‌گذاری برنامه‌ی ششم توسعه برای تحقق سهم 7/0 درصدی اقتصاد دریا برای کشور، تلاشی ارزشمند است، اما این تلاش باید با توجه و تمرکز ویژه بر ظرفیت زیستی دریا و بستر آبی ایران و توجه به حفظ ارزش‌های اکولوژیک این فضاها باشد تا نه‌تنها منجر به آلودگی و تخریب جدید نشود، بلکه از تکرار آلودگی‌ها و تخریب‌های سابق همچون آلودگی‌های نفت و گاز نیز جلوگیری شود.
امروزه رشد و توسعه‌ی صنایع دریایی و نقش آن‌ها در اشتغال‌زایی و درآمدزایی برای کشورها به‌ویژه در بخش‌هایی همچون صنعت کشتی‌سازی و ساخت انواع شناورها، همچنین سختگیرانه‌تر شدن قوانین و نظارت‌های بین‌المللی باعث شده تا حفظ محیط زیست به یک اولویت این نوع توسعه تبدیل شود؛ هدفی که تنها از طریق ارزش‌گذاری زیست‌بوم‌های دریایی و فاصله‌گرفتن از نگاه سنتی به دریا همچون توسعه‌ی صید و صیادی و حرکت به سمت نگاه‌های نوین مانند آبزی‌پروری با تاکید بر حمایت از گونه‌های بومی و سازگار محقق خواهد شد.
اقتصاد آبی (blue economy) مبحث جدیدی است که تقریبا از سال 2000 به ادبیات اقتصادی جهان ورود پیدا کرد و توسعه‌ی دریامحور منطبق بر حفظ محیط زیست و اکوسیستم‌های حساس دریایی را هدف قرار داد.
کاربرد دریا به‌عنوان منبع انرژی و مواد ازجمله استخراج لیتیوم از آب دریا، سیستم آب‌شیرین‌کن‌ها، تولید اتانول زیستی با استفاده از زیست توده دریایی، تولید اکسیژن و هیدروژن، تولید انرژی‌های پاک، استخراج معدن، گلخانه‌های سازگار با سواحل و... سبب ایجاد فرصت‌های شغلی و تولید ثروت از چنین فعالیت‌هایی است که با پیشرفت علم و تکنولوژی رو به افزایش است.
به‌طور کلی پیشنهاد می‌شود تا کلیات اقتصاد آبی و نقش آن به‌عنوان پیشران توسعه‌ی کشور و اشاعه‌ی فرهنگ دریامحور و گنجاندن سیاست‌های اقتصاد آبی در سیاست‌های کلان و توجه به ابعاد مختلف اقتصاد آبی و نقش آن در توسعه‌ی پایدار و بیان پتانسیل‌های ایران برای استفاده از ظرفیت‌های دانش بنیان اشتغال‌زایی بیشتر در این مجله‌ی وزین مورد بحث و توجه قرار گیرد.
از زحمات مدیرمسئول محترم و مجموعه‌ی همکارانشان در تهیه و تولید مطالب تخصصی و علمی در حوزه‌ی کمتر مورد توجه ولی بسیار مهم دریا و نگاه عمیق به موضوع اقتصاد و توسعه‌ی دریا تقدیر و تشکر می‌کنم. امیدوارم نکات بیان‌شده به آن مجموعه کمک کند تا با اشراف بیشتر و توجه روزافزون به محیط زیست سرزمین عزیزمان ایران، در این حوزه نیز قلم گران‌سنگ نویسندگان متبحر آن مجله‌ی وزین، بیش از گذشته فعالیت نماید.
**

اصول روزنامه‌نگارانه

به‌جای مطامع سازمانی

صابر محمدی |

| روزنامه‌نگار (تهران) | 

در تاریخ پرگسست و پرفراز و فرود مطبوعات فارسی، «تداوم»، همواره به‌عنوان ارزشی دوسویه ستایش شده است؛ لابد دیده‌اید اغلب یادداشت‌هایی که به بهانه‌هایی چون سالگرد انتشار یک نشریه یا رسیدن به شماره‌ی یک‌هزارم و چندهزارم برای روزنامه‌ها نوشته می‌شود، ناظر بر همین ارزشِ دوسویه است؛ این‌که نشریه توانسته در مسیری پرسنگلاخ، از حضور خود صیانت کند، مخاطب داشته باشد، و بماند. از طرفی اما عنصر تداوم، برای نشریاتی که بخش خصوصی آن‌ها را اداره نمی‌کنند، لزوما ناظر بر ارزشی از این دست نیست.؛ پرتداوم‌ترین نشریات فارسی، آن‌هایی هستند که سازمان‌ها، ارگان‌ها، نهادها و مراکز دولتی منتشرشان می‌کنند. اغلب آن‌ها سال‌ها بدون دغدغه‌ی حضور در میدان رقابت و بی‌هراس از ترکِ همراهی مخاطب منتشر می‌شوند، چون اقتصاد انتشارشان، به‌جای بستگی به کیفیت تولیداتشان وابسته به منابع مالی امن است. از این رو عجیب نیست که نگارنده نامه‌ای از سردبیر ماهنامه‌ی «بندر و دریا» دریافت کند که در آن، پیام رسیدن به شماره‌ی‌ 300 و 37 سالگی آن مطبعه، مخابره شده است؛ 38 سال تداوم حضور... .
و البته که عجیب نیست، و البته که مبارک‌ها باشد. اما چرا برای تداومِ «بندر و دریا»، خلاف اغلب نشریات سازمانی که تداوم حضورشان، علی‌السویه است، باید شادباش گفت؟ چرا باید حساب این نشریه‌ی محترم را از هم‌قطارهای دولتی‌اش جدا کرد و مانند نشریه‌ای حاضر در میدان رقابت، بابت تداومش درود فرستاد؟ از قضا به این دلیل که تداوم، مهم‌ترین ویژگی «بندر و دریا» نیست. «بندر و دریا» می‌توانست مانند اغلب نشریات سازمانی دیگر، به ارائه‌ی گزارشی از برنامه‌ها و عملکرد نهاد بالادستی‌اش بسنده کند و اساسا به چشم نیاید. مگر نه این است که یکی از دلایل تداوم نشریاتی از این دست، دور از نظر ماندن آن‌هاست؟ اما «بندر و دریا» خواسته که فراتر از این باشد. خواسته، راویِ روایت‌هایی فراتر از تعاریف و وظایف سازمانی‌اش باشد؛ روایت‌هایی به گرمیِ مردمان جنوب و همان‌قدر ملموس و واقعی. خواسته موضوعی محضا تخصصی را از زوایای عمومی نیز به نظاره بنشیند تا صرفا بولتن داخلی سازمانش نباشد. از این رو است که فی‌المثل پای غلامحسین ساعدی و روایت‌هایش از بندر و دریا نیز به «بندر و دریا» باز می‌شود.
در «بندر و دریا»، اصول روزنامه‌نگارانه جای حکمرانیِ مطامع سازمانی را گرفته است و البته که این دومی نیز برآورده می‌شود. منتها مهم این است که آن اصل روزنامه‌نگاری پابرجاست و اولویت دارد.
راویان «بندر و دریا»، روایت مردمان آب را جایی فراتر از روایت مدیران آب نشانده‌اند و این دستاورد کمی نیست. هم باید به گردانندگان نشریه تبریک گفت و هم به مدیرانشان که تحمل سپردن صدر به مردم را، در زمانه‌ای که وسوسه‌ی صدر حکم‌فرماست، تاب می‌آورند.
**

تدوین نقشه راه برای نگارش‌های حقوقی

| محمدعلی مجد |

| وکیل (تهران) | 

300 شماره کار دشواری است و 37 سال مداومت، دشوارتر. جذاب‌تر از این اعدادِ جذاب اما رویکردی است که نشریه در سال‌های اخیر پی گرفته است. ترکیب حرفه و صنعت و هنر و ادبیات به قواره‌ی نشریه‌ای که می‌توانست مانند بعضی همتایان خود در حد تریبون بماند، عجیب نشسته و چقدر این جامه به دریا می‌آید... به‌عنوان علاقه‌مند به ادبیات، نوآوری‌های شما و همکارانتان را می‌خوانم و لذت می‌برم و آفرین می‌گویم. به‌عنوان یک وکیل البته دوست دارم نشریه بار حقوقی بیشتری داشته باشد. می‌دانم تا همین‌جا هم بیشتر از دیگران دغدغه داشته‌اید و می‌دانم یک شماره‌ی نشریه است و هزار مطلب آماده‌ی چاپ، اما چه کنیم که آن‌قدر هزینه‌ی ندانستن‌های حقوقی را داده‌ایم که حد و حساب ندارد... پیشنهادم تدوین نقشه‌ی راه برای نگارش‌های حقوقی است تا شکل هدفمندتری به خود گیرد. در این راه هر کمکی به هر طریق از دستم برآید، دریغ نخواهم داشت...
دوستدار شما و نشریه‌ی شما.
**

به چالش‌های دریانوردی بپردازید!

علی مرادی |

| پژوهشگر و رئیس اداره‌ی ممیزی و بررسی سوانح سازمان بنادر و دریانوردی | 

در آستانه‌ی انتشار شماره‌ی 300 مجله‌ی «بندر و دریا» و آغاز سی‌وهشتمین سال این مجله، به اهمیت و جایگاه آن در صنعت حمل‌ونقل دریایی به‌ویژه در بحث «دریانوردی» اشاره می‌شود. از آن‌جا که سازمان بنادر و دریانوردی مرجع دریایی کشور و بازوی اجرایی دولت در تنظیم وظایف ایمنی مطابق با قانون دریایی ایران، قوانین و مقررات و کنوانسیون‌های بین‌المللی در زمینه‌ی دریایی و بندری است، وجود مجله‌ای که به این موضوعات بپردازد، کاملا ضروری است.
 
جایگاه مجله‌ی «بندر و دریا»
با عنایت به این‌که بیش از 90 درصد واردات و 85 درصد صادرات غیر نفتی و 100 درصد صادرات نفتی کشور از طریق دریا صورت می‌پذیرد و از سوی دیگر کلیه‌ی کشتی‌های نفتی و غیر نفتی باید مقررات مصوب سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) را رعایت کنند، پرداختن به این موضوعات و موارد بندرداری و ارتباط با کشورهای جهان در یک مجله، اهمیت ویژه دارد. در این راستا تهیه و انتشار خبر، مقاله، تحقیق و مطالب مرتبط برای اثربخش‌سازی وظایف سازمان بنادر و دریانوردی و همچنین کلیه‌ی فعالان حوزه‌ی صنعت حمل‌ونقل دریایی، حائز اهمیت بوده که موجب تحکیم جایگاه حاکمیتی کشور در ابعاد ملی و بین‌المللی نیز خواهد شد؛ این مهم همواره در دستور کار مجله در سال‌های فعالیت خود بوده است. از این رو، در نوشته‌ی زیر، مجله‌ی «بندر و دریا» از نگاه استراتژیکی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. ابتدا به قوت‌ها و ضعف‌ها و سپس به فرصت‌ها و تهدیدهای مواجه‌شده و پیش رو، پرداخته می‌شود.
 
قوت‌ها
مجله‌ی «بندر و دریا» به دلیل این‌که در نهادی دولتی تهیه و انتشار می‌یابد، همواره از منابع مالی و استمرار انتشار برخوردار بوده و هست. این موضوع در تهیه و انتشار خبر، مقاله، تحلیل، مصاحبه و مطالب مرتبط با حوزه‌ی حمل‌ونقل دریایی است و یکی از مهم‌ترین ابزارهای نقش‌آفرین مطلوب و موثر در موضوع فرهنگ‌سازی دریایی و توجه به ایمنی و امنیت دریانوردی و حفظ محیط زیست دریایی، در روند تدوین استانداردها و سیاست‌گذاری در زمینه‌های مختلف دریانوردی و صنایع دریایی و بهره‌گیری از کنوانسیون‌های بین‌المللی دریایی به حساب می‌آید.
ضعف‌ها
مجله‌ی «بندر و دریا» طی 37 سال فعالیت خود، فراز و فرودهای متعددی داشته است. مهم‌ترین ضعف مجله، عدم توجه به موضوعات تخصصی حوزه‌های دریایی و تحلیل آن‌هاست. این موضوع عموما باید به فعالیت‌های حوزه‌ی دریانوردی کشور بپردازد که جای آن در مجله خالی است. منظورم ترجمه‌ی مقالات خارجی نیست، بلکه ورود به چالش‌های حوزه‌ی دریانوردی کشور و استفاده از توان تخصصی است. با توجه به این‌که دست‌اندرکاران نظام ایمنی دریایی و کشتیرانی مشتمل بر گستره‌ای از سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط (نظیر موسسات رده‌بندی، کشتی‌سازی، شرکت‌های بیمه، مالکان شناورها و...) هستند، به‌کارگیری نظرات و تخصص‌های آن‌ها در رفع چالش‌های صنعت حمل‌ونقل دریایی و انتشار آن‌ها حائز اهمیت است. همچنین ایجاد میزگردهایی به‌خصوص در حوزه‌ی دریانوردی، یک ضرورت است.
 
فرصت‌ها
صنعت حمل‌ونقل دریایی در جابه‌جایی غذا برای همه‌ی نیازمندان در سراسر جهان، نقش کلیدی ایفا می‌کند و در نتیجه مولفه محوری در ایجاد اطمینان امنیت غذایی در سراسر جهان به شمار می‌آید. مجله در جامعه‌‌ی دریایی و بندری فرصت‌های بسیاری دارد. اول این‌که موضوعات دریایی و بندری از وسعت بسیار زیادی در بعد ملی و بین‌المللی برخوردار  است و دوم تغییرات بسیار وسیع که در حمل‌ونقل دریایی و روش‌های بهینه‌سازی آن‌ها اتفاق افتاده یا در حال تکوین است. تغییرات تکنولوژیکی، روش‌های نوین مدیریتی، نوآوری‌ها، رویکردها به کارایی انرژی و استفاده از انرژی‌های پاک و مواد متنوع دیگر، فرصت‌های ارزشمندی را پیش‌ روی مجله قرار می‌دهد تا با تجزیه‌وتحلیل و تهیه‌ی مطالب علمی و تخصصی، اطلاعات ارزشمندی را برای جامعه‌ی دریایی و بندری فراهم آورد.
 
تهدیدها
امروزه تهدیدات زیادی حوزه‌ی فعالیت‌های دریایی و بندری را پرچالش کرده است و مجله‌ی «بندر و دریا» می‌تواند با برنامه‌ریزی و تحلیل دقیق، تهدیدات را به فرصت تبدیل کند. در این راستا لازم است اشاره شود که به دلیل سرعت زیاد تحولات در جهان، نگاه به آینده از جوانب مختلف کار بسیار پرچالشی است. تغییرات ترکیبی پیچیده‌ی جغراسیاسی، راهبردهای بازرگانی، دیجیتالی‌شدن و خودکارسازی، کربن‌زدایی و توسعه‌ی حرفه‌ای، آینده صنعت حمل‌ونقل دریایی را تغییر خواهند داد. آن‌چه انقلاب چهارم صنعتی توصیف شده است، اینک هوش مصنوعی نامیده می‌شود و شامل خودیادگیری روبات‌ها و اینترنت اشیا است. در بخش دریایی، فناوری‌هایی مانند «خودکارسازی» در کوتاه‌مدت نگرانی‌هایی ازجمله امنیت مجازی را در حوزه‌ی ایمنی و امنیت دریایی به وجود آورده‌اند. همچنین، در واکنش به تغییرات محیطی و اقلیمی، نوآوری‌ها بر موضوعات دریایی اثر بسیاری خواهند گذاشت و سبب تغییرات کلی در صنعت دریانوردی خواهد شد. پیشرفت‌های فناورانه‌ی جدید شامل کشتی‌های خودران، خودکارسازی عملیات بندری و سایر فعالیت‌های زنجیره‌ی حمل‌ونقل می‌شوند. این پیشرفت‌ها بر سیاست‌گذاری، امور مالی، بیمه، موارد زیست‌محیطی، انرژی، فناوری و توسعه‌های جغراسیاسی اثر خواهند گذاشت. پیامد این پیشرفت‌ها در جامعه و به‌ویژه در کشورهای در‌ حال توسعه بیشتر خواهد بود. چالش‌های تنظیم مقررات و موضوع‌های حقوقی که صنعت دریانوردی با آن‌ها مواجه می‌شوند، بسیار گسترده و فراگیر هستند. چنان‌چه به این موضوعات پرداخته نشود، مجله به‌نوعی غیر موثر خواهد شد.
 
کلام آخر
بر کسی پوشیده نیست که نزدیک به چهار دهه فعالیت مجله‌ی «بندر و دریا» اثرات بسیار مثبتی بر جامعه‌ی دریانوردی کشور داشته و سبب رشد فرهنگ دریایی شده است. با این‌که کاستی‌هایی در رویکردهای مجله وجود دارد، اما توانسته است همچنان به‌عنوان یکی از نشریات معتبر در حمل‌ونقل دریایی کشور مطرح باشد. توصیه‌ی آخر این‌که اطلاعات با استفاده از سه راهکار بهتر می‌تواند انتشار یابد:
1 ـ شناسایی مشکلاتی که باید مدیریت شوند؛
2 ـ تحلیل اطلاعاتی که راهکارهایی برای مواجهه با مشکلات را ارائه دهند؛
3 ـ نظارت بر پیشرفت به ما می‌آموزد و انگیزه ایجاد می‌کند، به‌طوری‌که مدیریت از اشتباهات خود درس می‌گیرد.
**

انصافا «بندر و دریا» رشد کرده است! 

| علی‌اکبر مرزبان |

| مدیرکل امور دریانوردان و سازمان‌های تخصصی بین‌المللی سازمان بنادر و دریانوردی  |

بحث ماهنامه‌ی «بندر و دریا»، بحث علم، دانش و پدیدآوری است. راجع به جایگاه و ارزش علم و دانش، هم در قرآن کریم و هم در احادیث و روایات منقوله از پیامبر گرامی اسلام(ص) و همچنین ائمه‌ی معصومین و حضرت فاطمه(س)، سخن‌ها و فرمایشات زیادی داریم. خداوند در آیه‌ی «ن وَالْقَلَمِ وَ مَا یَسْطُرُونَ» به قلم و آن‌چه که به سطر درمی‌آورد، قسم می‌خورد و یا در حدیثی از پیامبر(ص) آمده که «علم را بجویید حتی اگر در چین» باشد و همین‌طور بزرگان علم هم راجع به جایگاه علم صحبت‌های فراوانی کرده‌اند. ما به «بندر و دریا» نیز باید از همین زاویه نگاه کنیم. «بندر و دریا» مجموعه و کلکسیونی از مطالب است که بخشی از آن مطلب‌ها جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و بخشی از آن شامل یافته‌ها و پژوهش‌های علمی است.
مجله‌ی وزین «بندر و دریا» که امسال سی‌وهفتمین سال خود را جشن می‌گیرد، از همین زاویه‌ای که عرض کردم، قابل نقد و بررسی است. ممکن است برای عده‌ای سئوال پیش بیاید که این مجله در چهار دهه‌ی گذشته آیا اثری بر توسعه‌ی جامعه‌ی دریایی و بندری کشور داشته است؟ من شک ندارم که پاسخ به این سئوال مثبت است. قطعا این مجله با قدمتی که دارد و با بیش از صدها خبر و پژوهشی که منتشر کرده، نقش بسزایی در توسعه‌ی علم، دانش، فناوری و اطلاع‌رسانی پیشرفت‌ها و برنامه‌ها و... در حوزه‌ی بندری و دریایی کشور داشته است. هیچ‌کس نمی‌تواند منکر این اثرگذاری شود. البته در خصوص میزان تاثیرگذاری آن می‌توانیم صحبت کنیم ولی در خصوص اصل آن هیچ‌کس نمی‌تواند منکر این موضوع شود.
ما در لسان یکی از ائمه داریم: کسی که علمی را نشر می‌دهد، اگر آن علم مورد استفاده‌ی دیگران قرار بگیرد، دو ثواب می‌برد و اگر حتی مورد استفاده قرار نگیرد هم، یک ثواب برای او دارد. بنابراین کسانی که آمده‌اند وقت گذاشته‌اند و در این مجله مطلب نوشته‌اند، همین کار آن‌ها دارای ارزش و قرب الهی است. حالا اگر مطلبی که آن‌ها نوشته‌اند مورد استفاده‌ی دیگران نیز قرار گرفته باشد، اجر مضاعفی می‌برند. قطعا در این ماجرا کسانی که به‌عنوان مدیرمسئول و هیئت‌تحریریه بوده‌اند هم نقش تعیین‌کننده‌ای داشته‌اند و ارزش کار آن‌ها نیز محفوظ است؛ چراکه اگر آن‌ها نبودند، این اتفاق صورت نمی‌گرفت.
انصافا مجله‌ی «بندر و دریا» در سال‌های اخیر به لحاظ سطح علمی و کیفی رشد کرده است. من مطمئن هستم بسیاری از دانشجویان، اساتید و پژوهشگران حوزه‌ی بندری و دریایی و همچنین مدیران این حوزه توانسته‌اند از مطالب این مجله استفاده و بهره‌ی لازم را ببرند. خود من هم در 20 سال گذشته مقالات و پژوهش‌های مختلفی نوشته‌ام که در شماره‌های مختلف این مجله استفاده شده است.
از نظر من همیشه برای بهبود کارها در هر حوزه‌ای، راه جدیدی وجود دارد. من امیدوار هستم با استفاده از اصحاب فن در حوزه‌های بندری و دریایی و صنعت دریانوردی شاهد غنای هرچه بیشتر این مجله‌ی وزین در آینده باشیم. امیدوارم با حضور افراد کاربلدی چون آقای ولی‌زاده و تیمشان، شاهد پویایی بیشتر این حوزه باشیم. باید نشست و فکر کرد و تیم نخبگان تشکیل داد.
در پایان ضمن آرزوی سلامتی و توفیق برای همه‌ی دست‌اندرکاران این مجله، پیشنهاد می‌کنم یک تیم تشکیل بدهید و خودتان را نقد کنید تا ایرادها و آسیب‌ها شناسایی شود و سپس راهکارهای جدید ارائه بدهید. به نظرم کارنامه‌تان را در طول این مدت بررسی کنید و بیندیشید که به‌منظور ارتقای کیفی و کمی این مجله باید چه کارهایی انجام بدهید. «بندر و دریا» باید حفظ شود و به راه خودش ادامه بدهد. در طول این 30-40 سال افراد زیادی در این مجله کار کرده‌اند که برخی از آن‌ها بازنشسته شده و برخی هم عمرشان به دنیا نبوده و فوت شده‌اند. با این حال مجله‌ی «بندر و دریا» همچنان پر صلابت به راه خودش ادامه داده است.
**

شور و سرورِ واقعی

| سیدحسین میرکاظمی |

| نویسنده و پژوهشگر (گرگان) | 

از امروز، روز نو، نوروز 1401 و آغاز فرخنده‌ی 38 سالگی و پایه‌زاد شماره‌ی 300 مجله‌ی «بندر و دریا»، می‌گویمت: نَفَس تپیدن و منادی مردم و دریا در جای‌جای زندگی بنادر ایران، سرشار و سرشارتر باد.
از گران‌باری مطالب، رنج و زیبایی تجارت دریایی در حوزه‌‍‌های خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر، جهان زندگی بندر و آب و رویاهایمان مجسم می‌شود. با نشر هر شماره‌ی مجله‌ی «بندر و دریا»، چیزی که زندگی و زیستن را می‌سازد، لاجرم پرمعناست. این شور و سروری واقعی است. سایه‌های زندگی زمانی پررنگ و پررنگ‌تر می‌شود که آفتاب قلم و نشر، مدام بتابد.
و چنین است که مجله‌ی خواندنی «بندر و دریا» درمی‌آید تا نوعی انباشت ثروت علمی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ادبی دریایی و کران‌به‌کران آب‌های ایران و جهان را با کلمات تجسم بخشد. در این حال، کلامی از نویسنده‌ی شهیر فرانسوی، مارسل پروست، به ذهن می‌آید: «از کاوش زیاد واهمه نداشته باشید؛ حقیقت فراسوی آن است.»
مقدم 38 سالگی «بندر و دریا» بر محمد ولی‌زاده سردبیر و نویسنده‌ی توانا و دست‌اندرکاران آن، گلبار باد! نگاه به عرصه‌ی پهناور و پُرتکانه‌ی بندر، آب و مردم نامی در سراسر آب‌های ایران و جهان شوق‌انگیز است و شادمانی‌ام از درآمدن مجله‌ی «بندر و دریا»، پنهانی‌شدنی نیست.

**

سیمای یک مجله دوست‌داشتنی

یاسین نمکچیان |

| روزنامه‌نگار (تهران) | 

 
برادرم مهندس کشتی‌های نفتکش است و به همین خاطر همیشه دوست داشتم درباره‌‎ی شغلش، یعنی دریانوردی، چیزهایی را بدانم، اما فرصت پیش نمی‌آمد. در این مدت که «بندر و دریا» منتشر شده، من به دو دلیل مخاطب حرفه‌ای مجله بوده‌ام؛ یکی به خاطر شغل برادرم و دوم به خاطر ایده‌ی خلاقانه‌ی بچه‌های تحریریه در پرداختن به سوژه‌های ادبی مرتبط با دریا. این دو موضوع دست‌به‌دست هم دادند تا مجله را جدی دنبال کنم. باور کنید من خیلی اهل نان‌قرض‌دادن و این حرف‌ها نیستم و می‌توانم همکارانم در روزنامه را شاهد بگیرم که بارها این مجله را به آن‌ها نشان داده و گفته‌ام که هرگز فکر نمی‌کردم در این مملکت بتوان یک نشریه‌ی سازمانی خواندنی هم منتشر کرد. چند بار این را گفته‌ام، چون تا پیش از «بندر و دریا» نمونه‌ی موفقی را سراغ نداشتم که ترغیبم کند به خواندن. یک‌بار حتی به دوست و همکار روزنامه‌نگارم گفتم کاش یک نسخه از این مجله را برای روابط عمومی‌های تمام سازمان‌های این مملکت بفرستند و بگویند اگر می‌خواهید نشریه‌ای منتشر کنید، حتما باید چیزی در این قد و قواره از آب دربیاید. آن چیزهایی که من به‌عنوان نشریه‌ی سازمانی دیده‌ام، بیشتر شبیه بولتن و خبرنامه بوده، نه یک مجله‌ی تخصصی. در واقع، ضعف مهم روابط عمومی‌ها این است که کار را به کاردان نمی‌سپارند و نتیجه می‌شود حرام‌کردن کلی کاغذ و وقت و پول که بی‌بروبرگرد بر باد می‌رود. این در حالی است که آن‌ها می‌توانند با استخدام یک روزنامه‌نگار کاربلد و البته جدی و متعهد، مجله‌ای خواندنی منتشر کنند.
در تاریخ روزنامه‌نگاری ایران این سابقه وجود دارد که یک نشریه‌ی تخصصی که اتفاقا زمینه‌ی کاری‌اش هم مرتبط با بندر و دریاست، موفقیت عجیبی کسب کند. مخاطبان نشریات در دهه‌های 60 و 70 قطعا مجله‌ی موفق «صنعت حمل‌ونقل» را هرگز فراموش نمی‌کنند. این مجله با استفاده از تجربه‌ی روزنامه‌نگاران نام‌آشنا و موفق در آن سال‌ها توانست در قامت یک مجله‌ی پرطرفدار عرض اندام کند و بسیاری از مجله‌خوانان حرفه‌ای را جذب کند. شاید بیراه نیست اگر بگوییم طیف وسیعی از روزنامه‌نگاران کاربلد ایران نیز محصول کارکردن در تحریریه‌ی آن نشریه‌ی دوست‌داشتنی بوده‌اند. طبیعی است که این موفقیت نتیجه‌ی کار گروهی و تیمی با انگیزه و سردبیران و دبیران آن بوده است.
خلاصه این‌که باید این را در نظر داشت که کلمات در هر وضعیتی تاثیر خود را می‌گذارند و باید به نقش کلیدی آن‌ها باور داشت و در این حرفه، چیزی را سرسری نگرفت. من به‌عنوان خواننده‌ی معمولی «بندر و دریا»، در این مدت، به‌اندازه‌ی یک متخصص درباره‌ی سازمان بنادر و دریانوردی اطلاعات کسب کرده‌ام و نشریه این ویژگی را داشته که شماره‌به‌شماره وادارم کرده به تعقیب مقاله‌ها، یادداشت‌ها و مصاحبه‌ها‌. من حالا خیلی خوب می‌دانم در بندر شهیدرجاییِ بندر عباس چه می‌گذرد و آن بندر با چه مسائلی روبه‌روست؟ پیش‌تر حتی از بندر نوشهر که هزار بار از کنارش رد شده‌ام، هیچ تصوری نداشتم. علاو‌ه بر آن در این مدت با کلی نویسنده آشنا شده‌ام که دریایی‌نویس هستند و به‌وفور درباره‌ی آبی بیکران قصه نوشته‌اند‌. هرگز به این فکر نکرده بودم که دریا چه تاثیری روی نویسندگانی می‌گذارد که کنارش زندگی کرده‌اند؛ یا مثلا درباره‌ی فیلم‌هایی که دریا در آن‌ها نقش کلیدی دارد نیز مطالب خوبی خوانده‌ام.
از همه‌ی این حرف‌ها که بگذریم، باید بنویسم که یک نشریه باید روی دکه برود تا بتواند خودش را در معرض قضاوت خواننده‌ها قرار بدهد و عیارش را بسنجد. اگرچه مجلات در موقعیت دشواری به سر می‌برند و خواننده کم است، ولی فکر می‌کنم نشریات تخصصی می‌توانند با اقبال روبه‌رو شوند. ضعف بزرگ بسیاری از مجلات این است که جامعه‌ی هدف خود را نمی‌شناسند و نمی‌دانند آن‌ها به چه خوراکی نیاز دارند. مجله‌ی «بندر و دریا» این را اما خوب می‌داند و اگر شرایطی فراهم شود که روی دکه هم برود، قطعا موفق خواهد شد. من چند بار تلاش کردم این نشریه را روی دکه پیدا کنم تا به برادرم و برخی دوستانش برسانم، اما وجود نداشت.
**

آشنایی من با «بندر و دریا»

| سیروس وقایع‌نگار |

| رئیس هیئت‌مدیره شرکت مهندسی دریک‌انرژی (تهران) |

من با مجله‌ی وزین «بندر و دریا» به‌تازگی آشنا شدم. سبب آشنایی نیز دوست مشترک ما جناب آقای بهروز غریب‌پور بود. این آشنایی علتی دیگر هم داشت و آن ارائه‌ی خدمات نوین رسوب‌زدایی شرکت ما به روش التراسونیک برای شرکت ایزوایکو (ISOICO) بود. در واقع به واسطه‌ی تعمیرات کشتی با «بندر و دریا» آشنا شدم.
از طریق «بندر و دریا» به وسعت صنعت بندرسازی، کشتی‌سازی و تعمیرات آن بیشتر پی بردم. هر شماره‌ی مجله به موضوعی خاص اختصاص دارد که با موشکافی و اطلاعات کافی، موضوع را به‌تمامی در اختیار خواننده قرار می‌دهد و این بررسی تنها به بحث فنی خلاصه نمی‌شود، بلکه از ابعاد مختلف تاریخی، اجتماعی و اقتصادی نیز شکل خود را باز می‌یابد.
بی‌شک این نحوه‌ی ارائه‌ی مطالب برای توسعه‌ی صنعت بنادر و دریانوردی می‌تواند بسیار مفید و با ارزش باشد و بی‌تردید رشد این صنعت در چنین مدتی، مرهون و مدیون این گزارش‌ها، بررسی‌ها و آگاهی‌هایی است که به دست‌اندرکاران این صنعت ارائه شده است.
با توجه به وسعت ناوگان‌های باری، نفتی، شیمیایی و نظامی در ایران، پیشروبودن خدمات برای صنعت دریانوردی و بنادر بسیار ضروری است. از این رو توجه به تکنولوژی‌های نو، پیگیری آن‌ها و بررسی فنی ـ اقتصادی برای گزینش تکنولوژی بهینه، می‌تواند علاوه بر آن‌که وجهی نو به مجله ‌می‌دهد، آگاهی بسیاری را برای دست‌اندرکاران صنعت به ارمغان آورد.
تکنولوژی‌های نو می‌توانند خدمات وسیعی ازجمله چگونگی تهیه و تامین سوخت کشتی‌ها، نوآوری در تعمیر و نگهداری موتورها، بنادر، داک‌ها، خوردگی و بسیاری موارد دیگر را در بر گیرند. این نحوه‌ی برخورد، می‌تواند مبنایی برای دانشی جدید در این صنعت ایجاد کند. به امید رشد بیشتر این صنعت.
**

مقالات و گزارش‌های اصلی را

با لذت می‌خوانم!

 هرمز همایون‌پور |

| مترجم و مدیر فصلنامه‌ی «نقد و بررسی کتاب تهران» (تهران) | 

با سلام و عرض ارادت. از بنده خواسته‌اید که درباره‌ی «بندر و دریا» اظهار نظر کنم. من دوره‌های قبل این مجله را ندیده‌ام. به‌علاوه، در حوزه‌ی دریا، بندر و دریانوردی و بازرگانی دریایی، جز کنجکاوی و علاقه‌ای طبیعی، هیچ آشنایی و تخصصی ندارم که خدمت شما عرض کنم.
همین اندازه و به‌کوتاهی می‌گویم که شماره‌های دوره‌ی جدید ماهنامه، که به همت دوست و همشهری عزیز، جناب محمد ولی‌زاده و همکارانشان منتشر می‌شود و محبت کرده و برای فصلنامه‌ی کوچک ما نیز می‌فرستند، برای بنده بسیار جذاب و آموزنده بوده است و مقالات و گزارش‌های اصلی آن‌ها را با لذت می‌خوانم و آن کنجکاوی و علاقه‌ی طبیعی‌ام تا حدودی به برکت ماهنامه‌ی شما، به نوعی آشنایی با مسائل و تنگناهای این حوزه‌ی حیاتی برای مملکت تبدیل شده است.
آرزومندم مجله‌تان دوام یابد و این لذت فزاینده را هرچه بیشتر و بهتر نصیب من کند!
۲۵ تیر ۱۴۰۱ ۰۹:۲۴
کد خبر : ۵۸,۸۲۹

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید